RUSYA-UKRAYNA SAVAŞINDA YENİ DÖNEM
Rusya-Ukrayna savaşında barış umutlarını artıran İstanbul görüşmeleri, önemli bir aşamaya ulaşmış durumda. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, 15 Mayıs’ta İstanbul’da düzenlenecek barış müzakerelerinde yalnızca Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşeceğini, Rus heyetinden hiçbir temsilciyle masaya oturmayacağını net bir şekilde belirtti. Rusya’dan henüz Putin’in katılımına dair bir açıklama gelmezken, ABD Başkanı Donald Trump’ın İstanbul’a gelebileceğini belirtmesi, görüşmelerin küresel önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.
ZELENSKİ’DEN SERT TAVIR
Zelenski, İstanbul’daki kritik görüşmeler öncesi tutumunu sertleştirdi. Ukrayna lideri, “İstanbul’da sadece Putin ile görüşürüm. Rus heyetinden biriyle görüşmem” diyerek, doğrudan liderler düzeyinde bir müzakere talep etti. Zelenski’nin bu açıklaması, 2022 Mart’ında İstanbul’da düzenlenen görüşmelerde Putin’in heyet göndermiş ve kendisinin katılmamış olmasını hatırlatıyor, bu kez aynı durumu kabul etmeyeceğinin sinyalini veriyor.
PUTİN’İN KATILIMI BELİRSİZ
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 10 Mayıs’ta Moskova’da yaptığı açıklamada, Ukrayna ile 15 Mayıs’ta İstanbul’da ön koşulsuz doğrudan görüşmeler başlatmayı önerdi. Ancak Putin’in şahsen katılıp katılmayacağı henüz belli değil. 2022’deki İstanbul görüşmelerinde Putin, bir heyet gönderip kendisi katılmamıştı. Kremlin’den yapılan son açıklamalarda, Putin’in önerisinin “barışçıl çözüm için ciddi bir niyet” taşıdığı belirtildi, ama katılımına dair bir güncelleme paylaşılmadı.
TRUMP’TAN SÜRPRİZ İFADELER
ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu gezisi öncesinde düzenlediği basın toplantısında İstanbul görüşmelerine katılma ihtimalini değerlendirdi. “O anda nerede olacağımı bilmiyorum. Orta Doğu’da bir yerde olacağım ama faydalı olacağını düşünürsem oraya (İstanbul’a) uçabilirim” diyen Trump, görüşmelere destek vereceğini yineledi. Daha önce Truth Social’da yaptığı paylaşımda, “Rusya ve Ukrayna için büyük bir gün! Bu kan banyosunu bitirmek için her iki tarafla çalışacağım” diyerek, Zelenski’ye görüşmeleri “hemen kabul etme” çağrısında bulunmuştu.
ATEŞKES TARTIŞMALARI VE AVRUPA’NIN TEPKİSİ
Zelenski, görüşmeler öncesinde 12 Mayıs’tan itibaren tam ve kalıcı bir ateşkes beklediklerini yineledi. Avrupa liderleri (İngiltere, Fransa, Almanya, Polonya), 10 Mayıs’ta Kiev’de Zelenski ile bir araya gelerek Rusya’ya 30 günlük koşulsuz ateşkes çağrısı yaptı ve bu önerinin ABD tarafından desteklendiğini belirtti. Ancak Putin, bu çağrıyı “ültimatom” olarak değerlendirerek reddetti ve doğrudan görüşme önerisiyle karşılık verdi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Putin’in teklifini “ilk adım” olarak görse de “yetersiz” bulduğunu, ateşkesin öncelik olması gerektiğini ifade etti.
TÜRKİYE’NİN ROLÜ ÖNEM KAZANIYOR
Türkiye, Rusya-Ukrayna savaşında barış görüşmeleri için kritik bir arabulucu konumda. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Putin ile yaptığı telefon görüşmesinde, İstanbul’daki müzakerelerin devamı için Türkiye’nin ev sahipliğine hazır olduğunu belirtti. Erdoğan, kapsamlı bir ateşkesin barış görüşmeleri için gerekli ortamı sağlayacağını vurguladı. Putin de Türkiye’nin 2022’deki görüşmelerdeki rolüne dikkat çekerek, Erdoğan’dan sürece destek vermesini istedi.