Avrupa Bulaşıcı Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), grip aktivitesinin bu yıl erken başladığına dair uyarılarda bulunurken, Almanya’dan gelen raporlar da son günlerde belirgin bir artışa işaret ediyor. Sağlık yetkilileri, H3N2 virüsünün Avrupa genelinde sağlık hizmetleri üzerinde önemli bir baskı yaratma potansiyeline sahip olduğunu vurguluyor. Almanya’daki RKI verileri ve yoğun bakım ünitelerinden gelen bilgiler, “gribin basit bir nezle gibi algılanmaması” gerektiğini ön plana çıkarıyor. Ayrıca, eczanelerde grip aşısına yönelik talebin hızlı bir şekilde arttığına dair veriler de bu durumu destekliyor.
H3N2 VİRÜSÜ VE MUTASYON
H3N2, İnfluenza A virüsünün bilinen bir alt tipi olarak tanımlanıyor. “Mutasyon” kelimesi, virüsün genetik yapısında oluşan değişiklikleri ve bunun bağışıklık sisteminden kaçışını veya bulaştırıcılığını artırabilme olasılığını ifade ediyor. Uzmanların sahadan elde ettikleri bilgilere göre, bu sezon dolaşımda olan H3N2 virüsünün, belirli bölgelerde alt tipleme ve izleme çalışmaları doğrultusunda birden fazla değişim gösterdiği belirtiliyor ve bu durumun bulaş zincirini hızlandırabileceği öngörülüyor. Bu, “daha ölümcül” bir durumu ifade etmiyor; fakat daha fazla kişiye daha hızlı yayılabilme ihtimalini gündeme getiriyor.
TÜRKİYE’DE GİZLİ TEHDİT
Ülkemizde H3N2 virüsünün görülmeye başladığı ve bazı illerde vakaların kaydedildiği bildiriliyor. Bazı değerlendirmelerde ise “Türkiye’de kesin doğrulanmış yaygın dolaşım” için erken olabileceği kaydediliyor. Ancak Avrupa’daki artış ve seyahat hareketliliğinden dolayı, kısa süre içinde Türkiye’de de bir artış yaşanabileceği vurgulanıyor. Bu nedenle, grip aktivitesinin bu yıl daha da erken başladığı, H3N2 virüsünün etkisinin arttığı ve dalganın büyük şehirlere gecikmeli olarak ulaşabileceği düşünülüyor.
Uzmanların ortaya koyduğu en sık gözlemlenen belirtiler ise şunlardır: yüksek ateş (bazı vakalarda 39–40°C’ye kadar), şiddetli baş ağrısı, yoğun kas ve eklem ağrısı, kuru öksürük, boğaz ağrısı, halsizlik, üşüme veya titreme. Bazı bireylerde burun akıntısı veya tıkanıklığı da görülebilirken, özellikle çocuklarda mide-bağırsak şikayetleri eşlik edebilir. Buradaki önemli nokta, belirtilerin “yeni” olmadığı, ancak saha gözlemlerinin, ağrı ve ateş yükünün daha fazla hissedilebileceğini gösteriyor.
RİSK GRUBU VE CİDDİYETİ
H3N2 ve diğer influenza enfeksiyonlarında ağır seyir riski, klasik olarak şu gruplarda artış gösteriyor: 65 yaş ve üzerindekiler, kronik hastalığı olanlar (hipertansiyon, diyabet, kalp hastaları), astım, KOAH ve kronik akciğer hastalığı bulunanlar, bağışıklığı baskılanmış kişiler, hamileler ve 5 yaş altındaki çocuklar, özellikle bebekler. Bu gruptaki bireylerde influenza, alt solunum yollarına inebilir ve zatürreye yol açabilir; ağır durumlarda solunum sıkıntısı gelişebilir. Bu yüzden risk altındaki bireylerde “grip benzeri” başlayan hastalıklar daha dikkatli bir şekilde takip edilmelidir.
BİR KAÇ VİRÜS BİR ARADA CIRCULASYONDA
Saha gözlemleri, aynı dönemde birden fazla solunum yolu virüsünün dolaşımda bulunduğuna dikkat çekiyor. Özellikle çocuklar ve yaşlı bireylerde RSV (özellikle bebeklerde alt solunum yolu tutulumuyla), rinovirüs (çoğunlukla üst solunum yolu bulgularıyla) ve influenza (H3N2 dahil) eş zamanlı görülebiliyor. Bu durum, acil başvuruların artmasına ve sağlık sistemi üzerindeki yükün artmasına yol açabiliyor. Bunun yanı sıra, “her öksürük H3N2” anlamına gelmiyor; bu nedenle klinik ayrım ve takip ihtiyacı daha da önem kazanıyor.
NE ZAMAN DOKTORA BAŞVURULMALI?
Uzmanlar, sağlık değerlendirmesinin gerekliliğini şu durumlarda vurguluyor: 3 günden uzun süren veya yeniden yükselen yüksek ateş, nefes darlığı, hırıltılı solunum, göğüste sıkışma hissi, bilinç bulanıklığı, belirgin halsizlik veya sıvı alamama gibi belirtiler söz konusu olduğunda. Ayrıca, risk grubunda bulunan bireylerde hızla kötüleşme durumları, çocuklarda beslenme ile ilgili azalma, solunumda zorluk ve genel durumun belirgin olarak düşmesi gibi hallerde de derhal sağlık kuruluşlarına başvurulması önem taşıyor.