Türk Hava Kuvvetleri'nin Ege'de Yunan uçaklarıyla uzun süredir yaşadığı müzmin sürtüşmeler Akdeniz'e kadar inerken, son yıllarda Suriye ve Rusya ile Suriye sınırına, yine Rusya ile Karadeniz semalarına da sıçradı.
Hava sahamıza yaklaşan bu üç ülke uçaklarına karşı anında havalandırılan F-16'larla önleme uçuşları yapılıyor.
Türkiye'nin Hatay/Yayladağı semalarına giren bir Rus savaş uçağını düşürmesi Ankara'nın komşularıyla üç cephede yaşadığı hava sahası ihlallerini gündeme taşıdı. Yunanistan ile Ege'de yıllardır ihlal krizi yaşayan Ankara, 2011'de patlak veren iç savaş akabinde aynı sorunu güney sınırında da önce Suriye ardından Rusya ile türbülansa girdi. Ankara, 2012'de bir F-4 keşif jetinin Akdeniz üzerinde vurulması üzerine ilan ettiği yeni angajman kuralları çerçevesinde güney hudut hattına yaklaşan hava ve kara araçlarını tehdit olarak addedip hedef almaya başladı. Ankara ayrıca Türkiye-Suriye hudut hattındaki sınır birliklerini güçlendirdi, bölgeye uzun menzilli topçu unsurlarını konuşlandırdı. Savaş uçaklarıyla güney sınırı boyunca 7/24 devriye uçuşu başlatıldı.
Türkiye, 2012'den bu yana Suriye'ye ait bir savaş uçağı, bir helikopter ve bir insansız hava aracını vurarak düşürdü. Türk jetleri 16 Ekim'de de milliyeti bilinmeyen bir insansız hava aracını daha düşürdü. Suriye ve Rus jetlerini onlarca kez jetleriyle engelleyen Türkiye, en son 24 Kasım'da Hatay/Yayladağı bölgesinde hava sahasını ihlal eden bir Rus SU-24 tipi savaş uçağını vurdu. Olay sonrası TSK, havada milliyetinin tespit edilemediğini açıkladığı savaş uçağının 5 dakika süreyle Türk jetlerince 10 kez yapılan ‘geri dön' ikazına cevap vermediğini ilan etmişti.
Diplomatik kaynaklar, Türkiye'nin son dönemde Esed rejimiyle güney sınırında yaşadığı ihlal olaylarının Karadeniz üzerinde Rusya, Ege'de de Yunanistan ile dünden bugüne süren tacizleri tırmandırdığına işaret ediyor. Literatüre ‘it dalaşı' olarak geçen gerilimli manevraların son dönemde katlanarak arttığına dikkat çekiyor. Kaynaklar, en son 25 Kasım'da Ege Denizi'nin uluslararası hava sahasında eğitim uçuşu yapan 6 Türk F-16 uçağına Yunanistan'a ait F-16 uçakları tarafından 40 saniye radar kilidi sabitlenerek tacizde bulunulduğunu, Türk jetlerinin de bu tacize misliyle karşılık verdiğini belirtti. Türk jetleri geçen ay da (7 Ekim ve 8 Ekim'de) Ege Denizi üzerinde, uluslararası hava sahasında eğitim ve keşif uçuşu sırasında Yunan F-16 uçaklarınca fazla yaklaşma ve radar kilitlemek suretiyle taciz edilmişti. Türk F-16'ları da angajman kuralları çerçevesinde Yunan jetlerine aynıyla mukabelede bulunmuştu.
YUNAN JETLERİ G-20'Yİ DE GÖLGELEMİŞTİ
Yunanistan ile Ege'de yaşanan it dalaşı 15-16 Kasım'daki G-20 Liderler Zirvesi öncesinde Antalya hava sahasına taşınması şaşkınlıkla karşılandı. Ankara, 6 Kasım günü Antalya'nın güneybatısından Türk havasına giren 4 Yunan F-16'sının bir dakika süreyle ihlalde bulunduğunu radar üzerinde tespit etti. İhlal üzerine Balıkesir'den kaldırılan 2 Türk F-16'sının hızla bölgeye gitmesiyle Yunan jetleri ters manevra yaparak Türk hava sahasını terk etti. Sıra dışı ihlal bir gün sonra (7 Kasım) TSK Günlük Faaliyetler Raporu'na şu ifadelerle girdi: “Yunanistan'a ait 4 F-16 uçağı, 6 Kasım günü 13.19-15.15 saatleri arasında Antalya'nın güneybatısında Kaş bölgesinde Türk hava sahasına girdi. Balıkesir'den kalkan 2 Türk F-16'sının bölgeye yaklaşması üzerine Yunan jetleri, Türk hava sahasını terk ederek ihlali sona erdirdi. Yunan uçaklarının ihlali toplam bir dakika sürdü.”
Rusya Karadeniz semalarında da taciz ediyor
Türk F-16'ları zaman zaman da Karadeniz'de Rusya'ya ait askeri uçaklara yönelik önleme uçuşları gerçekleştiriyor. En son 14 Mart 2015'te IL-20 tipi bir Rus uçağının Türkiye hava sahasına 12-25 deniz mili mesafede paralel uçması üzerine Bandırma ve Merzifon'dan havalanan Türk F-16'ları izleme ve önleme manevraları gerçekleştirmişti.
Bu arada Yunanistan, Türkiye'nin sadece 2014 yılında kendi hava sahalarını 2 bin 244 kez ihlal ettiğini ileri sürdü. Buna karşın Ankara, Atina'nın Ege'deki tartışmalı adalar üzerinden kendi hava ve deniz sahasını genişletmeye çalıştığına işaret edip, söz konusu ihlal iddialarını reddetti.