Donald Trump’ın Venezuela ile yaptığı olağandışı petrol anlaşması daha net bir şekilde ortaya çıkıyor. Ancak, elde edilecek gelirlerin ABD’nin azalan acil enerji stoklarını yenilemek için kullanılma planı kafa karıştırıcı. Son günlerde Trump, ABD’nin Venezuela’nın 17 petrol sahasındaki yeni çoğunluk hissesinin, ülkeye 65 milyar varil kanıtlanmış petrol rezervine erişim sağladığını belirtti. Bu rakam, ABD’nin kendi rezervlerinin iki katından fazla. Anlaşmanın hedeflerinden biri, Ronald Reagan döneminde, Kasım 1982’deki en düşük seviyesine inen ABD Stratejik Petrol Rezervi’ni (SPR) doldurmak.
ANLAŞMANIN DETAYLARI
Beyaz Saray’ın “tarihin en büyük petrol anlaşması” olarak nitelendirdiği bu anlaşma kapsamında, Savunma Bakanlığı’nın az bilinen Stratejik Sermaye Ofisi, Venezuela’nın ikinci en büyük özel petrol üreticisi olan Kuzey Amerika Mavi Enerji Ortaklığı’nda %35’e kadar hisse alacak. Beyaz Saray’a göre, NABEP, sahalarından petrol üretmek için 100 milyar dolar yatırım yapmayı planlıyor. Şirket, İngiltere merkezli tartışmalı iş insanı Alejandro Betancourt López’in ailesi tarafından yönetiliyor. Betancourt, İspanya’da dolandırıcılık ve kara para aklama suçlamalarıyla araştırmalara tabi tutuldu, ancak henüz bir suçlama yapılmadı.
ABD'NİN HAKLARI
NABEP, ABD yasalarına tabi olacak ve ABD hükümeti, yönetim kuruluna yapılacak üyelik atamalarını veto etme hakkına sahip olacak. Ek olarak, ABD Dışişleri Bakanlığı, NABEP tarafından üretilen Venezüella petrolünün %20’sini üretim maliyeti üzerinden satın alma hakkına sahip. Ayrıca, kalan gelirlerin satın alınması için öncelikli hak da bulunuyor. Trump yönetimi, bu planın kendisine yeni ortaklıkta %55 hisse sağladığını iddia ediyor.
UZUN VADELİ ETKİLER
Uzun vadede, bu kamu-özel ortaklığı, Körfez merkezli enerji şirketlerinin Venezüella’nın daha fazla ham petrolüne erişimini sağlayabilir. ABD, asfalt, fabrika yağları ve verimli bir şekilde dizel ve jet yakıtı üretmek için Venezüella’nın ürettiği ağır petrole ihtiyaç duyuyor. Bu nedenle, Venezüella, ABD’ye yapılan petrol ithalatında Kanada’dan sonra ikinci en büyük kaynak. Fakat bu ağır petrol, ABD’nin azalan acil petrol rezervleri sorununa çözüm sunmuyor.
STORAJ PROBİLEMLERİ
Venezüella petrolü, Enerji Bakanlığı’nın SPR için depolama gerekliliklerinin dışındadır. Zira, Venezüella petrolünü SPR’nin yer altı mağaralarında depolamak için gerekli malzemelerin güçlendirilmesi maliyetleri, sağlanacak faydaları aşacak ve önemli operasyonel zorluklar yaratacaktır. 2016 tarihli uzun vadeli stratejik incelemeye göre, mevcut hafif ve tatlı petrol karışımı, bir kriz anına yanıt verecek düzeydedir.
ÜRETİM KAPASİTESİ
Venezüella’nın daha fazla petrol üretebilecek kapasitesi olduğu da belirsiz. Ülkenin günlük ihracatı 1.2 milyon varile çıkarıldı, bu da yılın başına göre 150.000 varil daha fazla. Ancak, bu miktar, 1990’ların sonlarındaki sosyalist devrim öncesinde üretilen 3.5 milyon varil/gün seviyesinin oldukça altında. Altyapının onarıma ve yatırıma ihtiyaç duyduğu belirtiliyor.
KONGRE ONAYI GEREKİYOR
Trump’ın SPR’yi Venezüella petrolü ile doldurmak için tek başına hareket edip edemeyeceği de net değil. SPR’yi doldurmak için petrol alımlarının Kongre tarafından onaylanması gerekiyor. Beyaz Saray, SPR’yi doldurma planının ayrıntıları hakkında yorum yapmayı reddetti. Enerji Bakanlığı, bu yıl tarihi bir serbest bırakma sırasında, petrolü takas şeklinde sattı. Yani, hükümet, savaş sırasında petrolü teslim etmeyi kabul etti ve karşılığında alıcıdan aynı miktarda petrol geri almayı taahhüt etti.
ALTERNATİF PLANLAR
Petrol endüstrisi analistleri, Venezüella petrolü ile SPR’yi doldurma planının benzer takaslar şeklinde gerçekleştirilebileceğini düşünüyor. Yeni ABD-özel ortaklığı, Venezüella petrolünü talep eden Körfez bölgesindeki rafinerilere satabilir ve bunun karşılığında ABD, SPR’yi doldurmak için hafif petrol alabilir. Ancak, bu da hızlı bir çözüm değil. SPR’deki petrol seviyeleri, operasyonel asgari seviyelere yaklaşırken, ABD’nin acil bir plana ihtiyacı olabilir.