Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile ABD Başkanı Donald Trump, bugün Florida’da Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesine yönelik bir planı tartışmak üzere bir araya gelecek. Ancak, iki taraf arasında kritik konularda derin görüş ayrılıkları mevcut. Özellikle Rusya’nın son hava saldırıları, görüşmelere giden yolda tansiyonu yükseltiyor. Rusya, Cumartesi günü başkent Kiev ve diğer birçok Ukrayna bölgesine yüzlerce füze ve insansız hava aracını hedef aldı. Bu saldırılar sonucunda bazı bölgelerde elektrik ve ısıtma kesintileri meydana geldi. Zelenski, bu saldırıların, ABD’nin öncülüğündeki barış çabalarına Moskova’nın bir yanıtı olduğunu ifade etti.
GÖRÜŞME AŞAMALARI
Trump ile Florida’da yapacağı görüşmede, Zelenski doğudaki tartışmalı Donbas bölgesinin geleceği, Zaporijya Nükleer Santrali ve diğer önemli konulara değineceğini belirtti. Ukrayna heyeti bu sabah geç saatlerde Florida’ya ulaştığını duyuran Ukrayna Dışişleri Bakan Yardımcısı Serhiy Kyslytsya, sosyal medya üzerinden “İyi akşamlar Florida” mesajını paylaştı. Moskova, Donbas’ın tamamının Ukrayna tarafından terk edilmesini talep ederken, Kiev hâlâ kontrolündeki bölgelerden çekilmeyi reddediyor. Rus yetkililerin ABD destekli yeni önerinin bazı unsurlarına itiraz etmesi, Putin’in pazar günkü görüşmelerden çıkacak bir anlaşmayı kabul etme olasılığını sorgulatıyor.
TOPRAK TAVİZİ SORUNU
Zelenski, ABD merkezli bir haber kaynağına yaptığı açıklamada, Ukrayna güçlerinin Donbas’tan tamamen çekilmesini öngören ABD teklifini yumuşatmayı umduğunu ifade etti. Bu gerçekleşmezse, haftalar süren müzakereler sonucunda hazırlanan 20 maddelik planın referanduma sunulabileceğini vurguladı. ABD’li yetkililer ise bu yaklaşımı, Kiev’in toprak tavizlerini tamamen dışlamadığının bir göstergesi olarak değerlendiriyor. Bunun yanı sıra Zelenski, referandum süreci için Rusya’nın en az 60 gün boyunca ateşkesi kabul etmesi gerektiğini kaydetti. Yapılan kamuoyu yoklamaları, Ukraynalı seçmenlerin bu plana pek sıcak bakmadığını gösteriyor.
DİPLOMATİK TEMASLAR ÖNEM TAŞIYOR
Pazar günü planlanan yüz yüze görüşme, haftalardır süren hakim yoğun diplomatik temasların ardından gerçekleştirilmiş olacak. Avrupa ülkeleri zaman zaman süreç dışında kalsalar da, savaş sonrası dönemde Kiev’e ABD destekli güvenlik garantileri sağlamak için çabalarını artırmayı sürdürüyor. Kiev ile Washington, birçok konuda uzlaşma sağlarken Zelenski, 20 maddelik planın yüzde 90’ının tamamlandığını bildirdi. Ancak Rusya’ya herhangi bir toprak devri yapılıp yapılmayacağı hala belirsiz bir konu olarak duruyor. Moskova, Donbas’ın tamamını isterken Kiev, mevcut cephe hatlarının dondurulmasını savunuyor.
POTANSİYEL TEHLİKELER
Zelenski ve Avrupalı müttefikleri, Trump’ın Ukrayna aleyhine bir anlaşmaya razı olmasından ve savaşın olumsuz etkilerinin Avrupa’ya yıkılmasından endişe ederken, Rusya’nın 2014’te ilhak ettiği Kırım’ın tam kontrolü altında olduğunu ve yaklaşık dört yıldır süren savaşta Ukrayna topraklarının yaklaşık yüzde 12’sini ele geçirdiğini iddia ediyor. Putin, barışın sağlanması için Ukrayna’nın Donbas, Zaporijya ve Herson’dan çekilmesi ve NATO üyeliği hedefinden vazgeçmesi gerektiğini belirtmişti. Ukraynalı yetkililer ve Avrupa liderleri ise bu savaşın Moskova’nın emperyal bir toprak gaspı olduğunu ifade ederek, Rusya’nın taleplerinin kabul edilmesi halinde NATO ülkelerinin ileri de hedef alınabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
KANADA VE AVRUPA’DAN DESTEK
Zelenski, Kanada’nın Halifax kentinde Kanada Başbakanı Mark Carney ile yaptığı görüşmenin ardından, yapılan hava saldırılarının Putin’in barış istemediğini gözler önüne serdiğini açıkladı. Carney, Ukrayna’ya 2,5 milyar Kanada doları tutarında ek ekonomik destek verilmesi sözünü verdi. Avrupa Komisyonu Başkanı, Avrupalı liderlerle birlikte hedeflerinin, Ukrayna’nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü koruyan “adil ve kalıcı bir barış” olduğunu vurguladı. Zelenski, Trump ile gerçekleştireceği görüşmenin ardından, Avrupalı liderlerle yeniden temas kurmayı planlıyor.