Başkan Donald Trump, Salı günü yeni bir yapay zeka sohbet botunu tanıttı ve bunu “korkunç iyi” olarak nitelendirdi. Ancak bu botun, Trump’ın kendi yalanlarını çürütmede de oldukça etkili olduğu ortaya çıktı. Amerika.gov sohbet botuna, başkanın son aylarda yaptığı birçok yanlış iddiayı sorduk; bunlar arasında, tanıtım etkinliğinde dile getirdiği bir beyan da vardı. Bot, Trump’ın seçimler, ekonomi, göç ve dış politika konusundaki birçok iddiasının doğru olmadığını net bir şekilde belirtti.
SOHBET BOTUNUN YETKİSİ
Sohbet botu, siyasi doğruluk kontrolü için en iyi araç değil. Amerikalıların federal bilgilere ve hizmetlere erişimini kolaylaştırmak amacıyla tasarlanmış olan bot, bazı Trump yanlışlarını yanıtlamayı reddetti; çünkü bu bilgilerin federal hükümet dışındaki kaynaklardan alınması gerektiğini belirtti. Ayrıca, bazı durumlarda güncel olmayan veya eksik bilgiler sundu. Yine de, Trump’ın en sık dile getirdiği bazı yalanları kesin bir dille reddetmesi, onun yönetimi tarafından geliştirilmiş ve Trump’ın kişisel olarak onayladığı bir kaynaktan gelen nadir bir yalanlama oldu.
BOTUN YANITLARI
Trump’ın 2020 seçimlerini kazandığına dair tekrar tekrar yalan söylediği biliniyor. Sohbet botuna bu konuda soru sorduğumuzda, yanıtı net ve doğruydu: “Hayır. Resmi sonuçlar, Joseph R. Biden Jr.’ın 2020 başkanlık seçimlerini kazandığını gösteriyor.” Trump’ın, seçimde yaygın seçmen sahteciliği olduğu iddiasına yanıt olarak bot, “Hayır. Resmi federal bulgular, 2020 başkanlık sonucunu değiştirecek ölçekte yaygın seçmen sahteciliği göstermedi.” dedi.
FİYAT İDDİALARI
Trump, Pazar günü gıda fiyatlarının Biden döneminden “çok düştüğünü” iddia etti. Ancak bot, genel gıda fiyatlarının “2025 Ocak’tan beri düşmediğini” ve aslında arttığını belirtti. Ayrıca, Trump’ın “her şeyin” petrol dışında düştüğünü iddiasına karşılık bot, “Resmi Tüketici Fiyat Endeksi verileri, petrol dışında ‘her şeyin’ düştüğünü göstermiyor.” şeklinde yanıt verdi.
ENFLASYON İDDİALARI
Trump, “ülkemizin tarihindeki en kötü enflasyonu devraldık” ifadelerinde bulundu. Bot, bu iddianın doğru olmadığını belirterek, “Başkan Trump göreve başladığında 12 aylık CPI-U enflasyonu %3,0 idi, bu bir tarihsel yüksek değil.” dedi. Biden dönemindeki en yüksek enflasyonun 2022 ortasında yaşandığını ve bunun son kırk yılın en yüksek seviyesi olduğunu not etti.
KORE İLE MALİYET PAYLAŞIMI
Son olarak, Trump, Biden’ın Güney Kore’nin ABD askeri varlığının maliyetini paylaşma ödemelerini durdurmasına izin verdiği gibi asılsız bir iddiada bulundu. Bot, “Hayır. Biden yönetimi altında Güney Kore, ABD güçlerinin maliyetini paylaşma ödemelerini durdurmadı.” yanıtını verdi. Ayrıca, Biden’ın 2021 ve 2024’te iki maliyet paylaşım anlaşması imzaladığını ve bu anlaşmaların her birinin Güney Kore’nin harcama artışlarını içerdiğini belirtti.
YATIRIM İDDİALARI
Trump, bu ay içinde ülkenin bu başkanlık döneminde 21 trilyon dolardan fazla yatırım aldığını öne sürdü. Sohbet botu, “resmi ölçülen miktarların çok daha küçük olduğunu” belirterek, 2025’te ABD’ye yapılan yeni doğrudan yabancı yatırımın yaklaşık 232 milyar dolar olduğunu ifade etti. Ayrıca, Beyaz Saray’ın bu başkanlık dönemindeki yatırımları öven web sayfasının “21 trilyon dolarlık bir toplamı belgelemediğini” vurguladı.
PAYLAŞIM YETKİSİ
Trump, Salı günü yaptığı konuşmada maaş almadığını söyledi. Ancak, bu dönemdeki maaş bağışlarına dair sınırlı kanıt sundu. Sohbet botuna, daha önceki başkanların maaşlarını bırakıp bırakmadığını sorduğumuzda, “Herbert Hoover ve John F. Kennedy de başkanlık maaşını kabul etmemeyi tercih etmiştir.” yanıtını verdi.