İRAN HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN KAPATILMASINI ONAYLADI
İran, Hürmüz Boğazı’nı kapatma kararı almış durumda. İran basınında yayımlanan habere göre, İran Meclisi Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasına onay verdi. İran Parlamento Ulusal Güvenlik Komitesi Başkanı İbrahim Azizi, “Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasına oy birliğiyle karar verildi. Ancak son karar Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’ne ait” şeklinde bir açıklama yaptı.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN STRATEJİK ÖNEMİ
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ile Umman Körfezi’ni birleştiren ve coğrafi olarak İran ile Umman arasında konumlanan, dünya enerji ticareti açısından büyük öneme sahip kritik bir su yoludur. Bu boğaz, kuzeyde İran ve güneyde Umman ile sınırlıdır. Ayrıca, Birleşik Arap Emirlikleri’ne ait Musandam Yarımadası da boğazın güney tarafında yer alır. Boğaz, Basra Körfezi’ni Umman Körfezi’ne ve oradan Hint Okyanusu’na bağlar. Bu bağlantı, Basra Körfezi’ndeki petrol üreticisi ülkelerin deniz yoluyla açık denizlere erişimini sağlayan tek yol olma özelliği taşır. Hürmüz Boğazı’nın küresel enerji arzı ve güvenliği üzerindeki önemi, onu dünya haritasındaki kritik ve jeopolitik olarak hassas noktalar arasında birinci sıraya yerleştirir.
HÜRMÜZ BOĞAZI KAPANDIĞINDA OLACAKLAR
Hürmüz Boğazı’nın küresel önemi birkaç önemli noktaya dayanmaktadır. Dünya genelindeki deniz yoluyla gerçekleşen petrol ticaretinin büyük bir kısmı (yaklaşık %20-25) ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatının yaklaşık üçte biri bu boğazdan geçmektedir. Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve İran gibi büyük petrol ve gaz üreticisi ülkeler, ürünlerini uluslararası piyasalara bu boğaz aracılığıyla ulaştırmaktadır. Boğazın kapanması veya ticari trafiğin aksaması, küresel petrol ve gaz fiyatlarında ciddi artışlara neden olabiliyor, bu da dünya ekonomisini olumsuz etkileme potansiyeli taşıyor. JP Morgan’ın Haziran 2025 tarihli değerlendirmesine göre, boğazın kapanması durumunda petrol fiyatları varil başına 120-130 dolar seviyesine yükselebiliyor.
PETROL FİYATLARI ARTABİLİR
İsrail ve İran arasında yaşanan gerginlik, dünya genelinde petrolün üçte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda kesinti endişelerini yeniden gündeme getirdi. Boğaz’ın kapanmasına dair senaryolar hâlâ sadece bir olasılık olarak değerlendirilirken, bu durum küresel enerji fiyatlarını şimdiden etkiliyor. Boğazın kapanacağına dair resmi bir adım atılmamış olsa da, olasılık fiyatlara yansımış durumda. Brent petrol, son bir haftada %12’nin üzerinde artarak 78 dolara kadar yükseldi. Goldman Sachs, boğazın uzun süre kapalı kalması halinde petrolün varil fiyatının 100 doları aşabileceğini öngörürken, JP Morgan bu seviyeyi 130 dolar olarak tahmin ediyor.
TÜRKİYE’NİN ETKİLENME İHTİMALI
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, olası bir petrol krizinin Türkiye üzerindeki etkilerine dair şunları aktardı: “Zaten Türkiye 2019’dan beri İran’dan herhangi bir petrol alımı yapmıyor. İran’dan gaz alıyoruz, petrol almıyoruz. Basra çıkışlı, Hürmüz’ü geçerek Türkiye’ye gelen bir ham petrol tedariki var. Geçen seneki rakamlara göre bu yaklaşık %20 seviyesinde. Gabar’dan petrol ihtiyacımızın %8’ini karşılıyoruz; ancak elbette bunlar ikame edilebilir.”