İSTANBUL GÖRÜŞMELERİNDE YENİ DÖNÜM NOKTASI
Rusya-Ukrayna çatışmasında barış umutlarını yeşerten İstanbul görüşmeleri, yeni bir aşamaya geldi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, 15 Mayıs’ta İstanbul’da yapılacak barış müzakerelerinde yalnızca Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşeceğini, Rus heyetinden herhangi bir temsilciyle görüşmeyeceğini belirtti. Rusya’dan Putin’in katılımına dair henüz bir bilgi paylaşılmadı. Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump’ın “İstanbul’a gelebilirim” ifadesi, görüşmelerin uluslararası boyutunu bir kez daha gözler önüne serdi.
ZELESKİ’DEN SERT MESAJ
Zelenski, İstanbul’daki kritik görüşmeler öncesi tutumunu kesin olarak belirledi. Ukrayna lideri, “İstanbul’da sadece Putin ile görüşürüm. Rus heyetinden biriyle görüşmem” diyerek, doğrudan liderler düzeyinde bir müzakere talep etti. Bu açıklama, 2022 Mart’ında İstanbul’da yaşananları hatırlatıyor ve aynı durumun tekrar yaşanmasına izin vermeyeceğini gösteriyor.
PUTİN’İN KATILIMI BELİRSİZLİĞİNİ KORUYOR
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 10 Mayıs’ta Moskova’da, Ukrayna ile 15 Mayıs’ta İstanbul’da ön koşulsuz doğrudan görüşmelere başlama teklifinde bulundu. Ancak Putin’in şahsen katılıp katılmayacağı henüz belirsiz. 2022’deki İstanbul görüşmelerinde Putin, bir heyet gönderdi fakat kendisi katılmadı. Kremlin’den yapılan açıklamalarda, Putin’in önerisinin “barışçıl çözüm için ciddi bir niyet” taşıdığı ifade edilse de, katılımına yönelik bir güncelleme yapılmadı.
TRUMP’TAN SÜRPRİZ AÇIKLAMA
ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu gezisi öncesi Oval Ofis’te yaptığı açıklamada, İstanbul görüşmelerine katılma olasılığını değerlendirdi. “O anda nerede olacağımı bilmiyorum. Orta Doğu’da bir yerde olacağım ama faydalı olacağını düşünürsem oraya (İstanbul’a) uçabilirim” ifadeleriyle, görüşmelere destek verdiğini yine vurguladı. Trump, daha önce Truth Social’da yaptığı paylaşımda, “Rusya ve Ukrayna için büyük bir gün! Bu kan banyosunu bitirmek için her iki tarafla çalışacağım” diyerek, Zelenski’ye görüşmeleri “hemen kabul etme” çağrısında bulunmuştu.
Ateşkes TARTIŞMALARI VE AVRUPA’NIN TEPKİLERİ
Zelenski, görüşmeler öncesinde 12 Mayıs’tan itibaren tam ve kalıcı bir ateşkes beklediklerini yineledi. Avrupa liderleri (İngiltere, Fransa, Almanya, Polonya), 10 Mayıs’ta Kiev’de Zelenski ile bir araya gelerek, Rusya’ya 30 günlük koşulsuz ateşkes çağrısı yaptı ve bu önerinin ABD tarafından kabul gördüğünü açıkladı. Ancak Putin, bu çağrıyı “ültimatom” olarak nitelendirerek reddetti ve doğrudan görüşme önerisiyle karşılık verdi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Putin’in teklifini “ilk adım” olarak değerlendirse de, ateşkesin öncelik olması gerektiğini belirtti.
TÜRKİYE’NİN ARABULUCULUK ROLÜ
Türkiye, Rusya-Ukrayna savaşı çerçevesinde barış müzakereleri için önemli bir arabulucu konumunda. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Putin ile telefon görüşmesinde, İstanbul’daki müzakerelerin devamı için Türkiye’nin ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu ifade etti. Erdoğan, kapsamlı bir ateşkesin barış görüşmeleri için gerekli ortamı sağlayacağını kaydetti. Putin de, Türkiye’nin 2022’deki görüşmelerdeki rolüne vurgu yaparak, Erdoğan’dan sürece destek vermesini talep etti.