Waymo, sürücüsüz araçlarının insan sürücülerden çok daha güvenli olduğunu gösteren etkileyici istatistiklerle övünürken, ülke genelinde binlerce robotaksiyi hizmete sundu. Ancak yerel ve federal hükümet kayıtları ile sosyal medya videolarının incelenmesi, Waymo robotaksilerini tehlikeli çarpışmalara neden olma olasılığını azaltan aynı özelliğin (insan sürücünün olmaması) aynı zamanda tamamen yeni güvenlik sorunları yarattığını ortaya koyuyor. Şirket şu anda faaliyet gösterdiği 11 şehrin ötesine genişlemeyi hedeflerken, bu sorunlar hükümet yetkililerini endişelendiriyor. Yapılan incelemede, robotaksilerin kırmızı ışıkta geçmek, karşı yöne girmek, aktif olay yerlerine dalmak ve yayaları neredeyse ezmek gibi tehlikeli manevralar yaptığı yüzlerce olay tespit edildi. Sadece son iki ayda Waymo, sel baskınlarına giren araçlar nedeniyle binlerce aracını geri çağırdı ve birden fazla şehirde operasyonlarını durdurdu. San Antonio’da boş bir Waymo, hızla akan sel sularına kapılıp sürüklenirken, San Francisco’da bir robotaksinin aktif otoyol inşaat bölgesinde polise yüksek hızlı kovalamaca yaşattığı bildirildi.
GÜVENLİK UZMANLARI VE ŞEHİR YETKİLİLERİ UYARIYOR
Güney Karolina Üniversitesi’nden profesör Bryant Walker Smith, bulguları “her şeyin yolunda olmadığını gösteren erken uyarı işaretleri” olarak nitelendirdi. “Bu ilerlemenin hikayesi… bir dizi sorunu başka bir dizi sorunla değiştiriyoruz” dedi. Artan sayıda şehir yetkilisi, eyalet düzenleyicileri teknolojinin yeni genişlemelerini onaylamaya devam ederken, Waymo’ların yollardaki gerçek dünya sonuçlarıyla baş başa kaldıklarını söylüyor. Austin Belediye Meclisi üyesi Paige Ellis, “Sorun bunun birileri için ölümcül bir duruma dönüşüp dönüşmeyeceği değil, ne zaman dönüşeceği” dedi. Ellis, Waymo’ların şehir kaynaklarını tükettiğini ve Mart ayında bir bardaki ölümcül toplu silahlı saldırıya müdahale de dahil olmak üzere acil durum müdahalelerini engellediğini belirtti.
WAYMO GÜVENLİK İDDİALARINI SAVUNUYOR
Waymo, robotaksilerinin yolları daha güvenli hale getirdiğini ve insan sürücülerden daha iyi olduğunu söylüyor. Şirket, araçlarının ciddi yaralanmalı kazalara karışma olasılığının 13 kat daha az olduğunu ve 170 milyon milden fazla sürüşte insan sürücülerin 500’den fazla ek yaralanmalı kazaya karışacağını iddia ediyor. Ancak federal verilerin incelenmesi, Waymo’nun bildirdiği yaklaşık 1200 çarpışmanın büyük çoğunluğunda araçların kusurlu olmadığını, ancak kusurlu olduğu vakalarda (park halindeki arabalara çarpma, devrilen elektrik hatlarına girme gibi) ciddi yaralanma olmadığını gösterdi. Bununla birlikte, bu veriler ramak kalaları ve diğer potansiyel olarak tehlikeli durumları kapsamıyor. Örneğin, bir San Francisco bisikletçisi, bisiklet yolunun yanındaki durma yasağı bölgesine park eden bir Waymo’nun kapısına çarptıktan sonra beyin ve omurilik yaralanmaları yaşadığını iddia ederek dava açtı. Başka bisikletliler, yayalar ve sürücüler, son anda yollarından çekilmeselerdi Waymo tarafından ezileceklerini söyledi.
FENİKS BÖLGESİNDE YASA DIŞI KULLANIM VE KAZALAR
Phoenix banliyösü Chandler’daki polis raporları, insanların robotaksileri yasa dışı faaliyetlerde (uyuşturucu kullanımı, hırsızlıktan kaçış) kullandığını gösteriyor. Scottsdale’de gece geç saatlerde bir McDonald’s’a giden 14 yaşındaki bir çocuk, Waymo henüz tam durmamışken araçtan inerken ayağı tekerleğin altında sıkıştı. Çocuk bağırarak yardım isterken araç bir türlü hareket etmedi ve itfaiye aracı kaldırana kadar ayağı sıkışık kaldı. Aynı bölgede Waymo araçlarına trafik ışığı ihlali, kapalı yollarda sürüş, yaya geçidinde durmama gibi cezalar kesildi. 37 yaşındaki Jaafar Yaseen, 2024’te bir Waymo’nun çift sarı çizgiyi geçip yanlış yönden üzerine geldiğini ve aracına çarptığını anlattı. “Direksiyonda kimse olmadığını bilmek korkunçtu. Gençler gibi, ehliyetini yeni almış biri gibi sürüyorlar” dedi. Ocak ayında bir yolcunun, raylara giren Waymo’dan tren yaklaşırken kaçtığı anlar viral oldu.
