İSTANBUL GÖRÜŞMELERİNİN YENİ DÖNEMİ
Rusya-Ukrayna savaşında barış umutlarını artıran İstanbul görüşmeleri, yeni bir aşamaya ulaşmış durumda. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, 15 Mayıs’ta İstanbul’da yapılacak barış müzakerelerinde yalnızca Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşeceğini, Rus heyetinden hiç kimse ile masaya oturmayacağını açık bir şekilde ortaya koydu. Rusya’dan Putin’in katılımı hakkında henüz bir açıklama gelmezken, ABD Başkanı Donald Trump’ın “İstanbul’a gelebilirim” ifadesi, görüşmelerin uluslararası önemini yeniden gözler önüne seriyor.
ZELENSKİ’DEN SERT TAVIR
Zelenski, İstanbul’daki önemli görüşmeler öncesi duruşunu netleştiriyor. Ukrayna lideri, “İstanbul’da sadece Putin ile görüşürüm. Rus heyetinden biriyle görüşmem” diyerek, doğrudan liderler seviyesinde bir müzakere talep ettiğini vurguluyor. Zelenski’nin bu açıklaması, 2022 yılının Mart ayında İstanbul’da yapılan görüşmelerde Putin’in bir heyet göndermesini ve kendisinin katılmamasını hatırlatıyor. Bu defa aynı durumun yaşanmasına izin vermeyeceğinin ipuçlarını veriyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 10 Mayıs’ta Moskova’da yaptığı konuşmada, Ukrayna ile 15 Mayıs’ta İstanbul’da ön koşulsuz doğrudan görüşmelere başlama teklifini sundu. Ancak Putin’in şahsen katılıp katılmayacağı henüz netlik kazanmadı. 2022 yılı İstanbul görüşmelerinde Putin’in bir heyet gönderdiği fakat kendisinin katılmadığı herkes tarafından biliniyor. Kremlin’den gelen son açıklamalarda, Putin’in önerisinin “barışçıl çözüm için ciddi bir niyet” taşıdığı ifade edilse de katılımıyla ilgili bir güncelleme yapılmadı.
TRUMP’TAN SÜRPRİZ BİLDİRİM
ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu gezisi öncesinde Oval Ofis’te gerçekleşen basın toplantısında, İstanbul görüşmelerine katılma olasılığını değerlendirdi. “O anda nerede olacağımı bilmiyorum. Orta Doğu’da bir yerde olacağım ama faydalı olacağını düşünürsem oraya (İstanbul’a) uçabilirim” diyen Trump, görüşmelere destek vermeye devam ettiğini vurguladı. Daha önce Truth Social’da yaptığı paylaşımda, “Rusya ve Ukrayna için büyük bir gün! Bu kan banyosunu bitirmek için her iki tarafla çalışacağım.” diyerek, Zelenski’ye görüşmeleri “hemen kabul etme” çağrısında bulunmuştu.
Ateşkes ve Avrupa’nın Taktikleri
Zelenski, görüşmeler öncesinde 12 Mayıs’tan itibaren kapsamlı ve kalıcı bir ateşkes beklediklerini yineledi. Avrupa’nın önde gelen liderleri (İngiltere, Fransa, Almanya, Polonya), 10 Mayıs’ta Kiev’de Zelenski ile bir araya gelerek, Rusya’ya 30 günlük koşulsuz ateşkes talep etti ve bu önerinin ABD tarafından desteklendiğini ifade etti. Ancak Putin, bu öneriyi “ültimatom” olarak değerlendirerek reddetti ve doğrudan görüşme yapılmasını önerdi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Putin’in teklifini “ilk adım” olarak görse de, “yetersiz” bulduğunu ve ateşkesin öncelik olması gerektiğini belirtti.
TÜRKİYE’NİN ARABULUCULUK ROLÜ
Türkiye, Rusya-Ukrayna savaşında barış müzakereleri için önemli bir arabuluculuk rolü üstleniyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Putin ile yaptığı telefon görüşmesinde, İstanbul’daki müzakerelerin devam etmesi için Türkiye’nin ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu ifade etti. Erdoğan, kapsamlı bir ateşkesin barış görüşmeleri için gerekli ortamı sağlayacağını vurguladı. Putin de Türkiye’nin 2022’deki görüşmelerdeki katkısına dikkat çekerek, Erdoğan’dan sürece destek vermesini talep etti.