Çinli iki matematikçi, dünyanın en prestijli matematik ödülü Fields Madalyası’na ilk kez layık görüldü. Uluslararası Matematik Birliği tarafından dört yılda bir 40 yaş altındaki seçkin matematikçilere verilen ödülün bu yılki dört kazananı arasında Wang Hong ve Deng Yu da yer aldı. Diğer iki ödül sahibi Kanada ve ABD’den geldi. 35 yaşındaki Wang Hong, ödülün 90 yıllık tarihinde bu başarıya ulaşan üçüncü kadın oldu. Çin’de sosyal medya, bu başarıyı coşkuyla kutlarken, ülkenin en popüler platformunda Cuma sabahı ilk iki trend konu bu habere ayrıldı.
WANG HONG VE DENG YU’NUN AKADEMİK YOLCULUĞU
Pekin Üniversitesi’nde eğitim gördükten sonra akademik kariyerlerini yurt dışında sürdüren iki bilim insanı, Çin devlet medyası ve haber sitelerinde geniş yer buldu. Wang Hong, Pekin merkezli araştırma üniversitesinin ardından yüksek lisansını Fransa’da, doktorasını 2019’da Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde (MIT) tamamladı. Halen New York Üniversitesi ve Fransa’daki Institut des Hautes Études Scientifiques’te profesör olan Wang, harmonik analiz ve geometrik ölçü teorisinde onlarca yıllık bir problemi çözmesiyle ödüle layık görüldü. Deng Yu ise Shenzhen’de büyüdü, lisansını Pekin Üniversitesi’nde okuduktan sonra MIT’ye geçti ve 2015’te Princeton Üniversitesi’nden doktorasını aldı. Şu anda Chicago Üniversitesi’nde profesör olan Deng, kısmi diferansiyel denklemler alanındaki ilerlemeleriyle ödül kazandı.
SOSYAL MEDYA VE DEVLET BASININDA BÜYÜK YANKI
Çin toplumunda akademik başarının ne kadar değerli olduğunu gösteren bu coşkulu tepkiler, en iyi bilim insanlarının neredeyse ünlü statüsüne ulaştığı ülkede ayrı bir anlam taşıyor. Sosyal medyada binlerce kez görüntülenen bir yorumda, “Bu, Çin matematiği için dönüm noktası niteliğinde bir başarı. Nesiller boyu Çinli matematikçilerin ortak hayali olan Çin’i bir matematik gücüne dönüştürme rüyası gerçek oldu” ifadeleri kullanıldı. Wang’ın ödülü, STEM alanlarındaki kadınlar için bir atılım olarak görülürken, başka bir kullanıcı “Uzun süredir erkeklerin kızlardan matematikte daha iyi olduğunu vaaz edenlere atılmış sert bir tokattı” dedi. Devlet medyasındaki bir yorumda ise “Batı akademisinde uzun süredir bir klişe vardı: Çin rekabetçi ve uygulamalı matematikte başarılıdır, ancak temel teorilerde özgün atılımlar yapamaz. Wang Hong ve Deng Yu’nun ortaya çıkışı nihayet bu boşluğu doldurdu” denildi.
ÇİN’İN BİLİM HEDEFLERİ VE BEYİN GÖÇÜ SORUNU
Çin liderleri, ülkeyi yalnızca ileri teknolojide değil, temel ve teorik bilimlerde de söz sahibi yapmayı “ulusal yeniden doğuş” hedefinin bir parçası olarak görüyor. Bu hedef doğrultusunda Pekin, en iyi yetenekleri üniversitelerine çekmek ve çığır açan çalışmaları finanse etmek için büyük yatırımlar yapıyor. Ancak Çin, en parlak beyinlerinin ABD veya başka ülkelere gitmesiyle uzun süredir mücadele ediyor. “Beyin göçü” olarak bilinen bu durumu tersine çevirmeye çalışan ülkede, Deng ve Wang’ın da ileri eğitimlerini yurt dışında tamamlamaları dikkat çekiyor. Pekin’deki Tsinghua Üniversitesi’nde profesör olan ve 1982’de Fields Madalyası’nı kazanan Shing-Tung Yau, Çin devlet medyasına bağlı bir kuruluşa verdiği röportajda, iki bilim insanının ödülünü “Çin matematik camiasının onlarca yıllık özleminin gerçekleşmesi” olarak nitelendirdi ve ikilinin Çin’e dönüp ders vermesini umduğunu söyledi. Yau, “Gelecekte tamamen Çin’de yetişmiş akademisyenlerin de Fields Madalyası kazanabilmesini ümit ediyorum” dedi.
MAKRON’DAN WANG’A ŞAHSİ TEBRİK
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Wang Hong’u bizzat arayarak ödülünü kutladı. New York Üniversitesi’nin ödül duyurusunun ardından yaptığı açıklamada Wang, kariyerinin her aşamasında “harika meslektaşlarına” minnettar olduğunu belirterek “Böyle anlar asla yalnızca bir kişiye ait değildir. Bunlar, sizi doğru yöne yönlendiren yıllar süren tesadüfi karşılaşmaların ve beklenmedik soruların birikimidir” dedi. Çinli medya kuruluşu National Business Daily’ye konuşan Deng Yu ise giderek daha fazla Çinli gencin uluslararası üne kavuşmasını “bilgi ve deneyim birikimine” bağladı. Deng, “Sonuçta Çinli matematikçiler son yıllarda çok sayıda mükemmel çalışma ortaya koydu. Bir gün birinin tanınması beklenen bir durumdu” ifadelerini kullandı.