Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki “süresiz olarak” ifadesinin Anayasa’ya aykırı olduğuna karar verdi. Bu kararla, yoksulluk nafakası düzenlemesinin iptali gerçekleşti. Karar, Resmi Gazete’de yayınlandı ve Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin başvurusu ile sürecin başladığı belirtildi.
IPTALİN GEÇİŞ SÜRESİ BELİRLENDİ
Anayasa Mahkemesi, iptalin yaratacağı hukuki boşluğu göz önünde bulundurarak yürürlüğü dokuz ay erteledi. Buna göre, iptal 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. Bu süre zarfında TBMM’nin nafakanın süresine yönelik yeni düzenlemeleri yapması bekleniyor.
NAFAKA YÜKÜMLÜLÜĞÜNDEKİ DENGELER
Mahkeme, boşanma nedeniyle geçimini sürdüremeyen eşin korunmasını meşru bir amaç olarak kabul etti. Ancak, nafaka yükümlülüğünün süresiz olmasının ödeme yapan taraf için ağır sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti. Kanunda, nafakanın süresini belirleyecek açık ve öngörülebilir ölçütler olması gerektiği vurgulandı.
YOKSULLUK NAFAKASI HAKKI KORUNUYOR
İptal, yoksulluk nafakasını düzenleyen maddenin tamamını kapsamıyor. Boşanma sonucu yoksulluğa düşecek taraf, diğer eşten mali gücü oranında nafaka talep edebilecek. Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşen eşin geçimini sağlamak amacıyla diğer eşin yaptığı ödemedir.
NAFAKA KOŞULLARI VE SÜRESİ
Nafakanın miktarı, ödeme yapacak tarafın mali durumuna göre belirleniyor. Nafaka talep eden kişi, boşanmaya neden olan olaylarda diğer eşten daha ağır kusurlu olmamalıdır. Yoksulluk nafakası, yalnızca kadınlara değil, koşulları sağlayan erkeklere de verilebilir. Bu nafaka türü için bir yıl sınırı bulunmamakla birlikte, nafakanın ömür boyu süreceği anlamına gelmez.
NAFAKANIN SON BULMA DURUMLARI
Nafaka alan kişi yeniden evlenirse, yoksulluk nafakası sona erer. Ayrıca mahkeme kararıyla, fiilen evli gibi yaşama veya yoksulluğun ortadan kalkması gibi durumlarda nafakaya son verilebilir. İştirak nafakası ise çocuk yetişkin olana dek velayeti alan ebeveyne ödenir.
NAFAKA DÜZENLEMESİNDE TARİHSEL GELİŞMELER
Eski Medeni Kanun’un ilk halinde yoksulluk nafakası bir yıl ile sınırlıyken, bu sınır 1988’de kaldırıldı. 3444 sayılı Kanun ile boşanma nedeniyle yoksulluğa düşen eşlerin, belirli bir süre olmaksızın nafaka talep edebilmesi sağlandı. 2001’de yürürlüğe giren 4721 sayılı kanunda da bu düzenleme korundu.