Las Vegas’ta Tupac Shakur cinayeti davasında jüri, sanık Duane “Keffe D” Davis’in yargılandığı sürecin ilk haftasını tamamladı. Çöl güneşinin yaklaşık 43 dereceye ulaştığı kentte, Fremont Street’te zipline yapan turistlerin sadece üç blok ötesinde, mahkeme salonunda savunma avukatı Michael Sanft, müvekkilinin yıllardır anlattığı hikayelerin tamamının kurgu olduğunu jüriye anlatmaya çalıştı. Shakur cinayetinden dolayı bugüne kadar yargılanan tek kişi olan Davis’in avukatı, açılış konuşmasında “BULLSH*T” yazılı bir slayt göstererek müvekkilinin 1998’deki gizli LAPD görüşmesinden podcast’lere ve kitabına kadar uzanan neredeyse yirmi yıllık açıklamalarının bir hayal ürünü olduğunu savundu.
JÜRİ, DAVİS'İN YILLARDIR ANLATTIĞI HİKAYELERİ DEĞERLENDİRİYOR
Mahkeme salonuna girmeden önce, Las Vegas şehir merkezindeki Bölgesel Adalet Merkezi’nin lobisinde trafik cezalarını ödemek için bekleyen uzun bir kuyruk vardı. Binada gün içinde görülecek davaları gösteren 14 video ekranından birinde, yüzlerce dava arasında küçük harflerle ortaya sıkışmış bir isim dikkat çekiyordu: “DAVIS, DUANE KEITH.” Nevada adalet sistemi onu böyle tanıyor. Dünyanın geri kalanı ise “Keffe D” olarak biliyor.
Shakur’un öldürülmesindeki rolü nedeniyle yargılanan Davis’in, bir yalancı mı yoksa soğukkanlı bir katil mi olduğuna karar verecek jüri, yaklaşık bir ay sürmesi beklenen davada ilk haftayı geride bıraktı. Neredeyse 30 yıl önce işlenen bir cinayet için adaletin mümkün olup olmadığı sorusu, tanıkların yaşlanması, hafızaların zayıflaması ve kilit isimlerin ölmüş olmasıyla birlikte davanın merkezinde yer alıyor.
SAVCI: "SESSİZLİK HAYATTA KALMAKTIR"
Savcı Binu Palal jüriye hitaben, “Bu dünyada sessizlik hayatta kalmaktır. Sessiz kalmakta zorlanan tek kişi Duane Davis’tir” dedi. Duruşmanın her günü, 1996 dünyasının nasıl farklı olduğuna dair açıklamalar gerektiriyor; bu durum yaşlı jüri üyeleri için bir hatırlatma, gençler için ise telafi eğitimi niteliğinde.
Dava dosyasındaki kilit delillerden biri olan ve 75 sentlik yerel arama ücretlerini gösteren otel faturası, artık sararmış bir geçmiş kalıntısı gibi duruyor. Shakur’un beraberindekilerin, Davis’in yeğeni Orlando “Baby Lane” Anderson’a saldırmasının ardından MGM Grand’dan ayrılışını gösteren güvenlik kamerası görüntüleri ise eski analog videonun dalgalı çizgilerini taşıyor. Eski Las Vegas polis memuru Dean O’Kelley tanık kürsüsünde, “Bu görüntüleri izleyebilmek için cinayet bürosunda VHS oynatıcı bulundurmak zorundaydık” diye anlattı.
Zamanın geçişi tanıklarda da görülüyor. Henüz ölmemiş olan araştırmacıların neredeyse tamamı emekli olmuş durumda; bazıları uzak evlerinden Zoom üzerinden teknik aksaklıklarla ifade veriyor. Çekim anına geçen bir arabada tanık olan genç partiyi seven kişi, şimdi mütevazı giyimli orta yaşlı bir kadın olarak kürsüye çıkıyor. Death Row Records’un eski güvenlik şefi Reggie Wright Jr. ise Long Covid nedeniyle yürüyemeyecek durumda, ifadesini elektrikli scooter’ından veriyor.
