NBA tarihinin en başarılı koçlarından Don Nelson, 86 yaşında hayatını kaybetti. Boston Celtics formasıyla beş kez şampiyonluk yaşayan ve koçluk kariyerinde 1.335 galibiyete ulaşan Nelson’ın vefatı, koçluğunu yaptığı takımlardan Golden State Warriors tarafından duyuruldu. NBA tarihinde Milwaukee, Dallas ve Golden State olmak üzere üç farklı takımla en az 250 galibiyet alan iki koçtan biri olan Nelson, aynı zamanda bu üç takımda da genel menajerlik görevini üstlendi.
OTUZ BİR SEZONDA ON SEKİZ KEZ PLAYOFF
Üç kez yılın koçu seçilen Nelson, 31 sezonluk koçluk kariyerinde 18 kez takımını play-off’a taşıdı. Bucks ile üç kez konferans finallerine, Mavericks ile bir kez konferans finallerine çıkan deneyimli koç, hiçbir zaman şampiyonluk yaşayamadı. NBA’de “point forward” olarak bilinen oyun anlayışının öncüsü olan Nelson’ın hızlı hücum temelli oyun sistemi döneminde büyük yankı uyandırdı.
KIRMIZI AUERBACH'TAN ÖĞRENDİKLERİYLE NELLIE BALL'U KURDU
Nelson, 1970’lerdeki dominant uzun oyuncuların hâkim olduğu oyundan, hıza ve hızlı hücuma dayalı bir ofansif anlayışa geçme fikrinin, Celtics’in Hall of Fame koçu Red Auerbach’ın takımındaki oyunculuk günlerinden geldiğini söylemişti. 2016 yılında The Players’ Tribune’de kaleme aldığı yazıda, “Lig bizim oynadığımız hücum sisteminin bir benzerini gerçekten görmemişti ve sonuçlar tartışılmazdı” ifadelerini kullanan Nelson, “Red Auerbach bana hızlı hücumun mekaniğini öğretmeseydi bunların hiçbiri mümkün olmazdı. Nellie Ball’un ve bugün basketbolun ne kadar hızlı oynanmasının tüm kredisi ona ait” dedi.
BOSTON'DA ON DÖRT SEZONUN ON BİRİ FORMA GİYDİ
Nelson, 14 sezonluk oyunculuk kariyerinin 11 sezonunu Boston’da geçirdi ve dört farklı koçun yönetiminde Celtics ile beş şampiyonluk yaşadı. Emekli olduktan sonra Milwaukee’de yardımcı koç olarak çalışmaya başlayan Nelson, 1976-77 sezonunun 18. maçı sonrasında Coach Larry Costello’nun istifa etmesi üzerine takımın başına geçti. 1976’dan itibaren Bucks’ı 11 sezon çalıştıran Nelson, takımıyla üst üste yedi kez division şampiyonluğu kazandı.
BUCKS DÖNEMİNDE EFSANEVİ GERİ DÖNÜŞ
Nelson’ın ikinci sezonunda Milwaukee, Atlanta karşısında dördüncü çeyrekte 29 sayılık farkı kapatarak normal sürede 117-115 kazanmayı başardı. Nelson yazısında, “Takımı hâlâ Celtics için oynuyormuşum gibi çalıştırdım, kendi stratejilerimi de ekleyerek. Alışılmışın dışında bir basketbol oynamak ve hızı avantaja çevirmek istediğimi biliyordum” ifadelerini kullandı.
RUN TMC DÖNEMİYLE GOLDEN STATE'TE PARLADI
Nelson’ın hızlı hücum odaklı oyun sisteminin en iyi örnekleri, Golden State’te geleceğin Hall of Fame oyuncuları Tim Hardaway, Mitch Richmond ve Chris Mullin’i aynı anda sahada görmek istediği “Run TMC” döneminde sergilendi. Nelson, Golden State’de iki ayrı dönemde toplam 11 sezon geçirdi. İlk dönemi, genç yıldız Chris Webber ile yaşanan anlaşmazlık damgasını vurdu; Webber, ikinci sezonunun ilk ayında takas edildi. Bu takastan olumsuz etkilenen Nelson, o sezon hastalık nedeniyle dokuz maç kaçırdı ve Şubat 1995’te gelen baskılar sonucu istifa etti.
