BARIŞ GÖRÜŞMELERİ YENİ BİR DÖNEME GİRİYOR
Rusya-Ukrayna savaşında barış umutlarını yeşerten İstanbul görüşmeleri, kritik bir aşamaya ulaştı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, 15 Mayıs’ta İstanbul’da gerçekleşmesi öngörülen barış müzakerelerinde yalnızca Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya geleceğini, Rus heyetinden herhangi bir yetkiliyle masaya oturmayacağını açık bir şekilde dile getirdi. Rusya’dan henüz Putin’in katılımı hakkında bir açıklama gelmezken, ABD Başkanı Donald Trump’ın “İstanbul’a gelebilirim” ifadesi, görüşmelerin küresel önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.
ZELENSKİ’DEN DİREKT ÇAĞRI
Zelenski, İstanbul’daki görüşmeler öncesi tavrını netleştirerek, “İstanbul’da yalnızca Putin ile görüşürüm. Rus heyetinin başka bir üyesiyle buluşmam” dedi. Ukrayna lideri, doğrudan liderler düzeyinde bir müzakere talep ettiğini vurguladı. Zelenski’nin bu çıkışı, 2022 Mart’ındaki İstanbul görüşmelerinde Putin’in kendisi yerine heyet göndermesi nedeniyle bu kez aynı durumu kabul etmeyeceği mesajını taşıyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 10 Mayıs’ta Moskova’da, Ukrayna ile 15 Mayıs’ta İstanbul’da ön koşulsuz doğrudan görüşmeler başlatmayı önerdi. Ancak, Putin’in şahsen katılıp katılmayacağı konusunda henüz bir netlik bulunmuyor. 2022 yılında İstanbul’daki görüşmelerde Putin, bir heyet göndermişti ve kendisi orada yer almamıştı. Kremlin’den yapılan açıklamalarda, Putin’in önerisinin “barışçıl çözüm için ciddi bir niyet” taşıdığı belirtiliyor fakat katılımına dair bir güncelleme bulunmuyor.
TRUMP’TAN SÜRPRİZ DESTEK
ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu seyahati öncesi Oval Ofis’te basın toplantısı düzenleyerek, İstanbul görüşmelerine katılma olasılığını değerlendirdi. Trump, “O anda nerede olacağımı bilmiyorum, Orta Doğu’da bir yerde olacağım ama faydalı olacağını düşünürsem oraya (İstanbul’a) uçabilirim” diyerek görüşmelere destek verdiğini yineledi. Daha önce Truth Social’da yaptığı paylaşımda, “Rusya ve Ukrayna için büyük bir gün! Bu kan banyosunu bitirmek için her iki tarafla çalışacağım” ifadesini kullanarak Zelenski’ye görüşmeleri “hemen kabul etme” çağrısı yapmıştı.
Ateşkes ÇAĞRILARI VE AVRUPA TEPKİSİ
Zelenski, müzakereler öncesi 12 Mayıs’tan itibaren tam ve kalıcı bir ateşkes beklediğini yineledi. Avrupa liderleri, 10 Mayıs’ta Kiev’de Zelenski ile buluşarak Rusya’ya 30 günlük koşulsuz ateşkes çağrısı yaptı ve bu önerinin ABD tarafından desteklendiğini duyurdu. Fakat Putin, bu çağrıyı “ültimatom” olarak değerlendirip reddetti ve doğrudan görüşme önerisiyle karşılık verdi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Putin’in teklifini “ilk adım” olarak nitelendirerek, ancak yine de “yetersiz” bulduğunu ve ateşkesin öncelik olması gerektiğini belirtti.
TÜRKİYE’NİN ARABULUCULUK ROLÜ
Türkiye, Rusya-Ukrayna savaşı bağlamında barış görüşmeleri için önemli bir arabulucu konumunda bulunuyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Putin ile yaptığı telefon görüşmesinde, İstanbul’daki müzakerelerin devamı için Türkiye’nin ev sahipliğine hazır olduğunu belirtti. Erdoğan, kapsamlı bir ateşkesin barış müzakereleri için uygun ortam sağlayacağını vurguladı. Putin de, Türkiye’nin 2022’deki görüşmelerdeki rolüne dikkat çekerek, Erdoğan’dan sürece destek olmasını istedi.