17 Ağustos depremi sonrası çevreye yaydığı kanserojen kimyasal ve 2 yıl önceki yangın ile gündeme gelen Aksa Akrilik şimdi de mahkeme kararı ile gündemde.
Yalova Platformu'nun Bursa 3. İdare Mahkemesi'nde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı aleyhine açtığı dava dilekçesinde şu iddialarda bulunulmuştu:
*Proje alanı imar planlarında kısmen tarımsal niteliği korunacak alan. ÇED raporunda, AKSA Akrilik ile aynı kompleks içinde kalan, kapasite artışına gidilecek karbon elyaf üretim tesisi için zorunlu olmasına rağmen sağlık koruma bandı önerilmemiş.
*1988'de sadece akrilik elyaf üreten, bu güne göre çok daha düsük kapasitede ACN depolayan ve üretim yapan fabrika için sağlık koruma bandı mesafesi tanklar esas alınarak 1200 metre yarı çaplı belirlenmiş, ancak koruma bandı içinde, 500 metre mesafede 800 nüfuslu Altınkum var.
*Sağlık koruma bandı şirketin mülkü değil. 1. Derece Deprem kuşağında olması nedeniyle 40 km'lik sağlık koruma bandı mesafesi şart.
Siyanür sızıntısı insan hayatını tehdit ediyordu
*17 Ağustos depreminde, Aksa fabrikasında mevcut 8 ACN tankından 3'ünde hasar meydana geldi ve sızıntı sonucu 6 bin 500 ton ACN havaya, suya ve toprağa karıştı.
*Çevredeki kümes hayvanları öldü, bitkiler kurudu, insanlarda zehirlenme belirtileri görüldü, tanklara müdahale eden asker komaya girdi.
*Sızıntının insan hayatını tehdit edici boyutlara ulaşması nedeniyle bölgedeki 8,5 km'lik alan boşaltıldı. ACN alev alması halinde siyanür etkisi gösterecek ve yoğunluğuna göre çevrede canlı bırakmayacak derecede tehlikeli olabilen, mutajen ve kanserojen bir ham madde.
*27 Ocak 2013'te, fabrikanın elyaf ürün ambarında meydana gelen yangın hızla büyüdü ve 6 saatte kontrol altına alınabildi, soğutma çalışmaları 2 gün sürdü.
Davalı konumdaki Dowaksa İleri Kompozit Malzemeleri Sanayi şirketi adına yapılan savunmada ise yapılan işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun yürütüldüğü kaydedildi. Şirket savunmasında "ÇED olumlu kararının ait olduğu proje yeni bir değil. Mevcut tesisin kapasitesinin artırılması amaçlanıyor" denildi.
Mahkeme, alınan bilirkişi raporu sonrası ÇED olumlu raporu ile ilgili yürütmeyi durdurma kararı verdi. Mahkeme, geçtiğimiz eylül ayında ise ÇED olumlu raporunun iptaline karar verdi. Mahkeme kararında "Dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır" denildi.
Mahkeme ÇED kararını iptal etti
Davacıların avukatı Safiye Yüksel, hukuki sürecin devam ettiğine işaret ederek "Temyiz süreci de olacaktır. Ancak temyize de gidilse, verilen bir yürütmeyi durdurma kararı olduğu için inşaai bir faaliyet yürütülemez. Yürütmeyi durdurma kararını hem belediyeye hem de Yalova valiliğine de iletmiştik" dedi. Av. Yüksel, yeni bir ÇED süreci ile ilgili gelişmenin olup olamayacağı konusunun ise şirketin karar verebileceği bir konu olduğunu söyledi.