KUDUZ AŞISI ÜRETİMİ VE İHRACATI HAKKINDA AÇIKLAMALAR
Türk bilim insanları, hayvanlar için üretilen kuduz aşısının ihraç edildiğini ve insana yönelik yerli kuduz aşısı üretiminde klinik öncesi aşamaya geçildiğini bildirdi. Bursa Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Viroloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Kadir Yeşilbağ, insana yönelik yerli kuduz aşısına dair preklinik çalışmalara geçildiğini aktardı. Erciyes Üniversitesinin düzenlediği 5. Uluslararası Aşı Bilimi Kongresi için Kayseri’de bulunan Yeşilbağ, kuduz hastalığının tarihte bilinen en eski zoonoz hastalıklardan biri olduğunu vurguladı. Türkiye’nin yüksek kuduz riski taşıyan ülkelerden biri olduğuna dikkat çekerken, kuduzun pek çok hayvan türü tarafından taşındığını belirtti.
KUDUZUN TAŞIYICILARI VE RİSKLER
Yeşilbağ, yarasalar, vahşi etçil hayvanlar, kedi ve köpeklerin kuduzun taşıyıcıları arasında yer aldığını ifade etti. “Bunlar içindeki en önemli rolü köpekler üstleniyor. İnsanlardaki vakaların yüzde 99’dan fazlası köpeklerle ilişkilidir.” diyen Yeşilbağ, Türkiye’de yılda yaklaşık 450 bin kuduz riskli temas vakasının ortaya çıktığını ve bu sayının giderek arttığını belirtti. İnsan ve hayvan teması ile köpek popülasyonunun bu artışı etkilediğini değerlendirdi.
Yeşilbağ, Türkiye’de kuduz hastalığına yakalanan insanlara, dünyada bilimsel olarak en güncel tedavi yönteminin uygulandığını ifade etti. Kuduz aşısının yerlileştirilmesinin önemine dikkat çeken Yeşilbağ, “Türkiye aslında kuduz aşısını üretmeye başlayan ilk ülkelerden birisi.” ifadesini kullandı. Geçmişte yaşanan teknolojik gelişmelere ayak uydurulamamasının nedenleriyle Türkiye’de kuduz aşısı üretiminin sekteye uğradığını belirtti. Özel sektör ve üniversite işbirliğiyle yapılan çalışmalar sayesinde hayvanlar için kuduz aşısının geliştirilmesi ve üretim faaliyetlerinin yeniden başlatıldığını duyurdu ve şu anda bu aşının yurt dışına gönderildiğini aktardı.
Yeşilbağ, hayvanlarda kullanılmak üzere yılda yaklaşık 2 milyon doz, insanlarda kullanım için ise 1,5 milyondan fazla kuduz aşısının ithal edildiğine dikkat çekti. İnsana yönelik yerli kuduz aşısı ile ilgili farklı özel sektör kuruluşlarıyla süren çalışmalara değinen Yeşilbağ, Adıyaman’daki bir özel sektör kuruluşuyla yerli insan kuduz aşısının geliştirilmesi için proje yürüttüklerini bildirdi. Projenin tamamlanma aşamasında olduğunu vurgulayan Yeşilbağ, mevcut insan kaynağı ve altyapılarıyla preklinik aşamaları başarıyla geçebileceklerini ifade etti.