ABD’deki büyük şirketler yapay zeka alanındaki boş pozisyonları doldurmak için adeta yarış halindeyken, sektöre adım atmak isteyen genç yetenekler bu fırsatların dışında kalıyor. Yeni bir araştırmaya göre, ekonominin en sıcak alanındaki istihdam olanakları genellikle derin deneyime sahip olanlara ayrılmış durumda ve yeni başlayanlara neredeyse hiç yer bırakmıyor. LinkedIn üzerinde S&P 500 şirketlerinin yayımladığı yapay zeka ile ilgili iş ilanlarının yüzde 71’i, veri analisti ya da makine öğrenimi mühendisi gibi pozisyonlar için üst düzey çalışanları hedefliyor. Araştırma kuruluşu AIDE Enstitüsü’nün 161 binden fazla ilanı incelediği çalışmaya göre, bu ilanların sadece yüzde 13’ü giriş seviyesindeki pozisyonlar için.
YAPAY ZEKA İŞLERİNİN YALNIZCA YÜZDE 13’Ü GİRİŞ SEVİYESİNE AYRILMIŞ
AIDE Enstitüsü, büyük şirketlerin ocak ayında yayımladığı 161.645 iş ilanını taradı ve bunları yapay zeka ilgililiğine ve kıdem seviyesine göre sınıflandırdı. Data analisti, makine öğrenimi bilimcisi, yapay zeka mühendisi veya VP of AI gibi 50 ön tanımlı role ek olarak, iş tanımında 125 yapay zeka teriminden birini içeren pozisyonlar da “AI ile ilgili” kabul edildi. Toplam 8.140 yapay zeka ilanı bulundu ve bunların “büyük ölçüde kıdemli seviyede olduğu, yeni başlayanlar için çok az fırsat bıraktığı” belirtildi. Raporda “Yapay zeka işe alım patlaması gerçek ama sadece uzmanlar için inşa edilmiş” ifadesi kullanıldı.
ŞİRKETLER NEDEN KIDEMLİLERİ TERCİH EDİYOR?
AIDE Enstitüsü CEO’su ve MIT’de kıdemli öğretim görevlisi Paul Cheek, şirketlerin hızla değişen yapay zeka alanında kendilerine yol göstermesi için kıdemli yeteneklere ihtiyaç duyduğunu söyledi. Cheek, “Bunun büyük kısmı çok yeni ve hızla değişiyor. İnsanlar deneyime dayalı olarak bakan kişiler istiyor” dedi. Ancak uzmanlar, Amerikan şirketlerinin deneyime odaklanmasının kısa vadeli bir yaklaşım olduğu uyarısında bulunuyor. Genç yeteneklerin başka alanlara, örneğin hızla büyüyen yapay zeka start-uplarına yönelmesi durumunda köklü şirketler uzun vadede risk altına girebilir. Cheek, “CEO’lar organizasyonun her seviyesinde yapay zeka yeteneğine öncelik vermeli” dedi.
GENÇ İŞSİZLİĞİ VE YAPAY ZEKA TEHDİDİ
Yapay zeka sektörüne girmede yaşanan zorluk, genç çalışanların ekonomideki genel sıkıntılarını da yansıtıyor. New York Fed verilerine göre, üniversite mezunlarının işsizlik oranı mart itibarıyla yüzde 5,6 seviyesindeyken, genel işsizlik oranı yüzde 4,2 olarak kaydedildi. Stanford Üniversitesi araştırması, ChatGPT’nin piyasaya sürüldüğü 2022 sonundan bu yana gençlerin istihdamının “durgun” olduğunu ortaya koydu. Yapay zekanın en çok etkilediği mesleklerde genç çalışanların istihdamı yüzde 6 oranında azalırken, yaşlı çalışanlarda yüzde 6 ila yüzde 9 arasında artış yaşandı. Stanford araştırmacıları, yapay zekaya maruz kalan işlerdeki daralmanın gençlerin iş bulma sorunlarının temel nedeni olduğunu belirtti.
“GELENEKSEL KARİYER MERDİVENİ YOK OLUYOR”
Medium’da anonim olarak yazan orta düzey bir profesyonel hizmet çalışanı Hiro, giriş seviyesindeki işlerin sadece küçülmediğini, yapısal olarak ortadan kaldırıldığını ifade etti. Hiro’ya göre, eskiden gençlere verilen sıradan işler – ilk taslaklar, rutin işlemler – yapay zeka tarafından yapılmaya başlandı. Geriye kalan ise yapay zeka çıktılarının denetimi. “Bu, deneyim kazanmak için artık deneyim sahibi olmanız gerektiği anlamına geliyor. Oysa geleneksel deneyim kazanma yolu artık mevcut değil” diyen Hiro, 4 bin dolar ödeyerek aldığı eğitimin sekiz ay içinde yeni nesil yapay zeka modelleriyle geçersiz hale geldiğini anlattı. “Sürekli yetenek geliştirme, kariyer tavsiyesi olmaktan çıkıp sizi ücretlendiren bir koşu bandına dönüşüyor” dedi.
UZMANLAR: GENÇLERE İKİNCİ BASAMAK İÇİN DESTEK VERİN
Bordro devi ADP’nin başekonomisti Nela Richardson, yapay zekanın sadece iş sayısını değil, çalışanların görevlerini ve sorumluluklarını da yeniden şekillendirdiğini söyledi. ADP, Stanford Dijital Ekonomi Laboratuvarı ile iş görevlerini ayrıştırarak belirli görevlere ekonomik değer atamak için çalışıyor. Bu bulguların kamuya açıklanmasıyla işverenlerin çalışanları daha yüksek değerli işlere yönlendirmesi ve iş arayanların eğitim yollarını belirlemesi hedefleniyor. Richardson, “İşverenin görevi, gençler için kariyer merdivenini atmak değil, onlara ikinci basamağa çıkmaları için destek vermek” dedi. Giriş noktasının yukarı kaydığını belirten Richardson, işverenlerin karmaşık ve yüksek değerli görevlerde gençlere fırsat tanıması gerektiğini vurguladı.