Mortgage faiz oranları bu hafta, Ocak 2025’ten bu yana ilk kez %7’yi geçerek ciddi bir eşik aştı. Ortalama 30 yıllık sabit mortgage oranı, bu hafta %7,03’e yükseldi ve geçen hafta %6,95’ti. Beş haftadır artış gösteren mortgage oranları, konut alım gücünü daha da zora sokuyor. Daha yüksek oranlar, alıcılar için daha büyük aylık ödemeler ve azalan satın alma gücü anlamına geliyor.
PSİKOLOJİK ENGEL
Freddie Mac’in verilerine göre, %7’lik eşik, yalnızca finansal kısıtlamaları aşmakla kalmayıp, piyasada soğutucu bir etki yaratma potansiyeli taşıyor. Bright MLS baş ekonomisti Lisa Sturtevant, “Bu sınırı aşmak, bu sonbaharda konut satışlarını önemli ölçüde yavaşlatabilir” dedi. Ancak, mortgage oranları 2023’te ulaştıkları %7,79 zirvesinin oldukça altında. Yaklaşık yedi ay önce, ortalama 30 yıllık mortgage oranı %6’nın altına düşerek, konut piyasasının canlanacağı umutlarını artırmıştı.
ENFLASYON VE PETROL FİYATLARI
İran’daki savaş, petrol fiyatlarını yükselttiği için enflasyona ek baskı yapıyor. Şu anda konut alımında önemli bir fark oluşmuş durumda. Şubat ayında %5,98’lik bir oranla mortgage alan bir alıcı ile günümüzdeki alıcıyı düşündüğümüzde, ortalama fiyatlı bir ev için %20 peşinatla alınacak mortgage, bugünkü alıcıya yüz binlerce dolar fazladan faiz ödemesi anlamına geliyor. Ulusal Emlakçılar Derneği’nin baş ekonomisti Lawrence Yun, “%7’yi yeni norm olarak bekleyin” dedi.
TENİK GEREKÇELER
Tahvil piyasasındaki hareketler, mortgage oranlarındaki artışın ana sebebi. ABD tahvil getirileri bu yıl yükseldi ve bu durum, ekonomi genelinde faiz oranlarını artırdı. 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirisi, mortgage oranlarının bir göstergesi olup, federal rezervin faiz kararları ile birlikte enflasyon ve büyüme beklentileriyle paralel hareket ediyor. Bu hafta, 10 yıllık tahvil getirisi, güçlü bir ekonomi ve artan enflasyon korkularını gösteren yeni verilerle neredeyse 20 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
TRUMP'IN ETKİSİ
Trump, 2021 yılında görevden ayrıldığında 30 yıllık sabit mortgage oranı %2,8’in altındaydı. Kendisi bir müteahhit ve gayrimenkul yatırımcısı olarak, mortgage oranlarının artışının sorumluluğunu Federal Rezerv’e atıyor. Eski Fed Başkanı Jerome Powell’ı, enflasyonun ilk kez yükseldiği dönemde faiz oranlarını yeterince hızlı düşürmemekle eleştiriyordu. Geçtiğimiz hafta, Trump’ın Powell’ın yerine getirdiği Kevin Warsh, enflasyonu kontrol altına almak amacıyla faiz oranlarını çeyrek puan artırdığını duyurdu.
KONUT PİYASASINDAKİ ETKİLER
Yüksek oranlar, konut piyasasını yavaşlatmaya başladı. Ülkenin en büyük konut üreticilerinden bazıları, artan borçlanma maliyetleri nedeniyle hisse senetlerinde düşüş yaşıyor. Lennar CEO’su Stuart Miller, birçok alıcının son dönemde ev sahibi olabilmek için zorlandığını belirtti. NAR verilerine göre, konut satış hızı bu yıl geçen yıla kıyasla değişmedi, ancak daha yüksek mortgage oranları bazı alıcıları korkutmaya başladı.
DEĞİŞEN TALEP
Ağustos ayında, mevcut konut fiyatı 429.100 dolar seviyesine ulaştı ve bu, üst üste 38. ayda fiyat artışını temsil ediyor. Ancak mortgage başvuruları geçen haftada, geçen yılın aynı dönemine göre %11 oranında düştü. Hala ev arayan alıcılar arasında, daha fazla kişi ayarlanabilir oranlı mortgage’lara yöneliyor. Bu tür krediler, genellikle ilk beş, yedi veya on yıl için düşük sabit bir oran sunuyor, fakat bu süre sonunda piyasa oranlarına göre ayarlanıyor.