RUSYA-UKRAYNA SAVAŞINDA YENİ GELİŞMELER
Rusya-Ukrayna savaşında barış umutlarını artıran İstanbul görüşmeleri, yeni bir aşamaya ulaştı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, 15 Mayıs’ta İstanbul’da gerçekleştirilecek barış müzakerelerinde sadece Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşeceğini, Rus heyetinden herhangi bir temsilciyle masaya oturmayacağını belirtti. Rusya’nın Putin’in katılımıyla ilgili henüz bir açıklama yapmadığı görülüyor. Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump’ın “İstanbul’a gelebilirim” ifadesi, bu görüşmelerin uluslararası önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Zelenski’nin Açıkladığı Sert Duruş
Zelenski, İstanbul’daki kritik görüşmeler öncesi tavrını netleştirdi. Ukrayna lideri, “İstanbul’da sadece Putin ile görüşürüm. Rus heyetinden biriyle görüşmem” sözleriyle, doğrudan liderler düzeyinde bir müzakere isteğini vurguluyor. Bu dik duruş, 2022’nin Mart ayında Türkiye’de yapılan görüşmelerde Putin’in bir heyet gönderip katılmamasını hatırlatarak, benzer bir senaryoya izin vermeyeceğinin işaretini taşıyor.
Putin’in Katılımı Belirsiz
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 10 Mayıs’ta Moskova’da yaptığı bir açıklamada, Ukrayna ile 15 Mayıs’ta İstanbul’da ön koşulsuz görüşmelere başlamayı önerdi. Ancak Putin’in bizzat katılıp katılmayacağı henüz belirli değil. 2022’de İstanbul’daki görüşmelerde Putin, sadece bir heyet göndererek şahsen katılmamıştı. Kremlin’den gelen son açıklamalar, Putin’in önerisinin “barışçıl çözüm için ciddi bir niyet” taşıdığını ifade etse de, katılımıyla ilgili kesin bir güncelleme yapılmadı.
Trump’ın İstanbul İfadeleri
ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu gezisi öncesi Oval Ofis’te düzenlediği basın toplantısında, İstanbul görüşmelerine katılma ihtimalini değerlendirdi. “O anda nerede olacağımı bilmiyorum. Orta Doğu’da bir yerde olacağım ama faydalı olacağını düşünürsem oraya (İstanbul’a) uçabilirim” diyen Trump, görüşmelere verdiği desteği yinelemiş oldu. Daha önce Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımlarda, “Rusya ve Ukrayna için büyük bir gün! Bu kan banyosunu bitirmek için her iki tarafla çalışacağım” diyerek, Zelenski’ye görüşmeleri “hemen kabul etme” çağrısında bulunmuştu.
Ateşkes Beklentileri ve Avrupa’nın Tepkisi
Zelenski, görüşmeler öncesi 12 Mayıs’tan itibaren tam ve kalıcı bir ateşkes beklediklerinin altını çizdi. Avrupa liderleri, 10 Mayıs’ta Kiev’de Zelenski ile bir araya gelerek, Rusya’ya 30 günlük koşulsuz ateşkes çağrısı yaptı ve bu önerinin ABD tarafından desteklendiğini belirtti. Ancak Putin, bu öneriyi “ültimatom” olarak nitelendirerek reddetti ve doğrudan görüşme önerisiyle yanıt verdi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Putin’in teklifini bir “ilk adım” olarak değerlendirse de bunun “yetersiz” olduğunu, ateşkesin öncelik olması gerektiğini vurguladı.
Türkiye’nin Rolü ve Destek Yöntemleri
Türkiye, Rusya-Ukrayna savaşında barış müzakereleri için kritik bir arabulucu konumda. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Putin ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, İstanbul’daki müzakerelerin devamı için Türkiye’nin ev sahipliğine hazır olduğunu ifade etti. Erdoğan, kapsamlı bir ateşkesin barış görüşmeleri için gerekli ortamı sağlayacağını belirtti. Putin de, Türkiye’nin 2022’deki görüşmelerdeki rolüne dikkat çekerek, Erdoğan’dan sürece destek vermesini talep etti.