Toplanan görsel kanıtlar, İsrail ordusunun Lübnan’da yoğun nüfuslu bölgelere son derece zararlı beyaz fosfor bombası kullandığını ortaya koydu. Beyaz fosfor bombasının duman izleri en son 30 Mayıs’ta Nebatiye şehrinde tespit edildi. İsrail ordusu o sırada bölgedeki Beaufort Kalesi’ni ele geçirdi. Sosyal medya görüntüleri de bu kullanımı doğruladı.
BİRÇOK BÖLGEDE KULLANIM TESPİT EDİLDİ
İsrail ile Hizbullah arasında martta yeniden başlayan çatışmalar sonrasında sahil kenti Sur’un yanı sıra üç küçük kasaba yakınlarında beyaz fosfor kullanıldı. Beyaz fosfor havaya maruz kaldığında kendiliğinden tutuşur ve söndürülmesi çok zordur. Genellikle askeri amaçlarla kullanılır ancak sivillere karşı kullanımı uluslararası hukuku ihlal eder.
KOORDİNATLAR BELİRLENDİ AMA YANITSIZ KALDI
Lübnan’ın dört ayrı bölgesinde beyaz fosfor kullanımına ait koordinatlar belirlendi. İsrail’e bu konuda sorular yöneltildi ancak cevap alınamadı. Havada patlayan top mermileri aşağıya doğru yanan beyaz fosfor akıntıları yaydı. Bu kullanım İsrail’in daha önce Amerikan M825A1 mermilerini kullanmasıyla tutarlı oldu. Daha güvenli alternatif mühimmatlar bulunmasına rağmen bu yöntem tercih edildi.
BM'YE DÖRT MEKTUP İLETİLDİ
İsrail’in 2009’da Gazze’de ve 1982-2006 döneminde Lübnan’da da beyaz fosfor kullandığı biliniyor. Ekim 2023 sonrasında İsrail ordusu Lübnan’a bu bombadan 200’den fazla attı. Lübnan hükümeti endişelerini BM ve Güvenlik Konseyi’ne dört mektupla bildirdi. Temmuz 2024 tarihli mektupta güneyde beyaz fosfor nedeniyle 600’den fazla yangın çıktığı belirtildi.
CİDDİ SAĞLIK SORUNLARINA YOL AÇIYOR
Beyaz fosfor etle temas ettiğinde ciddi yanıklara neden oluyor. Solunması halinde solunum ve göz yaralanmalarına da yol açabiliyor. Askeri mühimmatta kullanılan bu madde fosfat kayalarından elde ediliyor. Kristal katı yapıdaki beyaz fosfor ışığa maruz kaldığında rengi koyulaşıyor. Teneffüs edildiğinde ciğerlerde ani yaralar oluşmasına ve boğulmaya neden olabiliyor.
TEMASLA BULAŞTIĞI İÇİN TEDAVİSİ ZOR
Beyaz fosfor ciltte ikinci ve üçüncü derece süregelen yanıklara neden olabiliyor. Oksijenle temas ettiği anda kolayca alev alan bu zehirli madde ayrıca sis maddesi olarak da kullanılıyor. Bomba olarak kullanıldığında patlayıcı etkisinin yanı sıra yangınlara da yol açıyor. Bu yangınlar geniş alanlara yayılabiliyor ve fosfor tükenene kadar devam ediyor. Bulaşıcılığı nedeniyle tedavi süreci de oldukça zorlu hale geliyor.
Solunum yoluyla cilt temasıyla ya da sindirim yoluyla vücuda alınan madde birçok yüzeye yapışıyor ve temasla bulaşıyor. Yaralanmaları tedavi eden kişilerin kendilerini korumak için özel eğitim almaları gerekiyor. Bu maddeye belli aralıklarla maruz kalmak çene kemiğinde ileri düzeyde deformasyona ve kırılmaya neden olabiliyor.