Avrupa Birliği’nin ortak para birimi euro, 1 Ocak 2026 tarihinde 27. yaşını kutladı. Krizlere ve dalgalı piyasa koşullarına rağmen euro, güçlü bir konumunu korumaya devam ediyor. Günümüzde 21 AB ülkesinde kullanılan euro, hem uluslararası rezervlerde önemli bir paya sahip olmayı hem de Avrupa’daki ekonomik rolünü sürdürmeyi başardı.

21 ÜLKENİN RESMİ PARA BİRİMİ

AB üyesi 27 ülkeden 21’inin resmi para birimi olarak kullanılan euro, ilk olarak 1 Ocak 1999’da kaydi olarak yürürlüğe girmiş ve dünya finans piyasalarında tanıtılmıştı. Bu tarih itibarıyla, euro yaklaşık 27 yıl boyunca hesap birimi olarak işlev görmüş oldu. 1999 yılından sonra 3 yıl süren bir geçiş döneminin ardından, euro 1 Ocak 2002’de banknot ve madeni para olarak günlük hayatta kullanılmaya başladı.

EURO KULLANIMINI ARTIRAN ÜLKELER

Euroyu kullanan ülkeler arasında Almanya, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İrlanda, İspanya, İtalya, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Portekiz, Slovakya, Slovenya, Yunanistan ve Hırvatistan yer alıyor.

BULGARİSTAN EURO’YA GEÇİŞ YAPTI

Geçtiğimiz yıl Avrupa Komisyonu, Avrupa Merkez Bankası ve AB ülkelerinin maliye bakanları, Bulgaristan’ın euroya geçmeye hazır olduğuna karar vermişti. Bu doğrultuda 2007 yılından beri AB üyesi olan Bulgaristan, 1 Ocak 2026 itibarıyla Euro Bölgesi’ne dahil olarak resmen euro kullanmaya başladı. Euroyu kullanan ülkeler, Euro Bölgesi olarak adlandırılmakta ve bu bölümdeki para politikası, Avrupa Merkez Bankası ve üye ülkelerin merkez bankalarından oluşan Euro Sistemi tarafından yönetiliyor.

EURO BÖLGESİ’NİN EKONOMİK İSTİKRARI

Frankfurt merkezli Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB), görevi, euro kullanan AB üyesi ülkelerde fiyat istikrarını sağlamak olarak belirleniyor. ECB’nin belirlendiği orta vadeli enflasyon hedefi ise yüzde 2 olarak tanımlanıyor. Euro Bölgesi’nin para politikası ve faiz oranları üzerinde belirleyici olan ECB, aynı zamanda bankaların denetiminden, mali sistemin gözetiminden, euro banknotlarının basımına kadar birçok sorumluluğa sahip.

EURO’NUN KÜRESEL KULLANIMI

Dünya genelinde 357 milyon kişiye hizmet veren euro, “Avrupa Para Birimi”, “ekü” ve “euro” isimleriyle bilinmektedir. Euro, 5, 10, 20, 50, 100, 200 ve 500 euroluk 7 farklı banknot ile 1, 2, 5, 10, 20, 50 sent ile 1 ve 2 euroluk madeni paralardan oluşmaktadır. En yüksek değere sahip 500 euroluk banknotların basımı, terörün finansmanına ve kara para aklamaya karşı alınan önlemler nedeniyle 2019 yılında durdurulmuştur ve artık günlük yaşamda kullanılamamaktadır.

EURO’YA GEÇİŞİ BEKLEYEN ÜLKELER

Danimarka haricindeki tüm AB ülkeleri, gerekli kriterleri yerine getirmeleri durumunda euro para birimine geçmek zorundadır. Danimarka ise referandum sonucunda euroya geçiş yapmayı kabul etmemiştir. Euroya katılmayan diğer ülkeler arasında İsveç, Polonya, Macaristan, Çekya ve Romanya’dan oluşan ülkeler yer almaktadır. Bu ülkeler kendi para birimlerini kullanarak para politikaları üzerinde kontrol sahibi olmaya devam etmektedir.

EURO’NUN DEĞER KAYBI VE GERİLİMİ

Euro, 1999 yılında piyasaya sürüldüğünde 1 euro 1,17 dolar seviyesindeydi ancak zamanla değer kaybetti. Ekim 2000’de euro 0,83 dolara kadar geriledi. 2002’den itibaren 2008 yılına kadar dolara karşı değer kazanan euro, 2008’de 1,60 dolara çıkarak rekor kırdı. 2025’in başında 1,03 seviyelerinde olan euro, yıl sonunda 1,18 seviyelerinde işlem gördü ve bu yıl dolara karşı yaklaşık yüzde 15 değer kazanmış oldu.

ULUSLAR ARASI REZERVLERDE PAYI

Doların hemen arkasında yer alan euro, uluslararası piyasalarda 20’lik bir rezerv payı ile ikinci en yaygın kullanılan rezerv para birimi konumunu korumaktadır. Toplam uluslararası rezervlerde ABD doları yüzde 58, euro ise yüzde 20 payı ile dikkat çekiyor.

KAMU BORCU RİSKLERİ

Euro Bölgesi ülkelerinde kamu borcu oranlarının yüksek seviyelere ulaştığı gözlemleniyor. Mevcut verilere göre, Euro Bölgesi’nde toplam kamu borcu 13 trilyon 677 milyar euroya ulaşmış durumda ve geçen yıl toplam kamu borcunda artış 578 milyar euroyu buldu. Kamu borcunun GSYH’ye oranı da yüzde 88,2 seviyesine yükseldi. AB düzenlemelerine göre, üye ülkelerin kamu borçlarının GSYH’lerinin yüzde 60’ını geçmemesi gerekiyor, ancak birçok ülke bu sınırı aşarak borç azaltma politikalarını hayata geçirmekte zorlanıyor. Bu yüksek kamu borcu, bölge ekonomisine olumsuz etkiler yaratıyor.