İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Pazar günü yaptığı açıklamada ABD destekli Gazze barış planını reddederek İsrail güçlerinin çekilmesinin ön koşulu olarak Hamas’ın tamamen silahsızlandırılmasını şart koştu. Trump’ın müzakere sürecinde “tarihi anlaşma” olarak duyurduğu 15 maddelik plana ilişkin ilk doğrudan değerlendirmesini yapan Netanyahu, “İsrail bu 15 maddelik belgeyi reddediyor” ifadelerini kullandı. Netanyahu, İsrail ordusunun “Hamas gerçekten silahsızlanana kadar” Gazze’den çekilmeyeceğini ve güçlerine ve vatandaşlarına yönelik tehditleri bertaraf etmeyi sürdüreceğini vurguladı.
NETANYAHU'DAN SERT TUTUM: SİLAHSIZLANMA ŞART
Başbakan, Amerikalı yetkililerle süreci görüştüklerini belirterek “Onların bazı fikirleri bizim için kabul edilebilir, bazıları değil. Biliyoruz ki bu konularda dik durabiliriz” açıklamasını yaptı. Netanyahu, “Ben başbakan olduğum sürece hiçbir Filistin devleti kurulmayacak; ne Gazze’de ne de Batı Şeria’da” ifadelerini kullandı. Trump’ın 31 Temmuz’daki açıklamasının ardından İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarında kısa süreli bir artış yaşanmış, ancak son birkaç gündür saldırıların yoğunluğu azalmıştı.
HAMAS'TAN SÜRECE BAĞLILIK MESAJI
Hamas, İsrail’in Gazze’deki saldırılarını durdurması ve birliklerini Ekim ayındaki ateşkes anlaşmasında tanımlanan “sarı hat”ın gerisine çekmesi halinde anlaşmaya uyacağını açıkladı. Hamas politbüro üyesi Bassem Naim, X hesabından yaptığı paylaşımda Trump’ın Barış Kurulu tarafından belirlenen yol haritasına bağlı olduklarını ve arabulucular ile Amerikan garantörün Netanyahu’ya baskı yapması gerektiğini belirterek “Süreci iç siyasi ve seçim kaygılarıyla engellememelerini bekliyoruz” dedi. Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdel-Aati ise BM Gazze Özel Temsilcisi Nikolay Mladenov ile görüşmesinin ardından tüm tarafların “taahhütlerini yerine getirmesi ve uygulama sürecini engelleyecek veya elde edilen ilerlemeyi zedeleyecek adımlardan kaçınması” gerektiğini söyledi.
KOALİSYON VE SEÇİM BASKISI ALTINDA
Netanyahu’nun sağ koalisyonu ekim ayı sonunda yapılacak seçimlere hazırlanırken, hükümet anketlerde geride görünüyor. Başbakan, Washington’dan gelen baskı ile sertlik yanlısı bakanlarının Hamas’a taviz verilmemesi talepleri arasında denge kurmak zorunda. Ekim 2023’teki Hamas saldırısının ardından Netanyahu, İsrail’in örgütü yok edeceği yeminini etmişti. Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, “İsrail ordusu Gazze Şeridi’nde bir milimetre bile geri çekilemez” diyerek Başbakan’ın tutumuna destek verdi. Netanyahu, Gazze ve Lübnan’daki askeri operasyonlara ve bu yıl İran’a yönelik saldırılara atıfta bulunarak “Bize öğüt veren herkesin aksine, İsrail’in güvenliği için yapılması gerekeni yapıyoruz ve gerektiğinde en yakın dostlarımıza karşı bile ayakta durabiliriz” ifadelerini kullandı.
TRUMP İLE İLİŞKİLERDE GERGİNLİK
Netanyahu’nun Trump’ın girişimini reddetmesi, iki lider arasındaki yakın ilişkiyi daha da zorlayacak. Netanyahu geçen yıl Trump’ı “İsrail devletinin Beyaz Saray’da sahip olduğu en büyük dost” olarak nitelendirmişti. Trump ise mart ayında Netanyahu’nun yolsuzluk suçlamalarıyla karşı karşıya olduğu davalar karşısında affedilmesi gerektiğini, İsrail Cumhurbaşkanı İzak Herzog’a “Bibi’yi bugün affet” çağrısında bulunmuş ve “Bibi’yi İran’la savaş dışında hiçbir şeyin endişelendirmesini istemiyorum” demişti. Ancak bu yıl İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları iki ülke arasında artan sürtüşmelere yol açarken, Netanyahu hükümeti nisan ayında İran ile ateşkesi gönülsüzce kabul etmişti.