Türkiye İstatistik Kurumu’nun yayımladığı 2025 yılı ulusal eğitim istatistikleri, eğitim haritasındaki çarpıcı değişimi gözler önüne serdi. Raporda en dikkat çeken bölüm ailelerin eğitim seviyesinin çocuklar üzerindeki doğrudan etkisi oldu. Verilere göre eğitimli annelerin çocukları yükseköğretimde açık ara liderliğe oturuyor.
ANNE EĞİTİMİ ÇOCUK BAŞARISINI BELİRLİYOR
TÜİK verilerine göre annesi yükseköğretim mezunu olan fertlerin yüzde 84,2’si de yükseköğretimi tamamladı. Bu oran babası yükseköğretim mezunu olanlarda yüzde 80,4 olarak kayıtlara geçti. Eğitim seviyesi düştükçe çocukların üniversite mezuniyeti oranı da düşüyor.
KADINLAR YÜKSEKÖĞRETİMDE ERKEKLERİ SOLLADI
Türkiye’de son 17 yılda yükseköğretimde tam bir devrim yaşandı. 2008 yılında genç nüfusta üniversite mezunu oranı sadece yüzde 13,5 iken 2025’te yüzde 45,6’ya fırladı. Bu yükselişin ana motoru ise kadınlar oldu. Aynı yaş grubunda kadınların mezuniyet oranı yüzde 12,5’ten yüzde 50,3’e yükselerek tarihi bir rekor kırdı. Kadınlar yüzde 41’de kalan erkekleri geride bıraktı.
ANKARA EĞİTİM SÜRESİNDE ZİRVEDE
Türkiye’de 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi 9,6 yıl olarak hesaplandı. Erkekler ortalama 10,3 yıl eğitim görürken kadınlar 8,9 yılla tamamladı. Ortalama eğitim süresi en yüksek il 10,9 yıl ile Ankara olurken onu İstanbul, Eskişehir, Kocaeli ve Yalova izledi. En düşük iller ise Ağrı, Şanlıurfa, Muş, Kastamonu ve Van oldu.
DOĞU İLLERİNDE EĞİTİM ATAĞI
Her ne kadar batı illeri zirvede yer alsa da eğitim süresini en çok artıran iller Doğu ve Güneydoğu Anadolu oldu. Eğitim süresi artış hızında yüzde 48,5 ile Şırnak ve yüzde 40,4 ile Hakkari ilk iki sırayı paylaştı. Ankara ve İstanbul artış hızının en düşük kaldığı iller oldu. Bu veri eğitim altyapısının dengelenmeye başladığının göstergesi olarak yorumlandı.
OKUMA YAZMA ORANI YÜZDE 98'E ULAŞTI
2008 yılında okuma yazma bilenlerin oranı yüzde 91,8 iken 2025 yılında yüzde 97,9’a ulaştı. Kadınlarda okuma yazma oranı yüzde 86,9’dan yüzde 96,4’e çıkarken erkeklerde yüzde 99,3 ile neredeyse eksiksiz bir seviyeye ulaştı.