Teknoloji devi Apple’ın son patent başvurularından biri, sosyal medya platformlarında dikkat çekici iddialara sahip oldu. İddialara göre, “US20230225659A1” numaralı patent, Apple’ın kablosuz kulaklıklarıyla kullanıcıların beyin dalgalarını okuyabileceği, bu dalgaları kaydedebileceği ve yönlendirebileceği anlamına geliyor. Bazı yorumlarda ise bu teknolojinin “küresel zihin kontrolü” amacıyla kullanılabileceği öne sürülüyor. Ancak bu iddiaların ne kadarının gerçek olduğunu merak edebilirsiniz.

PATENT BAŞVURUSU GERÇEK

Gerçekten de Apple’a ait olduğu belirtilen US20230225659A1 numaralı patent, ilgili veritabanında mevcut. Bu patent, kulak içi kulaklıklara (örneğin AirPods) yerleştirilecek sensörlerle ilgilidir. “Biosignal Sensing Device Using Dynamic Selection of Electrodes” (Elektrotların Dinamik Seçimi Aracılığıyla Biyosinyal Algılama Cihazı) adı verilen bu patent, kulaklık içindeki elektrotlar aracılığıyla farklı biyolojik sinyalleri ölçmeyi hedefliyor. Basit bir dille, bu teknoloji kulaklıkların, vücudun biyolojik sinyallerini ölçmek için uygun elektrotları seçip aktif hale getirmesine olanak tanıyor. Ölçülecek sinyaller arasında EEG (beyin dalgaları), EKG (kalp sinyali), EMG (kas aktivitesi) gibi biyosinyaller bulunmaktadır. Patent dosyasında yer alan görsellere göre, AirPod benzeri bir kulaklığın gövdesinde ve kulak içine yerleştirilen nokta şeklinde pek çok elektrot bulunuyor. Bu noktalar, ciltle temas ettiğinde vücuttaki mikro elektrik akımlarını okuyabiliyor.

BİYOSİNYAL ÖLÇÜMÜ NE İŞE YARAR?

EEG ölçümü, beyindeki elektriksel aktivitelerin izlenmesi; EMG, kas hareketlerinin algılanması; EOG, göz hareketlerinin takibi; EKG ise kalp sinyalleri ile kalp atış hızı kaydını sağlıyor. Bu veriler genellikle sağlık takibi (uyku kalitesi, stres seviyesi, felç riski veya nörolojik durumlar) ve daha gelişmiş kullanıcı arayüzleri (örneğin sadece kas hareketiyle müzik değiştirme) için tasarlanıyor.

ZİHİN KONTROLÜ İDDİALARI DOĞRU MU?

Sosyal medya üzerindeki “zihin kontrolü” veya “düşünceleri yönlendirme” iddiaları ise bilimsel gerçeklikten oldukça uzak. Zira bu cihazlar, beyin dalgalarını okuyabiliyor ancak beyine herhangi bir sinyal gönderme kapasitesine sahip değiller. Bir kişinin zihnini kontrol edebilmek için, beyne dışarıdan elektriksel veya nörolojik müdahale yapılması gerekiyor ve kulaklıklar bu derece güçlü sinyaller üretemiyor. Ayrıca, kulak içinden elde edilen EEG sinyalleri, tıbbi EEG cihazlarına kıyasla çok daha zayıf. Mevcut fizik, nörobilim ve tüketici elektroniği düzeyine göre “kulaklıkla zihin okuma ve yönlendirme” gibi uygulamalar gerçekleştirmek mümkün görünmüyor; zira beynin derinliklerindeki bölgeleri (hipokampus, talamus vb.) kulaklıklarla ölçmek mümkün değil.

PATENT BAŞVURUSU 2023’E AİT

Patentler genellikle fikir aşamasındaki teknolojileri içermekte ve bunların gerçeğe dönüşüp dönüşmeyeceği belirsiz kalmaktadır. Bu patentlerin çoğu, gelecekteki olası araştırmaları koruma amacını taşımaktadır. Şirketler, bu amaçla binlerce patent başvurusunda bulunmaktadır. Apple’ın bu patent başvurusunu ilk olarak 14 Ocak 2022’de yaptığı ve resmi dosyalama tarihinin 9 Ocak 2023, kamuya yayınlanma tarihinin de 20 Temmuz 2023 olduğu belirtilmektedir. Temmuz 2023’te yayımlanan bu belge, teknoloji analistleri ve daha sonra komplo teorisyenlerinin ilgi odağı haline geldi ve bu nedenle son aylarda hızla yayıldı. Öte yandan, günümüzde kullanılan birçok teknoloji, insan davranışlarına etki etmek üzerine inşa edilmiştir. Teknoloji şirketleri ve reklam endüstrisi, ses, müzik ve ritim gibi unsurlarla kullanıcıların ruh hallerine; bildirim, ses tonu ve zamanlama gibi yöntemlerle de davranışlarına etki etmek için kıyasıya bir rekabet içindeler.