KATOLİK KİLİSESİ’NİN YENİ LİDERİ 14. LEO’NUN AİLE GEÇMİŞİ
Katolik Kilisesi’nin yeni lideri olarak seçilen Papa 14. Leo’nun büyük dedesi Setrak Parsehyan’ın 1915 yılında Kayseri’nin Develi ilçesinden Arjantin’e göç ettiği iddia ediliyor. 14. Leo’nun aile geçmişinin Kayserili olduğunun belirtilmesi, Develi halkında şaşkınlık oluşturdu. Develi ilçesinde eski Ermeni evlerinin bulunduğu Reşadiye Mahallesi Muhtarı Yusuf Çelik, “Bizde Papa’nın Develili olduğunu sosyal medyadan öğrendik ve şaşırdık. Katolik Kilisesi’nin ruhani lideri 14. Leo’nun dedelerinin bu mahallede yaşadığı söyleniyor. Biz de ‘hayırlısı olsun’ diyoruz” diyerek durumu değerlendirdi.
DEVELİ’DE ERMENİ GEÇMİŞİ HAKKINDA
20. yüzyılda Develi ve çevresindeki en önemli olay, Ermeni meselesi ve bununla beraber Haçin olayıdır. 1878 Osmanlı-Rus savaşı sonrasında Rus destekli kurulan Ermeni cemiyetleri, Osmanlı Devleti’ni içten yıkmak amacıyla çalışmaya başlamışlardır. Anadolu’daki merkezlerinden biri olan Develi, Doğu ve Güney Anadolu’ya yakın bir konumda bulunuyor. Ermeni ihtilal komiteleri olan Hınçak ve Taşnak, Türklerle yapılacak çatışmalar için bomba üretimini Develi’de gerçekleştirmeyi tercih etmiştir.
Birkaç yıl süreyle Develi Ermenilerinden Amerika’ya bomba tahsiline gönderilen Kevork Elekçıyan, 1913 yılında Everek’e dönmüştür. Kevork’un evinde bulunan imalathanede, bomba üretimi sırasında bir bomba elinde patlayarak bir kaza meydana gelmiştir. Bu durum Kayseri’de yayılınca Ermeni evlerinde arama yapılmış ve birçok mühimmat ele geçirilmiştir. Ancak Ermenilerin, aramayı önceden tahmin ederek birçok bombayı gizli bölmelere sakladıkları da iddia ediliyor.
HAÇİN OLAYI VE MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ
Ermeniler Fransızlarla ortak hareket etmişlerdir. Fransız işgal kuvvetlerinin Develi’nin 20 km kadar yakınına gelerek Zamantı suyunu sınır ilan etmesi, Mustafa Kemal Atatürk’ün dikkatini çekmişti. M. Kemal Paşa, Kılıç Ali Bey’i bu durum üzerine Develi’ye göndererek halkı organize etmesi için görevlendiriyor. Kılıç Ali Bey, Erzurum ve Sivas kongrelerinde alınan kararları anlatarak, bölgeye büyük bir askeri kuvvet gönderileceğini belirtmiş. Halktan bu harekete destek vermeleri istenirken, Develi Kaymakamı’nın yardımlarıyla halk Ermenilere karşı teşkilatlandırılmıştır.
Bu süreçte Ermeniler, Haçin bölgesinde yedi Develili’yi öldürerek büyük bir saldırıda bulunmuşlardır. Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, tehlikeleri öngörerek Kilikya Kuva-i Milliye Kumandanı Doğan Bey’i harekete geçirmeye karar verir. Gerekli asker ve cephane toplandıktan sonra, Haçin’e taarruz 6 Nisan 1920’de başlatılıyor. Kayseri İntikam Alayı’nın bölgeye gelmesiyle Haçin ele geçiriliyor. Haçin’de sağ kalan Ermeniler, Develi’ye gönderilirken, bunların korunması Develi Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti tarafından üstleniliyor. Bu durum, Türk milletinin azizliğini bir kez daha kanıtlıyor.
Develi’de Ermenilerin yanı sıra Rum azınlıklar da var ancak Rumlar Ermenilere karşı Türkleri desteklemişlerdir. 1920’de gerçekleştirilen nüfus mübadeleleri sonucunda Rumlar, Trakya Türkleri ile değiştirerek Develi’den ayrılıyor. Develi’de kalan Ermeni azınlık ise Halep, Suriye ve Şam’a gönderilmiştir.