Tupac Shakur suikastının üzerinden neredeyse 30 yıl geçtikten sonra, efsanevi rapçinin ölümüyle ilgili hakkında dava açılan tek kişi olan Duane Keith Davis’in yargı süreci başlıyor. “Keffe D” olarak bilinen Davis, 7 Eylül 1996’da Las Vegas’taki MGM Grand’da bir Mike Tyson maçını izledikten sonra yeğeninin Shakur ve ekibiyle kavga etmesinin ardından düzenlenen silahlı saldırıyı organize etmekle suçlanıyor. Savcılar Davis’in silahı ateşlemediğini ancak saldırıyı planladığını ve silahı temin ettiğini öne sürüyor. Davis, “bir suç çetesini desteklemek, ilerletmek veya yardım etmek amacıyla ölümcül silahla birinci derece cinayet” suçlamasını kabul etmeyerek suçsuz olduğunu beyan etti.
Bu dava, rapçiler ve çete üyelerinin efsaneleriyle örülü bir hikayenin merkezinde yer alıyor. Polis, Los Angeles merkezli iki rakip çete olan Bloods ve Crips arasındaki şiddetli çekişmenin Shakur’un ölümüne yol açan olaylarda etkili olduğunu söylüyor ancak bazı ilgili kişiler bu iddiayı kabul etmiyor. İşte davanın kilit isimlerine dair bilinenler.
TUPAC SHAKUR'UN MİRASI VE YAŞAMI
Shakur öldüğünde yalnızca 25 yaşındaydı ancak efsanevi müzisyen, yedisi ölümünden sonra yayınlanan 11 platin albüme imza atmıştı. En ünlü ve en tartışmalı albümleri arasında “All Eyez on Me” ve “Me Against the World” yer alıyor. “Poetic Justice” ve “Above the Rim” gibi filmlerde de oyunculuk yaptı. Müziği; sosyal adalet meselelerine, sokak yaşamına ve bir siyahi olarak dünyada yaşamanın zorluklarına değiniyordu ve bazıları ona “sokak şairi” diyordu. Shakur, genç yaşta Kara Panterler’in bir üyesi olan ve hayatı boyunca aktivist kalan annesi Afeni Shakur Davis’ten ilham aldı. Shakur 1971’de Manhattan’ın Harlem semtinde doğdu, gençliği boyunca sık sık taşındı ve sonunda Oakland, Kaliforniya’yı memleketi olarak benimsedi. 1993’te verdiği bir röportajda “Tüm sevgimi Oakland’a veriyorum, bir yeri sahipleneceksem orası Oakland olur, orada yaşamasam bile” demişti.
Shakur, Batı Yakası rap’inin en büyük isimlerinden biriydi ve Doğu Yakası yıldızlarıyla, özellikle de “The Notorious B.I.G.” veya “Biggie Smalls” olarak bilinen Christopher Wallace ile süregelen bir rekabet içindeydi. Sokak yaşamı hakkındaki sözleri ve imza attığı Death Row Records’un sahibi Marion “Suge” Knight ile olan ilişkisi nedeniyle Shakur’un bir çete üyesi olup olmadığı kamuoyunda tartışılıyordu. Ancak rapçi bu tanımlamayı reddetti. 1995’te Los Angeles Times’a verdiği röportajda “Ben bir gangster değilim ve hiç olmadım” dedi. Müziğinin, “çok sayıda öldürme ve uyuşturucu” içeren hayatın zor kısımlarını yansıttığını da sözlerine ekledi. Shakur, hayatının son birkaç yılında cinsel istismar suçundan hüküm giyme ve sekiz ay hapis yatma dahil hukuki sorunlarla da karşılaştı. Bu mahkumiyet kararına karşı yaptığı temyiz başvurusu sonrasında kefaletle serbest kalmıştı ve öldüğünde bu süreç devam ediyordu.
Shakur ve sanatı hâlâ birçok kişi tarafından seviliyor. Öyle ki ölümünün 16 yıl sonrasında, 2012’de Coachella Festivali’nde hologramı sahne alarak izleyicileri eğlendirdi.
KEFFE D'NİN İDDİALARI VE İTİRAFLARI
Shakur öldürüldüğünde 33 yaşında olan Davis hakkında bildiklerimizin büyük kısmı, 2019’da yayınlanan “Compton Street Legend” adlı anı kitabından ve çeşitli medya görünmelerinden geliyor. Davis’in kitabın yazarlığını birlikte üstlendiği Yusuf Jah, dava sırasında ifade vermesi muhtemel tanıklar arasında yer alıyor. Kitap; Davis’in South Side Compton Crips üyesi olarak yaşamını, birlikte olduğu insanları ve Shakur’un öldürüldüğü gece bu ilişkilerin nasıl devreye girdiğini anlatıyor.
