Tarım sektörü son yıllarda hem iklim kaynaklı afetlerle hem de hastalık ve zararlılarla mücadele ediyor. Üreticiler iklim değişikliğinin etkilerini azaltmaya çalışıyor. Aynı anda mantar hastalıkları ve istilacı haşerelere karşı da ilaçlama yapıyor. Halihazırda tarım zararlılarından en çok fındık, fıstık ve badem etkileniyor. Bölge bazlı rekolte kayıplarının yüzde 20’yi bulduğu belirtiliyor.
FINDIKTA KAHVERENGİ KOKARCA MÜCADELESİ
Kahverengi kokarca yüzlerce tarımsal üründe verim ve kaliteyi etkiliyor. Türkiye dünya fındık üretiminin yaklaşık yüzde 70’ini gerçekleştiriyor. Fındık üretimi en çok Karadeniz Bölgesi’nde yapılıyor. Kahverengi kokarca ise Karadeniz’deki fındık üreticisinin kabusu oldu. Fındıkta verim ve kaliteyi etkileyen dört temel unsur var. Bunlar kahverengi kokarca, filiz kurdu, külleme hastalığı ve kozalak akarıdır. Bu zararlılarla kimyasal, mekanik ve biyolojik yöntemlerle mücadele ediliyor.
ZARAR ORANI YÜZDE 8'E GERİLEDİ
Kahverengi kokarca 300’den fazla ürüne zarar veren istilacı bir türdür. Böcek hızla çoğaldığı için sezon boyunca kesintisiz mücadele gerekiyor. 2023-2024 sezonunda Ordu’da zarar yüzde 30’a kadar çıktı. Yoğun mücadele sayesinde 2025’te bu oran yüzde 8’e geriledi. Bu yıl sistematik mücadele devam ediyor. Ordu genelinde zararın yüzde 2-4 arasında olması bekleniyor. Tarım ve Orman Bakanlığı ilaç temini ile saha çalışmalarında katkı sağladı.
İLAÇLAMA MALİYETLERİ ARTIYOR
Kahverengi kokarca mücadelesi üretim maliyetlerini artırdı. Kışlak temizliği ve cezbet-yok et uygulamalarının maliyeti bakanlık tarafından karşılanıyor. Sahadaki ilaç kullanımı son 2-3 yılda yüzde 50 arttı. Mücadele fındık üretim maliyetine ton başına yüzde 5 ek yük getirdi. Üreticiler birkaç kez ilaçlama yapmak zorunda kaldı. Konya’da ise mantar ve pas hastalıkları öne çıkıyor. Hastalık ortaya çıkmadan ilaçlama yaparak tedbir alınıyor. Bu ilaç maliyeti her yıl çiftçiye yüzde 10-15 ek yük getiriyor.
KURAKLIK VE YAĞIŞLAR REKOLTEYİ VURDU
Şanlıurfa’da geçen yıl yaşanan kuraklık verimi düşürdü. Zararlı popülasyonu da arttı. Fıstık ve badem bahçelerinde böceklenme yükseldi. Kuruyan alanlarda besin bulamayan zararlılar ağaçlara yöneldi. Kuraklık zaten rekolteyi düşürmüştü. Haşereler buna ek olarak yüzde 10-20 arasında kayba neden oldu. Bu yıl aşırı yağışlar farklı sorunlar getirdi. Böcek popülasyonu azaldı ancak buğdayda pas hastalığı görüldü. Üreticiler hem pas hem de süne zararlısına karşı 2-3 kez ilaçlama yaptı. Süne zararı makarnalık buğdayın kalitesini düşürdü. Bu durum kilogram başına 1-2 liralık fiyat farkı oluşturdu. Yağışlar nedeniyle fıstıkta erkek ağaçlar tozlanma yapamadı. Bu da salkımlarda yaklaşık yüzde 30 tane kaybına yol açtı.