BAŞLANGIÇTA BARİŞ UMUTLARI ARTILIYOR
Rusya-Ukrayna savaşında barış arayışlarını yeniden canlandıran İstanbul görüşmeleri, önemli bir dönemeçte yer alıyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, 15 Mayıs’taki müzakerelerde yalnızca Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya geleceğini ve Rus heyetinden hiç kimseyle görüşmeyeceğini net bir şekilde belirtti. Şu anda Rusya’dan Putin’in katılımıyla ilgili bir açıklama gelmezken, ABD Başkanı Donald Trump’ın “İstanbul’a gelebilirim” ifadesi, görüşmelerin uluslararası alandaki önemini bir kez daha gün yüzüne çıkardı.
LEADERLER DÜZEYİNDE GÖRÜŞME TALEBİ
Zelenski, İstanbul’daki kritik görüşmelerden önce tavırını sertleştirerek, “İstanbul’da sadece Putin ile görüşürüm. Rus heyetinden biriyle görüşmem” dedi. Bu açıklama, 2022 Mart’ındaki görüşmelerde Putin’in kendisi katılmadan bir heyet göndermesine atıfta bulunarak, bu süreçte yine aynı durumun yaşanmayacağı mesajını taşıyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 10 Mayıs’ta Moskova’da yaptığı konuşmada, Ukrayna ile 15 Mayıs’ta İstanbul’da doğrudan görüşmeler başlatmayı istemişti. Ancak Putin’in bu görüşmelere şahsen katılıp katılmayacağı ise henüz netlik kazanmadı. Geçtiğimiz años İstanbul görüşmelerinde Putin, sadece bir heyet gönderip bizzat katılmamıştı. Kremlin’den gelen son açıklamalarda, Putin’in önerisinin “barışçıl çözüm için ciddi bir niyet” içerdiği kaydedilse de, katılımı hakkında net bilgi verilmedi.
ABD’NİN GÖRÜŞMELERE İLGİSİ ARTMAKTA
ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu seyahati öncesinde düzenlediği basın toplantısında İstanbul görüşmelerine katılma olasılığını değerlendirdi. “O anda nerede olacağımı bilmiyorum. Orta Doğu’da bir yerde olacağım ama faydalı olacağını düşünürsem oraya (İstanbul’a) uçabilirim” açıklamasında bulundu. Trump, daha önce Truth Social platformunda, “Rusya ve Ukrayna için büyük bir gün! Bu savaşı bitirmek için iki tarafla da çalışacağım” diyerek, Zelenski’ye görüşmeleri “hemen kabul etme” çağrısı yapmıştı.
Ateşkes İhtiyacı Gündemde
Zelenski, müzakereler öncesinde 12 Mayıs’tan itibaren kapsamlı ve kalıcı bir ateşkes beklediklerini yineledi. Avrupa liderleri (İngiltere, Fransa, Almanya, Polonya), 10 Mayıs’ta Kiev’de Zelenski ile bir araya gelerek, Rusya’ya 30 günlük koşulsuz ateşkes talebinde bulundu ve bu önerinin ABD tarafından desteklendiğini ifade etti. Ancak Putin, bu öneriyi “ültimatom” olarak tanımlayarak reddetti ve görüşme önerisiyle yanıt verdi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Putin’in teklifini “ilk adım” olarak nitelendirse de “yetersiz” bulduğunu ve ateşkesin öncelik taşıması gerektiğini sözlerine ekledi.
TÜRKİYE’NİN ROLÜ ÖNEMİNİ KORUYOR
Türkiye, Rusya-Ukrayna savaşında barış müzakereleri için önemli bir arabulucu olarak öne çıkıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Putin ile yaptığı telefon görüşmesinde, İstanbul’daki müzakerelerin devamı için Türkiye’nin ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu ifade etti. Erdoğan, kapsamlı bir ateşkesin barış görüşmeleri için gerekli ortamı sağlayacağına da dikkat çekti. Putin de, 2022’deki görüşmelerde Türkiye’nin oynadığı role vurgu yaparak, Erdoğan’dan sürece destek vermesini talep etti.