Davis, kitabında Shakur’un ölümünü ele alırken dönemin Doğu Yakası’nın en büyük rapçi ve yapımcılarından Sean “Diddy” Combs ile bir konuşma yaptığını yazıyor. Kendi plak şirketi olan ve Biggie Smalls gibi sanatçıları temsil eden Combs’un, Davis’ten Knight ve Shakur’a atıfta bulunarak “halletmem gereken birkaç sorun” için yardım istediğini belirtiyor. Davis kitapta “Gözlerinin içine baktım ve tereddüt etmeden ‘Bu bir sorun değil. Bunu halledebiliriz!’ diye yanıtladım” ifadelerini kullanıyor. Davis, konuşma sırasında belirli bir fiyattan bahsedilmediğini ancak daha sonra bunu “bir milyon dolarlık ödül” olarak nitelendirdiğini aktarıyor. Davada potansiyel tanık listesinde yer alan Combs, kendisine yönelik tüm suçlamaları “saçmalık” olarak nitelendirmişti. Combs bu davayla ilgili hiçbir zaman suçlanmadı.
Davis, Combs’un kendisinden yardım istediğini yazsa da asıl gerekçe olarak yeğeni Orlando Anderson ile Shakur ve beraberindekiler arasında MGM Grand’da yaşanan kavgayı gösteriyor. Boks maçından iki saatten fazla bir süre sonra Davis ve grubunun beyaz bir Cadillac’la Shakur ile Knight’ı taşıyan BMW’ye yanaştığını anlatıyor. Davis’e göre o ön yolcu koltuğundayken arka koltuktakilerden biri, Davis’in daha önce arkaya attığı siyah bir .40 Glock’u kaptı ve hedefe ateş açmaya başladı. Diğer araçtan da ateş açıldığını belirtiyor. Davis kitapta “Hiçbir söz söylenmedi, konuşma zamanı geçmişti, iş başlamıştı!” ifadelerini kullandı.
Davis ayrıca 2009’da savcılıkla yaptığı ve genellikle şüpheli aleyhine delil olarak kullanılamayan bilgi paylaşım anlaşması kapsamında da rolünü itiraf etmişti. Clark County Bölge Mahkemesi Yargıcı Carli Kierny, geçen yıl Davis’in Kaliforniya kolluk kuvvetleriyle dokunulmazlık anlaşmaları yaptığına dair kanıt sunmadığına hükmetmişti. Soruşturmayı yürüten ekipten emekli dedektif Greg Kading, dedektiflerin Davis’in “söylediği neredeyse her şeyi doğruladığını” bu yüzden sadece ifadesinden daha fazla delile sahip olduklarını söyledi. Ancak Davis, daha önceki açıklamalarına rağmen Shakur’un öldürülmesiyle hiçbir ilgisi olmadığını iddia ediyor. Hatta yakın zamanda yaptığı bir röportajda Shakur öldürüldüğünde “Nevada’da bile olmadığını” söyledi. Kitabı, “sadece para peşinde olduğu” için yazdığını ve detayların çoğunun hayalet yazarlardan geldiğini belirtti. “O kitabı ben yazmadım” dedi.
SUGE KNIGHT'IN DOSYADAKİ YERİ
Knight ve Davis, Shakur’un ölümüne yol açan olayda doğrudan yer alan ve hayatta kalan yalnızca iki kişi. Batı Yakası merkezli Death Row Records’un güçlü ismi Knight’ın plak şirketi; Shakur’un yanı sıra Andre “Dr. Dre” Young ve tam adı Calvin Cordozar Broadus Jr. olan Snoop Dogg gibi isimleri de bünyesinde barındırıyordu. Etkili rap plak şirketini yönetirken şiddet kullanmak veya tehdit etmekle bilinen bir ün kazandı. Kendisi ve Shakur’un Las Vegas’ta vurulmasından kısa süre önce bir kişiye saldırdığı için yaklaşık beş yıl hapis yattı. 2015’teki bir kaza sonrası kaçma olayında bir kişinin ölümüne sebep olduğu gerekçesiyle 28 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Knight halen San Diego’daki bir eyalet hapishanesinde cezasını çekiyor.