AVUKAT: "ZAMAN GEÇMESİ MÜVEKKİLİMİN EN BÜYÜK AVANTAJI"
Tanıklara 30 yıl önceki olayları tam olarak hatırlayamadıklarında endişelenmemelerini söyleyen Sanft, zamanın geçmesinin müvekkilinin en büyük dostu olduğunu savundu. Özellikle polisin, savcılığın zaman çizelgesindeki Anderson’a saldırı da dahil birçok olay hakkında resmi rapor tutmadığını belirten Sanft, “Zamanın uzunluğu, insanların bir şeyleri hatırlamaya çalışması için büyük bir sorun olacak. Polis raporları bu yüzden önemli” dedi.
Savcılık ise Davis’in bunu kendisinin anlattığını, bu tür belgelerin gereksiz olduğunu öne sürdü. Palal, “Özel görüşmelerde bile Duane Davis, hissettiği öfkeyi ve Tupac Shakur’a yönelik intikam amaçlı araçlı saldırıdaki kendi rolünü defalarca anlattı” ifadelerini kullandı.
2018 BELGESELİ VE KİTAP İFŞALARI BAŞLATTI
Davis, 2018’de katıldığı bir belgeselde ilk kez çete geçmişini anlatarak hikayesini anlatması gerektiğini söylemişti. “Kaybedecek başka bir şeyim yok. Artık tek umurumda olan gerçek” diyen Davis’in yer aldığı “Death Row Chronicles” programının yapımcısı, Davis’in bu programa para karşılığı katıldığını doğruladı. Davis bir yıl sonra “Compton Street Legend” adlı kitabını yayımladığında ise bu yalnızca hukuki açıdan sakıncalı bir itiraf kitabı değildi; polisin yıllardır sakladığı koruma altındaki ifadelerin kapısını araladı.
Savcılık, Davis’in 1998’den itibaren, yani Shakur vurulduktan yalnızca iki yıl sonra, kendi hukuki yükünü hafifletmek için polise bilgi vererek gizli görüşmeler yaptığını ortaya çıkardı. 2008’de Los Angeles polisi, Shakur’un eski dostu ve en büyük rakibi haline gelen Christopher Wallace’ın yani “Biggie Smalls”ın cinayetini araştırıyordu. Bir proffer anlaşmasıyla Davis, uyuşturucu suçlamalarında daha hafif bir ceza karşılığında bildiklerini anlatmayı kabul etti. Ancak Davis’in Wallace cinayeti hakkında gerçek bir bilgisi yoktu; bunun yerine Shakur’un ölümüyle ilgili yeni bilgiler verebileceğini söyledi.
GİZLİ KAYITLARDAKİ İTİRAFLAR
Mahkemede dinletilen kayıtta LAPD dedektifi Greg Kading, “Bugün söyleyeceklerin sana karşı kullanılmayacak” dedikten sonra Davis, Shakur’u öldürmek için kullanılan ve hiç bulunamayan silahı temin ettiğini, aslında cinayeti kendisinin işlemek istediğini ancak araçtan ateş edemediğini anlattı. Silahın sonunda yeğeni Baby Lane’e gittiğini söyleyen Davis, kayıtta “Lane ‘Ver onu bana’ dedi. Ona verdi” ifadelerini kullandı.
Davis, cinayetin kişisel intikamdan ibaret olmadığını da iddia ederek Bad Boy Records patronu Sean “Puffy” Combs’un, yani şimdiki adıyla “Diddy”nin, Shakur’u ve Knight’ı öldürmesi karşılığında kendisine bir milyon dolar ödemeyi kabul ettiğini ancak Shakur’un ölümünden sonra sözünü tutmadığını öne sürdü. Shakur cinayetiyle bağlantısını defalarca reddeden Diddy, şu anda ilgisiz suçlamalarla cezaevinde bulunuyor. Combs’un temsilcileri, “Davis, itibar ve şöhret kazanmak için bu açıklamaları yaptığını ve bunların gerçek olmadığını savunarak kendi iddialarını reddetmiştir” açıklamasında bulundu.
