Suriye’nin doğusundaki Kharita bölgesinde çiftçi İssa El-Musa, Fırat Nehri’nin son günlerde Türkiye’den gelen artan akış ve şiddetli yağışlar nedeniyle taşması sonucu tahrip olan buğday ekili arazisinde yürüyor. Suriye makamları, kaynağını Türkiye’den alan ve Rakka ile Deyrizor vilayetlerinden geçerek Irak’a ulaşan Fırat Nehri’nde “olağanüstü” bir su seviyesi yükselmesi yaşandığını duyurdu. Su baskınları tarlaları ve evleri sular altında bırakırken, köprüleri ve geçitleri kullanılamaz hale getirdi, içme suyu ve sulama pompa istasyonlarının çalışmasını durdurdu.
ÇİFTÇİLER TARLALARININ TELEF OLDUĞUNU SÖYLÜYOR
“6 bin metrekarelik arazimi sürdüm, her dönümü bana 1 milyon Suriye lirasına (75 dolar) mal oldu… Bu arazi tamamen kayıp.” diyen Musa, hâlâ sular altında olan tarlasında yaşadığı çaresizliği dile getirdi. Buğday mahsulünün tamamen yok olduğunu ve ailesini geçindirecek başka bir gelir kaynağının kalmadığını ifade etti. Enerji Bakanlığı ise taşkınların “Türk tarafından gelen önemli ve benzeri görülmemiş su akışı artışından” kaynaklandığını bildirdi. Geçimini tarımla sağlayan birçok kişinin yaşadığı Musa’nın kasabasında sular geniş tarım arazilerini kaplarken, çiftçiler tarlalarında hasarlarını değerlendirmeye çalışıyor. Su ayrıca bazı evleri ve küçük yapıları da çevreledi. Yetkililer, Deyrizor’da yaklaşık 5 kilometrekarelik, Rakka’daki El-Mahukiye köyünde ise yaklaşık 1500 dönümlük arazinin sular altında kaldığını tahmin ediyor.
UYARILARIN GEÇ GELDİĞİ İDDİA EDİLİYOR
Musa, “Bu suyun ne zaman çekileceğini kimse bilmiyor.” diyerek hükümete çağrıda bulundu: “Bize tazminat ödesinler, çiftçilere yardım etsinler, buğday ve pamuk fiyatlarını yükseltsinler, bizi gübre, ilaç ve yakıtla desteklesinler.” Bölgedeki çiftçiler, ekipman ve mahsul kayıplarını önlemek için yeterince erken uyarılmadıklarını söyledi. Musa, “Barajların açılacağı konusunda bilgilendirilmedik… topraklarımız gitti.” ifadelerini kullandı. Suriye Enerji Bakanı Muhammed El-Beşir, “Türkiye’nin Fırat Nehri’nin yükselen su seviyesiyle ilgili bize yaptığı uyarı çok geç geldi.” açıklamasında bulundu. Suriye geçtiğimiz hafta, on yıllar sonra ilk kez Fırat Barajı’nın kapaklarını açmak zorunda kaldığını duyurmuştu. Fırat’taki su seviyesinin yükselmesi konusunda Şam ile koordinasyona dair Türk tarafından resmi bir açıklama yapılmadı.
POMPA İSTASYONLARI DEVREDIŞI KALDI
Su seviyesindeki dört metrelik yükselme, yaklaşık 60 su pompa istasyonunun da hizmet dışı kalmasına neden oldu. Su idaresi müdürü Ahmed El-Musa, bu durumun bölgede ciddi bir altyapı sorununa yol açtığını söyledi. Yerel sakin Ahmed Saadun, çöken geçici toprak köprüyü işaret ederek, “Artık bir kıyıdan diğerine geçmekte zorlanıyoruz… İnsanlar şu anda kayıkla geçiyor ama su durulmadığı sürece bu da tehlikeli.” dedi. Yetkililer, 30 yılın en kötü sel felaketine karşı alarma geçerken, toprak setleri güçlendiriyor ve gerektiğinde tahliye hazırlıkları yapıyor. Pazar günü Rakka su yetkilileri, Fırat Nehri’nin su seviyesinin 24 saat içinde yaklaşık 60 cm düştüğünü ancak kademeli azalmanın henüz krizi çözmediğini bildirdi.
GECE YARISI GELEN SEL FELAKETİ
Kharita’nın diğer bölgelerinde ise su gece saatlerinde aniden yükselerek çiftçilerin evlerine ulaştı. 27 yaşındaki Muhammed Hudr El-Hüseyin, yaşadıkları dehşeti şu sözlerle anlattı: “Uyuyorduk, suyun içeri hücum ettiğini gördük. Üzerimizdekilerle dışarı fırladık. Arabalarımızı, geçim kaynaklarımızı, evlerimizi ve tarlalarımızı geride bıraktık. Hiçbir şeyimiz kalmadı.” Çiftçilerin mevsimlik gelirle geçindiğini vurgulayan Hüseyin, “Her mevsim başında borçlanırız ve borçlarımızı ödemek için hasadı bekleriz. Bugün kaybımız iki kat: paramız gitti, mahsulümüz gitti ve buğday artık hasat edilemez durumda.” diyerek içinde bulundukları zor durumu gözler önüne serdi.