YÜKSEK ENFLASYON KORKUSU FİRMALARDA KÂRLILIĞI ETKİLİYOR

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın ekonomistlerinden K. Azim Özdemir’in hazırladığı “Firmaların Davranış Psikolojisi: Algılardan Eylemlere” başlıklı çalışma, yüksek enflasyon dönemlerinde firmalarda kârlılık kaybetme korkusunun ön plana çıktığını ortaya koyuyor. Çalışmada, firma yöneticilerinin kârlılık algısındaki değişim ele alınarak, bu korkunun fiyatlama davranışlarını nasıl olumsuz etkileyebileceği vurgulanıyor. “Yüksek enflasyon dönemlerinde kârlılığın kaybedilebileceği korkusu firmalarda baskın bir duygu haline gelmekte ve fiyatlama davranışını bozabilmektedir” ifadesi ile bu durumun etkisi net bir şekilde tanımlanıyor.

FİRMALARIN ÜRETİM HAREKETLİLİĞİ ARTMAKTADIR

Araştırma, para politikasındaki sıkılaşma dönemlerinde firmaların dış talep iyimserliğinin üretim faaliyetlerini daha güçlü bir şekilde motive ettiğini de belirtmektedir. Ancak, bu durumun yanı sıra, firmaların bazı dönemlerde finansal koşulları sıkı algılamaya devam ettikleri göz önünde bulunduruluyor. Bu bağlamda, firma yöneticilerinin ekonomik koşulları nasıl algıladığına dair önemli bulgulara ulaşılıyor.

KÂRLILIK ALGISI BÜYÜMEYİ veya KÜÇÜLMENİ ETKİLİYOR

Çalışmanın özet bölümünde, firma yöneticilerinin kârlılık algısındaki değişimini ifade eden cümleler yer almakta. “Firma yöneticilerinin kârlılık algısında bir değişim büyüme veya küçülme yönünde bir eyleme dönüşebilmektedir” ifadesi ile bu algının genel ekonomik eylemler üzerindeki etkisi vurgulanıyor. İlk adım olarak, firma yöneticilerinin ekonomik faaliyetleri algılama biçimi üzerine kavramsal yapılar oluşturulmakta ve bu yapıların ilişkileri Yapısal Eşitlik Modelleme yöntemi ile modellenmektedir.

REEL SEKTÖR ÜZERİNE YAPILAN ARAŞTIRMALARLA TAHMİNLER YAPILDI

Araştırma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın reel sektör firmalarıyla gerçekleştirdiği Reel Sektöre İktisadi Mercek (RESİM) programı çerçevesinde yapılan görüşmelere dayanan veriler ışığında tahminler sunuyor. Elde edilen sonuçlar arasında, kârlılığın kaybedilmesi korkusunun firma psikolojisinde yarattığı baskı, sıkı para politikası dönemlerinde gözlenen dış talep iyimserliğinin üretim faaliyetlerini harekete geçirmesi, istihdam niyetlerinin yatırım odaklı firmalarda gözlemlenen yönelimler ve para politikasının destekleyici olmasına rağmen firmaların algıladığı sıkı finansal koşullar yer alıyor.