Sanft, kaydın jüriye dinletilmesine şiddetle itiraz etse de Yargıç Carli Kierny, savcılığın bu kayıtları, Davis’in daha sonra kitabında ve diğer kamuya açık röportajlarında söyledikleriyle büyük ölçüde uyumlu olduğunu göstermek için mahkemede oynatma hakkı olduğuna karar verdi. Davis, davanın ilk haftasında jürinin önünde sessiz ve duygusuz otururken, izlenen kayıtlarda saatlerce suç geçmişini anlatıyordu.
MAHKEMEDE GERGİN ANLAR
Cuma gününe gelindiğinde, jüri üyeleri mola için salondan ayrılır ayrılmaz Keffe D, savcılık ofisini ve tanıkları adresini sokakta paylaşmakla suçlayarak sessizliğini bozdu. “Evime girdiler, evimi ve karımın arabasını tahrip ettiler” diyen Davis, “Çünkü adresimi sürekli veriyorlar. Şimdi de kız kardeşimin adresini verdiler. Bu yanlış” ifadelerini kullandı. Kierny’nin her iki tarafı da mahkeme kurallarına uymaları konusunda uyarmasının ardından Davis, savcı Michael DiGiacomo’ya doğrudan yüklendi: “Bu adam bana burada saldırdı, beni cezaevine gönderdi. Bu yanlış.” DiGiacomo ise “Kayıt için söylüyorum, sanırım onu cinayetten yargıladığım için üzgün olduğunu belirtiyor” karşılığını verdi.
TANIKLAR ARASINDAKİ "KOD" GERİLİMİ
Davis davası, oyunun hayatta kalanları için dostların ve rakiplerin istenmeyen bir buluşmasına dönüştü. Bazı tanıklar kürsüde yalnızca mahkeme emri nedeniyle ifade verdiklerini kabul ediyor. Mob Piru Bloods çetesinin eski üyesi James McDonald, Shakur’un öldüğü gece Club 662’de organize ettiği güvenliği anlattı. Death Row Records sahibi Marion “Suge” Knight’ın işlettiği mekan, rapçinin o geceki hedefiydi.
Şimdi 63 yaşında olan ve kardeşi Alton “Buntry” McDonald ile sayısız arkadaşının hayatına mal olan çete kültürünü reddetmiş olan McDonald, kendisini hâlâ bir koda bağlı hissettiğini söyleyerek o gece kulüpte bulunan diğer kişilerin isimlerini paylaşmayı reddetti. Davis’e bakarak “Onu cezaevine göndermek istemiyorum, birbirimizden hoşlanmasak da” dedi.
Davis’in Shakur cinayetiyle doğrudan bağlantısını ilk kez dile getirdiği Los Angeles’taki gizli toplantıda bulunan eski LAPD dedektifi Daryn Dupree bile konuşma konusunda ikircikli olduğunu ifade etti. “Ben mahalledenim, koda bağlı kalırım” diyen Dupree, “Sokak kurallarına uyarım. Birinin ne yaptığı hakkında konuştuğumu göreceğiniz tek zaman bu koltukta oturduğum zamandır” şeklinde konuştu.
