Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından halk katılımıyla yürütülen bir oylama sonucunda, 2025 yılının kelimesi ya da kavramı olarak “dijital vicdan” belirlendi. Yaklaşık 300 bin kişinin oy kullandığı bu süreçte seçilen kavram, dijital çağın vicdan, sorumluluk ve toplumsal duyarlılık alanlarında yarattığı dönüşümü tartışma konusuna açmasıyla dikkat çekti. Bu kavramın arka planında “dijital vicdan” nedir?

DİJİTAL VİCDANIN ANLAMI

“Dijital vicdan” kavramı, bireylerin yaşanan olaylara karşı eylem ve sorumluluk almak yerine tepkilerini çoğunlukla yalnızca bir “tıklama”, paylaşım veya beğeni ile sınırlı bırakmalarını ifade ediyor. Seçilen bu kavram, dijital dünyada artan farkındalığa rağmen vicdani reflekslerin azalması ve sorumluluk duygusunun zayıflaması üzerine derin bir düşünme alanı sunuyor. TDK, halkın katkılarıyla belirlediği 2025 yılının kelimesi olarak “dijital vicdan”ı ilan etti.

SEÇİLEN KAVRAMIN ANLAM DERİNİĞİ

Bu süreçte 300 bin oy kullanılarak belirlenen kavram, dijital çağda vicdanın, sorumluluk ve eylemden uzaklaşıp yalnızca bir “tıklama”ya indirgenmesiyle dikkat çekiyor. “Dijital vicdan”, bireysel ve toplumsal duyarlılıkları yansıtan güçlü bir kavram olarak öne çıkıyor.

ADAY KELİMELERİN ÇEŞİDİ

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, bu çalışmanın hayata geçirilmesinde TDK’nın yanı sıra Ankara Üniversitesi ve İletişim Araştırmaları ve Uygulama Merkezi (İLAUM) iş birliğiyle oluşturulan değerlendirme kurulunda yer alan akademisyen ve uzmanların katkısını ön plana çıkardı. Değerlendirme Kurulu ve vatandaş önerilerinin ardından 2025 yılına damga vuran beş aday kelime arasında “dijital vicdan”, “vicdani körlük”, “çorak”, “eylemsiz merhamet” ve “tek tipleşme” yer aldı.