Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Lübnan’daki mevcut BM misyonunun görev süresinin yıl sonunda dolmasının ardından, barış gücü askerlerinin bölgede varlığını sürdürmesi gerektiğini açıkladı. Guterres’in bu önerisi, başta ABD ve İsrail olmak üzere bazı ülkelerin tepkisiyle karşılaşmaya hazırlanıyor. BM Güvenlik Konseyi, geçtiğimiz Ağustos ayında ABD’nin baskısıyla Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Barış Gücü’nün (UNIFIL) görev süresini 31 Aralık 2026’ya kadar uzatma kararı almış, ancak Guterres’ten 1 Haziran’a kadar UNIFIL’in yerine geçebilecek yeni bir model sunmasını istemişti. Bu model, özellikle İsrail ile Lübnan arasındaki fiili sınırı oluşturan ve 120 kilometrelik Mavi Hat’ta devam eden çatışmaların izlenmesini hedefliyor.
BM’DEN ÜÇ FARKLI SENARYO
Guterres’in BM Güvenlik Konseyi’ne sunduğu raporda, ateşkesi denetlemek ve Lübnan Silahlı Kuvvetleri’ni desteklemek için üç farklı seçenek yer alıyor. Bu seçeneklerde görevlendirilecek BM personeli sayısı 2 bine yakından 5 bin 500’ün üzerine kadar değişiyor. Raporda, “Önerilen tüm seçeneklerde, gerilimi azaltma, diyalog, irtibat ve koordinasyonu kolaylaştırmak ve Lübnan Silahlı Kuvvetleri’ni desteklemek için üniformalı bir Birleşmiş Milletler varlığı gerekli olacaktır,” ifadesine yer verildi. Bu varlığın nihai hedefinin çatışmaya uzun vadeli bir çözüm bulmak olduğu vurgulandı.
TARAFLARIN TUTUMU NETLEŞİYOR
UNIFIL’in görev süresinin dolmasına yönelik endişeler, İsrail askerlerinin Güney Lübnan’daki sınır bölgelerini işgal altında tutması ve iki ülkenin onlarca yıllık düşmanlığı sona erdirmek için doğrudan müzakerelere başlamasıyla daha da arttı. Halihazırda 50’ye yakın ülkeden yaklaşık 7 bin 500 barış gücü askerinin görev yaptığı UNIFIL, 1978’den bu yana Lübnan ile İsrail arasında tampon görevi görüyor. Ancak bu varlık, defalarca yaşanan çatışmaları önlemeye yetmedi. Lübnanlı yetkililer, Hizbullah’ı silahsızlandırma taahhüdünde bulunan Beyrut’un, UNIFIL’in ayrılmasının ardından BM varlığının devamından yana olduğunu belirtti. Lübnan’ın BM Daimi Temsilcisi Ahmed Arafa, “Son gelişmeler, Lübnan’ın BM ve uluslararası yardıma olan acil ihtiyacını daha da artırdı. Bu yardım, bir yandan İsrail’in çekilmesini kolaylaştırmak, diğer yandan devletin otoritesini tüm topraklarına yaymasını sağlamak için gereklidir,” dedi. BM Güvenlik Konseyi’nin Çin ve Rusya gibi bazı üyeleri de UNIFIL’in yerine yeni bir yapı kurulmasına destek veriyor. Çin’in BM Daimi Temsilcisi Fu Cong, “UNIFIL’in görev süresi sona ermek üzereyken, Güvenlik Konseyi, Lübnan’da BM varlığının devamını sağlamak ve bir güvenlik boşluğunu önlemek için sorumlu bir karar almalıdır,” çağrısında bulundu. Ancak ABD ve müttefiki İsrail, Ağustos ayında UNIFIL’in görev süresini sona erdiren oylamayı memnuniyetle karşılamıştı. Trump yönetimi, BM barış gücü misyonlarının etkinliğini sorgularken, ABD’nin mali katkısını kısarak BM’yi dünya genelinde asker sayısını azaltmaya zorlamıştı.