İHBARCILIK VE İHANET DENGESİ
Dava aynı zamanda bu kodun defalarca gizlice çiğnendiğini de ortaya çıkardı. Compton’daki mahalleden birden fazla tanık, polis baskı yaptığında kendilerinin de gizli ihbarcı olduklarını kabul etti. Sürekli bir kamu sadakati ve özel ihanet oyunu yaşanıyordu. Davis’in 2008 kaydında polise “Bütün piçler bana kazık attı” diye sızlandığı duyuldu. Polislerin çeşitli Crips üyelerinin ispiyonculuk yaptığını, polisten kaçtığını ya da cezaevinde olduğunu anlattığı sırada Davis, gangster hayatının gerçeğini özetledi: “Bu oyun doğru değil. Herkese bırakmalarını tavsiye ederim.”
Şimdi Davis gibi dede olan McDonald’ın kendi pişmanlıkları var. İsteksiz ifadesinin ardından “Kendimi, topluluğumu, mahallemi yok edişimin bedelini ödemek zorundayım” dedi.
DARACIK MAHKEME SALONUNDA İKİ FARKLI DÜNYA
Doğu Yakası ile Batı Yakası arasındaki kanlı rap rekabetinin her gün yeniden ele alındığı kompakt mahkeme salonunda yalnızca 40 kişilik bir izleyici alanı bulunuyor. Dar katlanır koltukların yaklaşık yarısını Shakur ailesi, arkadaşları ve medya üyeleri kaplıyor. Geri kalanı meraklılar ve davaya gönülden bağlı olanlar arasında dağılıyor.
Denver’dan 16 saatlik otobüs yolculuğu yaparak mahkemeye gelen Dean Malone, davaya olan ilgisinin otuz yıldır sürdüğünü söyledi. Bir zamanlar “Lil’ Therapy” adıyla rapçi olmayı uman Malone, Shakur’un ilham kaynağı olduğunu ve davayı şahsen görmesi gerektiğine karar verdiğini anlattı. “30 yıldır yas tutuyorum” diyen Malone, mahkeme kuralları gereği ters çevirdiği siyah Tupac tişörtüyle salonda yerini aldı.
Malone’dan birkaç koltuk ötedeki çift ise farklı bir hikayeye sahip. Muskegon, Michigan’dan emekli Harry ve Donna Brown çifti, Donna’nın doğum günü için Vegas’a gelmişti. Planladıkları Rod Stewart konseri iptal edilince, duydukları yüksek profilli davaya bir gün ayırmaya karar verdiler. Donna Brown “Ne yapacağız diye düşündük. Bu ilginç olmalı” dedi.
SHAKUR AİLESİNİN ZORLU HAFTASI
Bazıları popüler kültür merakını gidermek için yalnızca bir gün salonda otururken, Tupac Shakur’un üvey kardeşi Mopreme Shakur ve kız kardeşi Sekyiwa “Set” Shakur her gün duruşmaya katıldı. Aile üyeleri, her molada Clark County Bölge Savcılığı temsilcisi tarafından kamuoyundan uzak tutularak mahkeme salonunun arka kapısından çıkarıldı. Çete şiddeti ve Tupac Shakur’un ölüme giden Las Vegas yolculuğuyla ilgili kapsamlı ifadeler sırasında aile grimsi bir yüz ifadesiyle oturdu, neredeyse hiçbir fiziksel tepki vermedi.
İlk günün sonunda Set Shakur zorlandığını kabul etti: “Gerçekten çok fazlaydı. Sindirilecek çok fazla bilgi var.” İkisi, savcılık ofisinin Salı günü Tupac Shakur’un otopsi fotoğraflarını göstereceğini bildirmesiyle duruşmaya bir kez gelmedi. Mola sırasında salondan çıkarak erkek kardeşlerinin cansız bedeninin mühürlü bir torbadan çıkarılışını görmekten kaçındılar.