SAN FRANCISCO'DA YAYA GÜVENLİĞİ VE ACİL DURUM ENGELLERİ
San Francisco’da hizmete giren Waymo’lar, tek yön sokaklar, dar şeritler ve dik yokuşlarla daha zorlu bir ortamda faaliyet gösteriyor. Şehre yapılan yüzlerce şikayette, robotaksilerin okul geçidindeki çocuklara, elektrikli sandalyedeki yaşlıya ve bebek arabasındaki çocuğa yol vermediği iddia edildi. Bir vakada, bir geçit görevlisi tabelayı aracın yan kamerasına doğru fırlatarak durdurabildi. Ayrıca, beş yaşında bir çocuğun ön koltukta emniyet kemersiz tek başına seyahat ettiği ihbarı yapıldı. Sakinler, robotaksilerin sessiz mahallelerini işgal ettiğinden, gürültü ve parlak ışıklardan şikayetçi. San Francisco yetkilileri, polis ve itfaiye kaynaklarının bu araçlara müdahale etmekle tükendiğini ve büyük bir deprem gibi geniş çaplı acil durumlarda neler olacağından endişe duyduklarını belirtiyor. Acil Durum Yönetimi direktörü, “Kamu güvenliği görevlilerimiz bu araçlar için varsayılan yol yardımı haline geliyor, bu sürdürülebilir değil” dedi.
AUSTİN'DE SİLAHLI SALDIRIYA MÜDAHALEYİ ENGELLEYEN ROBOTAKSİ
Austin’de Mart ayında bir bardaki silahlı saldırıya ambulanslar giderken, U dönüşü yapmaya çalışan bir Waymo olay yerinin önünde donup kaldı ve yolu tamamen kapattı. Bir polis memuru araca binip manuel olarak yoldan çekmek zorunda kaldı. Acil durum ekiplerine itaatsizlik Austin’de tekrarlayan bir sorun haline geldi. Yangın hortumunun üzerine park etme, maraton yol kapağını ihlal etme, kolej futbol maçında güvenlik noktasını geçme gibi olaylar rapor edildi. Eylül ayında iki Waymo’nun polis kontrol noktalarını geçip kapalı yollara girmesinin ardından bir memur, “Bunun bir daha olmaması ve Waymo’nun bunun ne kadar ciddi olduğunu anlaması için ne yapmamız gerekiyor?” diye sordu. Austin İtfaiye Şefi, sel nedeniyle yolcu pencereden çıkmak zorunda kalan bir olayın ardından Waymo araçlarının olumsuz hava koşullarında çalışmamasını önerdi.
SELLER VE OTOYOLDA TEHLİKELİ ANLAR
San Antonio’da Nisan ayında boş bir Waymo, sular altındaki yola doğrudan girip sürüklendi. Araç günler sonra bulundu ve şirket San Antonio’da hizmeti durdurdu. Ardından neredeyse 4000 aracı geri çağırdı ve olumsuz hava koşullarında operasyonları sınırlayacağını açıkladı. Atlanta’da bir CNN muhabiri, Mayıs sonunda sel basmış bir yolda mahsur kalan bir Waymo’ya tanık oldu. Aynı gün bir başka yolcunun videosu, Waymo’nun su birikintisine girip durduğunu gösterdi. Yolcu bir Uber tarafından kurtarıldı. Aynı gün şirket, San Francisco’da bir robotaksinin inşaat bölgesinde polisten hızla kaçmasının ardından tüm ülkede otoyol sürüşlerini durdurdu. San Francisco’lu film yapımcısı Elliot Slade, “Waymo otoyolda çılgına döndü, inşaat kamyonlarının arasından hızla geçti, polisten kaçtı. Bunlar otoyollar için hazır değil” dedi.
DÜZENLEME VE DENETİM BOŞLUĞU
Çoğu şehirde otonom araçların onayı ve düzenlemesi eyalet düzeyinde yapılıyor. Şehirlerin düzenleme yetkisinin olmaması yetkilileri hayal kırıklığına uğratıyor. Kaliforniya, ancak 1 Temmuz’dan itibaren polisin şirkete ceza kesmesine izin veren bir düzenleme yaptı. Arizona’da sunulan bir yasa tasarısı, ramak kala gibi olayların raporlanmasını zorunlu kılmayı hedefliyordu ancak Waymo’nun lobi faaliyetleri nedeniyle komiteden geçemedi. Senatör Ed Markey, Waymo’nun denizaşırı operatörlerinin önemli bir kısmının ABD ehliyetine sahip olmadığını ortaya çıkardı ve bunu “benzeri görülmemiş bir güvenlik riski” olarak nitelendirdi. Mevcut düzenlemeler, şirketin ramak kala ve diğer güvenlik sorunlarını sistematik olarak takip etmesini veya raporlamasını gerektirmiyor, bu da sorunların ne sıklıkta yaşandığını değerlendirmeyi zorlaştırıyor. San Francisco Denetçisi Alan Wong, “Standart, sistemlerin normal bir günde nasıl performans gösterdiği değil, koşullar zorlandığında nasıl performans gösterdiğidir” dedi.