Türk Hava Yolları (THY), Boeing ile 150 kesin, 75 opsiyonlu olmak üzere toplam 225 uçak alımına dair anlaşmayı kamuoyuna duyurdu. Bu açıklama İstanbul Borsası’na verildi. THY’nin bilgilerinde, sipariş edilecek uçakların 100’ünün 737-8/10 MAX modeli olduğu belirtildi. Ancak bu sipariş, “motor üreticisi CFM International ile sürdürülen görüşmelerin olumlu sonuçlanmasına” bağlı olacak. 737-8/10 MAX, kısa ve orta menzilli hatlarda hizmet verecek. Filoya katılacak diğer 50 uçak ise B787-9 ve B787-10 geniş gövdeli modellerinden oluşacak ve uzun mesafeli seferlerde kullanılacak. Teslimatların 2029 ile 2034 yılları arasında gerçekleştirilmesi planlanıyor.
GÖRÜŞME SONRASINDA GELEN DUYURU
Bu satın alma açıklaması, 25 Eylül’de ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden kısa bir süre sonra gerçekleştirildi. Trump, bu görüşmede “Boeing için büyük ölçekli satışların gündeme geleceğini” ifade etmişti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Beyaz Saray’a gerçekleştirdiği ziyareti 19 Eylül’de duyurmuş, “ticaret, yatırım ve savunma sanayisi gibi birçok konunun tartışılacağını” aktarmış ancak detay vermemişti.
THY’NİN MEVCUT FİLOSU
BBC’nin haberine göre, THY’nin yılın ilk yarısına dair raporuna bakıldığında, şirketin filosunda 485 uçak bulunuyor. Bu uçaklardan 279’u Airbus, 206’sı ise Boeing üretiminden. Mayıs ayında yapılan bir açıklamada, THY’nin 2033 yılına kadar filosunu yaklaşık iki katına çıkararak 813 uçağa ulaşmayı hedeflediği bildirilmişti. Ayrıca, THY, Aralık 2023’te 355 Airbus siparişi vermişti. THY Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Bolat, Haziran 2024’te Dubai’de yaptığı açıklamada Boeing ile 250 uçak için “ileri düzey” görüşmelerin sürdüğünü açıklamıştı.
BOEING SATIŞLARI ÜZERİNE
Türkiye, Trump’ın ikinci kez göreve başlamasıyla birlikte Boeing satışlarının konuşulduğu ülkelerden biri oldu. Trump, ticaret ortaklarından Amerikan şirketleriyle daha yakın işbirliği yapmalarını teşvik ediyor. Mayıs ayında Körfez ülkelerine yaptığı turda Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri yüzlerce uçak siparişi verirken, Temmuz ayında Endonezya’nın 50 uçak alımı açıklandı. Ağustosta ise Güney Kore, Trump ile gerçekleştirdiği görüşme sonrasında Boeing’e 103 uçak siparişi verdi. 23 Eylül’de Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev, New York ziyareti sırasında Boeing ile 8 milyar dolarlık bir anlaşma imzaladı.
BOEING ZORLUK YAŞIYOR
2025’te siparişlerin artmasına rağmen, 2024 yılı Boeing için oldukça zorlu bir yıl olarak kaydediliyor. Şirket, güvenlik ve kalite sorunları yüzünden milyarlarca dolar zarar etmiş durumda. Uzay programında da sorunlar yaşandı. Boeing’in Starliner kapsülündeki teknik arızalar nedeniyle iki astronot Uluslararası Uzay İstasyonu’nda dokuz ay mahsur kalmıştı. Şirket CEO’su Robert Kelly Ortberg, ağustos ayında üretim sorunları sonrası yeniden dengeye gelinmeye başlandığını belirtti.
PLAN VE HEDEFLER
“Ortaklığımızın tüm paydaşları için yüksek değer üretecek şekilde ortaya koyduğu Stratejik Planı dahilindeki büyüme hedefleri doğrultusunda Yönetim Kurulumuz 2029-2034 yılları arasında teslim alınmak üzere Boeing firmasından 50 adet kesin sipariş ve 25 adet opsiyon olmak üzere toplam 75 adet B787-9 ve B787-10 uçağının satın alınmasına karar vermiştir. Söz konusu uçaklar için kanat üstü motor, yedek motor ve motor bakım hizmeti alımı için Rolls-Royce ve GE Aerospace firmalarıyla müzakereler devam etmektedir. İlave olarak, 100 adedi kesin ve 50 adedi opsiyon olmak üzere toplam 150 adet 737-8/10MAX tipi uçak alımı hususunda Boeing ile görüşmeler tamamlanmış olup, motor üreticisi CFM International ile müzakerelerin başarılı bir şekilde tamamlanması halinde 737-8/10MAX uçak siparişleri de verilecektir. İlgili siparişler ile birlikte 2035 yılına kadar filomuzun tamamının yeni nesil uçaklardan oluşması, böylelikle operasyonel verimliliğimizin pekiştirilmesi ve yıllık ortalama büyüme oranımızın %6 seviyesinde gerçekleşmesi hedeflenmektedir. Kamuoyuna saygılarımızla duyurulur.”