JÜRİ ÜYELERİ VE SUÇ MAHALLİ
Jüri kutusu da kendi eklektik karışımına sahip. Shakur ailesine en yakın oturan jüri üyesi her gün koyu renk takım elbise ve kravatla duruşmaya geliyor. Arkasında, dudaklarında piercing ve her gün değişen rock grubu tişörtleriyle en genç jüri üyelerinden biri oturuyor. Uzun oturumlar boyunca jüri üyelerinin davranışlarındaki rahatlama da dikkat çekiyor. Üçüncü güne gelindiğinde, birbirlerini zar zor selamlayan jüri üyeleri molalarda sessiz ve neşeli sohbetler yapmaya başladı. Tüm jüri üyeleri ilk hafta dikkatliydi ve sık sık mahkeme tarafından verilen defterlere not alıyordu.
Shakur’un vurulduğu Flamingo Yolu ile Koval Lane köşesinde rapçi için bir anıt yok. En azından resmi bir anıt yok. Kaldırıma boyanmış solmuş saygı duruşları ve el yazısı mesajlarla kaplı bir elektrik direği, savcılığın Davis’in ön koltukta oturduğu beyaz Cadillac’ın yanaştığı ve Shakur’un bulunduğu BMW’ye ateş açıldığı noktanın birkaç metre uzağında duruyor. Dört kurşun Shakur’a isabet ederken bir kurşun da Knight’ın başını sıyırdı.
Kavşakta o günden bu yana çok şey değişti. Sarı orta refüj direkleri, Knight’ın çekim sonrası yaptığı dramatik U dönüşünü engelliyor. Benzin istasyonunun arkasında 17 katlı bir otel yükseliyor. Yarım mil kuzeyde, Sphere’in sarı gülen yüz maskotu Orbi’nin yansıtılmış görüntüsü nöbet tutuyor.
YÜKSELİŞTEN DÜŞÜŞE
Shakur’un öldüğü gece Davis, arkadaşlarının tamamını Tyson maçına sokabilmiş, yüzlerce kilometre sürüp pahalı yemek ve şarapla Vegas partisi yaptıkları gece için biletçilere ne gerekiyorsa ödemişti. Şimdi o arkadaşların çoğu ölmüş durumda. 750 bin dolarlık kefaleti karşılayamayan Davis’in dışarı çıkışları yalnızca duruşma tarihleriyle sınırlı. Clark County Gözaltı Merkezi’nin dev çelik kapıları açıldığında Davis, hücresinden bir blok ötedeki adliyeye götürülüyor. Davis’in yaşamını finanse eden uyuşturucu parası çoktan kurudu ve savunması, davayı ücretsiz üstlenen bir avukata bağlı.
PODCAST ÇAĞINDA BİR 90'LAR DAVASI
Bu çarpıcı yükseliş ve düşüş ile endüstriyi sarsan cinayet, 1996’da var olmayan bir grubun, podcast yayıncılarının gündeminde. Davis’in savunma avukatı, müvekkilinin bu kadar çok konuşmaması gerektiğini kabul etse de kendisi de son dönemde podcast’lerde dava hakkında uzun uzun konuştu. Sanft geçen ay bir podcast’te “Davis ailesiyle para konusu benim için hiçbir zaman sorun olmadı ve bu para hiçbir kaynaktan da gelmedi. Çünkü yok” demişti.
Mahkeme salonunun dışında geleneksel TV kameraları, gerçek suç içeriğine değil aynı zamanda geçmişe dönük bir bakışa aç olan izleyici kitlesini besleyen yeni medya gazetecilerinin ve yorumcuların cep telefonu kameralarının yanında duruyor. Her gün mahkeme salonunda bulunan Kanadalı gazeteci Kathy Kenzora, “History of the 90s” podcast’ini yönetiyor. İki haftada bir yayınladığı nostalji programı, Keffe D davasının günlük çevrimiçi özetine dönüştü. Bunun izleyicisinin istediği şey olduğunu söyleyen Kenzora, “O on yıldan bu kadar büyük bir davada bir duruşma görme şansımız başka ne zaman olacak?” diye soruyor. Birkaç saniyelik düşünmenin ardından yanıt geliyor: “Biggie’nin katilini yakalamadıkça.”