Kışın ortasında tüketilse bile çilek, yazdan kalma bir tat sunar; ancak Amerikalıların yıl boyu alıştığı bu meyve yakında daha pahalı olabilir. Trump yönetimi, Meksikalı üreticilerin ABD pazarına kış hasadı çilekleri haksız derecede düşük fiyatlarla satıp satmadığını araştırıyor. Soruşturmanın sonucunda bu ithalata tarife uygulanması gündeme gelebilir ve bu durum doğrudan tüketici fiyatlarına yansıyabilir. Böyle bir adım, Meksika çileğinin serbest ticaret anlaşmaları kapsamında onlarca yıldır neredeyse gümrüksüz girdiği mevcut düzenden ayrılış anlamına gelecek.
MEKSİKA ÇİLEĞİNE TARİFE KAPISI ARALANDI
ABD Tarım Bakanlığı verilerine göre, geçen yıl ülkeye giren çilek ithalatının yüzde 98’i Meksika’dan yapıldı ve bu sevkiyatların değeri 1 milyar doları aştı. ABD, özellikle kış aylarında yerli üretimin yavaşlaması nedeniyle Meksika çileğine büyük oranda bağımlı hale geliyor. Soruşturmanın arkasında ise hasat dönemi kış aylarına denk gelen Florida’lı çilek üreticilerinin oluşturduğu Strawberry Growers for Fair Trade koalisyonu bulunuyor. Koalisyonun baş avukatı Daniel Pickard, Meksika ithalatının kış çileğine olan talepten daha hızlı arttığını ve düşük fiyatlarla yerli üreticilerin pazar payını aldığını savunuyor. Pickard, davanın başarılı olması halinde tarifelerin tüketici fiyatları üzerindeki etkisinin “nispeten ölçülü” olacağını, buna karşılık Amerikalı çiftçilerin rekabet gücünü artıracağını ifade ediyor.
DOMATES ÖRNEĞİ FİYAT RİSKİNİ GÖZLER ÖNÜNE SERDİ
Benzer bir sürecin pratikte ne kadar karmaşık sonuçlar doğurabileceğine dair yakın tarihli bir örnek bulunuyor. Tüketici Fiyat Endeksi verilerine göre, geçen ay domates fiyatları bir yıl öncesine kıyasla yüzde 12,8 arttı. Bu artış, ABD’nin geçen temmuz ayında Meksika domateslerinin büyük bölümüne yaklaşık yüzde 17 oranında anti-damping vergisi uygulamaya başlamasının ardından geldi. Ancak fiyat artışının tamamını tarifelere bağlamak yanıltıcı olur. Ticaret Bakanlığı’nın nisan ayı raporu, Meksika’nın domates üretim bölgelerindeki olumsuz hava koşullarının ve bu yılın ilk iki ayında Florida’nın bazı bölgelerinde yaşanan dondurucu soğukların da fiyat artışında etkili olduğunu ortaya koydu.
KARAR TAKVİMİ VE SÜRECİN GELECEĞİ
Çilek davasında Ticaret Bakanlığı’nın ön bulgularını 18 Ağustos’a kadar açıklaması bekleniyor. Bu bulgular daha yüksek tarifelerin önünü açabilir. Nihai kararın verilmesinin ise birkaç ay daha alması öngörülüyor. Bakanlığın ön bulgusunu açıklamasından sonra tarife oranlarının değişmesi de ihtimal dahilinde. Geçen yıl bazı İtalyan makarna ithalatına yönelik süreçte benzer bir durum yaşanmış, Bakanlık başlangıçta yüzde 92’ye kadar çıkan ek anti-damping vergisi öngörmüş, ardından üreticilerden gelen ek bilgileri değerlendirerek oranları yüzde 10’un altına çekmişti. Bu düşüş, Amerikalı tüketicilerin dramatik fiyat artışlarıyla karşılaşmasını ve bazı İtalyan makarna markalarına erişimin kısıtlanması ihtimalini önlemişti.