Hormuz Boğazı’nın yeniden uluslararası tanker trafiğine açılmasıyla birlikte savaş sırasında üretimi durduran Ortadoğulu enerji şirketleri, kuyuları tekrar faaliyete geçirmek için hazırlıklara başladı. Ancak bu süreç, petrol mühendisliği açısından son derece hassas ve karmaşık bir operasyon anlamına geliyor. Uzmanlar kuyuların yeniden devreye alınmasının haftalar sürebileceğini ve ciddi fiziksel riskler barındırdığını belirtiyor.
KUYULARIN KAPATILMASI SANILDIĞI KADAR KOLAY DEĞİL
Petrol kuyularının kapatılması, bir elektrik düğmesini kapatmak gibi basit bir işlem değil. Günler hatta haftalar süren karmaşık bir mühendislik süreci gerektiren bu operasyon, yer altı basıncında dengesizliklere yol açabiliyor. Bu dengesizlik, rezervuarların deforme olmasına komşu kuyularda da sorunlara neden olabiliyor. Uzun süre kapalı kalan pompa ve kaldırma sistemlerinde korozyon oluşurken, kum ve tortu birikintileri ekipmanlara zarar verebiliyor. Macquarie Group Küresel Petrol ve Gaz Stratejisti Vikas Dwivedi, “Asıl endişe, sistemi yeniden çalıştırdığınızda ne olacağı. Bu bir kutu çikolataya benziyor, içinden ne çıkacağını asla bilemezsiniz” değerlendirmesini yaptı.
TRUMP’IN PATLAMA İDDİALARI GERÇEKLİĞİ YANSITMIYOR
Eski ABD Başkanı Donald Trump, savaş döneminde kuyuların kapatılması halinde yer altında patlamalar yaşanabileceğini ve bu durumun petrol altyapısını tamamen tahrip edeceğini iddia etmişti. Nisan ayında Oval Ofis’te yaptığı açıklamada petrol altyapısının patlayacağını söyleyen Trump, Mayıs ayında da yer altı patlamalarının neredeyse yüzde 100 oranında gerçekleştiğini öne sürmüştü. Ancak sektör analistleri bu iddiaların büyük ölçüde gerçek dışı olduğu görüşünde. JPMorgan Küresel Emtia Stratejisi Başkanı Natasha Kaneva, “Uzun süreli kapatmaların kalıcı üretim kaybına yol açıp açmayacağı kritik bir soru. Ancak bu riskler büyük olasılıkla abartılıyor” ifadelerini kullandı.
OPEC DÖNEMİNDE DE KAPATILDI, SORUN YAŞANMADI
Pandeminin ilk günlerinde talep çöküşü nedeniyle tüm dünyada çok sayıda kuyu kapatılmış ve kalıcı bir hasar yaşanmamıştı. OPEC üretim kotalarının devreye girdiği dönemlerde de bazı Ortadoğulu tedarikçiler kuyularını geçici olarak durdurmuştu. Kaneva, kapatmaların bazen kuyuya fayda sağlayabildiğini, yer altı basıncının yeniden dengelenmesiyle üretimin artabileceğini belirtti.
YENİDEN ÜRETİME GEÇİŞ HAFTALAR SÜRECEK
Savaşın sona ermesiyle yeniden üretim başlatmak da bir düğmeye basmak kadar hızlı olmayacak. Kuyuların yeniden devreye alınması haftalar alacak yavaş bir süreç gerektiriyor. Ham petrol rezervuarlarının çökmesini önlemek için su ve gaz enjeksiyonu dikkatle dengelenmeli. Bölgedeki kuyuların birbirine yakın olması, şirketler ve ülkeler arasında sıkı koordinasyonu zorunlu kılıyor. Aksi takdirde göçükler, sızıntılar ve kuyularda ciddi hasarlar meydana gelebiliyor. Ancak sektörün bu konuda yeterli deneyime sahip olduğu vurgulanıyor.