Knight, Compton doğumluydu ve Davis’in tutuklandığı dönemde Las Vegas Metropolitan Polis Departmanı’ndan Teğmen Jason Johansson, onun “Mob Piru” ile “yakın bağlantılı” olduğunu belirtmişti. Davis ve 2023’te büyük jüri önünde ifade veren Crip üyesi Devonta Lee de Knight’ın bu çeteyle bağlantılı olduğunu dile getirmişti. Shakur, öldüğü gece siyah BMW’nin yolcu koltuğunda otururken aracı Knight kullanıyordu. Knight da olay sırasında vuruldu ancak yalnızca hafif yaralandı. Knight’ın ifadesi dava için değerli olabilir ve tanık listesinde yer alıyor. Ancak daha önce cezaevinden yaptığı bir telefon görüşmesinde Davis aleyhindeki davada ifade vermekle ilgilenmediğini söyledi. Knight, “En büyük düşmanımın bile hapse girmesini istemem” ifadelerini kullandı.
ARACIN DİĞER İSİMLERİ VE OLAY GECESİ
Shakur ile Knight’ın vurulduğu gece Davis ile aynı araçta bulunan üç kişi, Davis hakkındaki iddianamede işbirlikçi olarak adlandırıldı. Bu üç kişi o günden bu yana hayatını kaybetti. Grubun kilit ismi, MGM Grand’da Shakur, Knight ve beraberindekilerle kavga eden Davis’in yeğeni Anderson’dı. İki büyük jüri tanığına göre kavga, o ayın başlarında Los Angeles County’deki bir alışveriş merkezinde yaşanan ayrı bir kavga nedeniyle başladı. Lee’nin büyük jüri ifadesine göre alışveriş merkezindeki olayda Anderson ve diğer South Side Crips üyeleriyle takılan bir arkadaş, Trevon Lane’in Death Row kolyesini çaldı. Death Row Records’un güvenliğini yöneten Reggie Wright Jr., büyük jüri ifadesinde Death Row grubunun otelde olduğu sırada Lane’in Anderson’ı gördüğünü ve harekete geçmeye karar verdiğini söyledi. Johansson, Davis’in tutuklandığı dönemde polisin gösterdiği otel görüntülerinde Anderson’ın yerde yattığını ve Knight ile Shakur dahil her taraftan tekme yediğini belirtti.
Davis’in kitabına göre grup o gece Shakur ve Knight’ı bulmak için araca bindiğinde aracı Terrence “Bubble Up” Brown kullanıyordu ve hedeflerinin yanından yanlışlıkla geçtiklerinde Davis’in yönlendirmesiyle U dönüşü yaptı. “Baby Lane” olarak bilinen Anderson ve “Freaky” olarak da bilinen Deandre “Big Dre” Smith, ateş açıldığında arka koltuktaydı. Davis’in anlatımına göre ilk ateş diğer araçtan gelmişti. Davis, silahı kimin ateşlediği sorulduğunda ise “Sokakların kuralı gereği bunu kendime saklayacağım. Sadece arka koltuktan geldi” dedi. Anderson, 1998’de çete bağlantılı bir silahlı olayda ölmeden önce yaptığı açıklamada cinayete karıştığını reddetmişti. Smith ve Brown da o günden bu yana hayatını kaybetti.
NOTORIOUS B.I.G. BAĞLANTISI
The Notorious B.I.G., Shakur’u öldüren silahlı saldırıya doğrudan karışmamış olsa da adı davada geçebilir. Wallace, Shakur’dan yaklaşık altı ay sonra, Mart 1997’de Los Angeles’ta yine bir araçtan açılan ateş sonucu hayatını kaybetti. Emekli Las Vegas Metropolitan Polis Dedektifi Clifford Mogg, 2023’teki büyük jüri önünde Shakur’un cinayetini araştıran dedektiflerin “her iki cinayetle bağlantılı kişilerin de olaya karıştığına inandıklarını” ifade etti. Mogg, bu iki cinayetin “ilişkili olduğu yönündeki teorinin doğru olduğunu” doğruladı ancak ne demek istediğini açıklamadı. Ayrıca Davis’in bu sürece dahil olmadığını söyledi. Baş Bölge Savcı Yardımcısı Marc DiGiacomo’nun “İlişkili olduklarını söylerken aynı kişiler tarafından işlendiğini kastetmiyorsunuz, değil mi?” sorusuna Mogg, “Doğru” yanıtını verdi.