NEW YORK VE DALLAS YILLARI SONRASINDA PROSTAT KANSERİYLE MÜCADELE
Bu dönemin ardından New York’ta 1995-96 sezonunda bir sezondan kısa sürede görevden alınan Nelson, daha sonra Dallas’ta sekiz sezon koçluk yaptı. Aralık 2000’de prostat kanseri ameliyatı sonrası iyileşme süreci için Mavericks ile 21 maç kaçırmak zorunda kaldı. Nelson’ın oğlu Donnie, 1998’de babasının yanında Mavericks’te yardımcı koç olarak göreve başladı, daha sonra genel menajer oldu ve 2021’e kadar organizasyonda kaldı. Birlikte 20 yaşındaki Alman yıldız Dirk Nowitzki’yi Avrupa basketbolunu bırakıp Mavericks’e katılmaya ikna ettiler.
STEVE NASH'İN GELİŞİMİNDE KRİTİK ROL
Don Nelson, Steve Nash’i de NBA’in en iyi oyun kurucularından biri haline getirdi. Nash, daha sonra Phoenix Suns’ta 2005 ve 2006’da üst üste iki kez MVP ödülünü kazandı. Warriors’ın mevcut koçu Steve Kerr, “Don Nelson gerçek bir yenilikçiydi ve oyun üzerindeki etkisi bugün hâlâ hissediliyor. Sürekli olarak konvansiyonel düşünceye meydan okudu, farklı kadrolar ve oyun tarzları denedi ve oyunda başkalarının çoğu zaman görmediği olasılıkları gördü. Modern NBA’de artık sıradan hale gelen birçok şey, Nellie’nin oyuna yaklaşımına dayanır” dedi.
WE BELIEVE EFSANESİ VE STEPH CURRY'YE MENTORLUK
Golden State’te Nelson’ın “We Believe” Warriors’ı, Baron Davis önderliğinde 2007 play-off’larında ilk turda Nowitzki’nin liderliğindeki birinci seribaşı Mavericks’i eleyerek NBA tarihinin en büyük sürprizlerinden birine imza attı. Nelson, koçluk kariyerinin son sezonunda 2009-10’da çaylak Stephen Curry’ye mentorluk yaptı. Curry, Warriors’ın yayınladığı açıklamada, “Warriors tarafından seçilmemin büyük nedenlerinden biri Don Nelson’dı. Rivayete göre hiç çaylak sevmezdi ama ilk günden itibaren bana meydan okudu ve sahada en iyi halimi olmam için bana fırsat verdi. Birlikte geçirdiğimiz tek sezonda bana çok şey öğretti ve Minnesota’da NBA tarihinin en çok kazanan koçu olduğu geceyi asla unutmayacağım. Onun için çok mutluyduk. Spor üzerinde ölçülemez bir etkisi oldu ve oyunun tarihindeki en büyük beyinlerden biri olarak anılacak” ifadelerini kullandı.
NELSON'IN MİRASI VE REKORLARI
Davis ise “Nellie’yi düşündüğümde hep ‘We Believe’ takımını ve 2007’deki inanılmaz serüvenimizi hatırlayacağım. Bizi harekete geçiren şeyi anladı ve herkesi yenebileceğimize inandırdı, sonunda yedi maçlık seride bir numaralı seribaşını yenen ilk sekiz numaralı seribaşı olarak tarih yazmamıza yardımcı oldu. Hayatımın ve kariyerimin o dönemi gerçekten özeldi ve Nellie bunu mümkün kılanın büyük bir parçasıydı” dedi. Nelson, 1.335 galibiyetle NBA kariyer galibiyetleri lideri olarak emekli oldu ve Lenny Wilkens’in 1.332 galibiyetlik rekorunu geride bıraktı. Bu zirvede yaklaşık 12 yıl kalan Nelson’ı, Mart 2022’de yakın dostu ve emekli San Antonio koçu Gregg Popovich geçti.