KEŞFEDİLEN GİZEMLİ GÖK CİSMİ: PUNCTUM
Yakın bir galakside ortaya çıkan ve yalnızca milimetre dalga boyundaki radyo ışımalarında gözlemlenebilen gizemli bir gök cismi, bilim insanlarını hayrete düşürdü. Daha önce gözlemlenen hiçbir kozmik objeye benzemeyen bu yeni cisme “Punctum” adı verildi. Şili’deki Universidad Diego Portales’ten Elena Shablovinskaia’nın liderlik ettiği ekip, bu keşfi ALMA (Atacama Büyük Milimetre/Milimetre altı Dizisi) teleskobuyla gerçekleştirdi. Shablovinskaia, “Süper kütleli kara delikler dışında Punctum gerçekten güçlü bir kaynak” diyerek, cismin kompakt yapıda olduğunu, güçlü ve düzenli bir manyetik alan barındırdığını ve yoğun enerji yaydığını ifade etti.
GALAKSİMİZİN KOMŞUSU
Punctum, Samanyolu Galaksisi’nin yakın komşularından biri olan ve 11 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan aktif NGC 4945 galaksisinde tespit edildi. Ancak bu gök cismi, optik ya da X-ışını gözlemleriyle görülemiyor; yalnızca milimetre dalga boyunda tespit edilebiliyor. Bu durum, cismin doğasının daha da gizemli hale gelmesine neden oluyor. Punctum, tipik magnetarlardan 10 bin ila 100 bin kat, mikro-kuasarlardan yaklaşık 100 kat ve neredeyse tüm bilinen süpernovalardan 10 ila 100 kat daha parlak. Bilinen kozmik nesnelerin en güçlüleri arasında yer alıyor.
BELİRSİZ KATEGORİSİ
Bilim insanları, Punctum’un senkrotron radyasyonu yayabileceğini düşünüyor. Bu ışıma türü, ışık hızına yakın hareket eden yüklü parçacıkların manyetik alanlar içinde spiral çizerek radyo dalgaları üretmesiyle oluşuyor. Ancak bilinen magnetar ve pulsarlar, Punctum kadar güçlü milimetre ışınımı yaymıyor. Cismin doğası hakkında kesin bir bilgi henüz mevcut değil. Olağandışı bir ortamda bulunan sıra dışı bir magnetar ya da yoğun maddeyle etkileşime giren bir süpernova kalıntısı olabileceği ihtimali üzerinde duruluyor. Ancak Punctum, bilinen hiçbir kategoriye tam olarak uymuyor. Araştırmacılar, ALMA ile yapılacak daha ayrıntılı gözlemler ve James Webb Uzay Teleskobu’nun olası kızılötesi verilerinin bu gizemi çözebileceğini umuyor. Shablovinskaia, “Punctum bize milimetre dalga boyunda hala keşfedilecek çok şey olduğunu gösteriyor” dedi. Keşfe ait bilimsel makale, Astronomy & Astrophysics dergisinde yayınlanmak üzere kabul edildi.