Minik Sunam, henüz 3 yaşında. Afganistanlı Peştun bir ailenin kızı. Daha doğru- dürüst cümle bile kuramıyor. Üzerinde altın işlemeli geleneksel giysisi ve gözlerinde neler olup bittiğini anlamaya çalışan bakışlarla objektife poz veriyor. Halasının oğlu Nieem, küçük kızın incecik bileğini kavramış. Yüzünde şaşkın bir ifade. Bu; henüz 3 yaşındaki Sunam ile ondan bir kaç yaş büyük kuzeni Nieem'in nişan töreni.

Sunam, UNICEF'in verilerine göre, Afganistan'da daha bebekken akrabalarından biriyle nişanlanan ve ilkgençlik çağına gelince de evlenen binlerce çocuktan biri. Tüm ailenin katıldığı bir törenle nişanlanan Sunam ve kuzeninin;  minik kız 14 ya da 15 yaşına gelince evlenmesi planlanıyor.

Afgan halkı bunun ülkede yaygın bir gelenek olduğunu söylüyor. Hatta bazı aileler doğmamış çocuklarını bile nişanlıyor.

Sunam ve kuzeni nişan töreninde.

Sunam'ın nişanlısı Nieem'in annesi Fahima, iki çocuğun uzun bir süre nişanlı kalacaklarını; eğer birbirlerinden hoşlanmazlarsa evlenmek zorunda kalmadan ayrılabileceklerini iddia ediyor. Ama gelenekler bunun tam tersini zorunlu kılıyor. Bu şekilde; henüz çocukken nişanlanan çiftlerin; ileride birbirlerinden hoşlanmazlarsa ayrılmaları neredeyse imkansız.  Zaten minik çiftin diğer halası da bu gerçeği "Bu nişanın bozulması çok zor. Biz nişanlandığımız kişiden bir daha asla ayrılamayız ya da boşanamayız" diyerek dile getiriyor.

Sunam'ın kuzeni Nieem ile nişanlanmasının bir sebebi de gelecekteki kayınvalidesinin çok istemesine rağmen bir kız çocuk sahibi olamaması. Başka bir deyişle Sunam'ın babası kızkardeşi Fahima'ya minik kızını bir hediye olarak sunmak istemiş.

Bu yöntemle evlenen erkek çocuklar ileride başka bir kadına aşık olurlarsa onunla da ikinci eşleri olarak evlenebiliyorlar.

Bu uygulama Afganistan'da özellikle eğitimsiz ve dar gelirli aileler arasında yaygın. Nişanlanan kızın ailesi bu yolla Türkiye'nin bazı bölgelerinde uygulanan başlık parasına benzer bir gelir elde ediyor.

Bu tür evlilik anlaşmaları ülkede bir çok genç kızın yaşamına da mal olmuş. Daha bir kaç ay önce bebekken nişanlandığı akrabasıyla evlenen 18 yaşındaki bir genç kadın tek kurşunla hayatına son vermiş.

Afganistan'ın pek çok bölgesinde evlenme yaşı kızlar için 16 erkekler için de 18. Ülkedeki  evliliklerin yüzde 43'ü çocuk yaşta yapılıyor.

HÜRRİYET