İran ile ABD arasındaki gerginlik, uluslararası gündemdeki en önemli konulardan biri olmaya devam ediyor. Nükleer müzakereler, Tahran ile Washington arasındaki gerilimin arttığı bir dönemde, Washington’un Tahran’a karşı bölgedeki askeri yığınağını artırmasıyla yeniden başladı.
ARABULUCULUK GÖREVİ UMANA AİT
Umman’ın arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerin ilk adımları, Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin ev sahipliğinde Maskat’ta gerçekleşti. Görüşmelerde İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi başkanlık ederken, ABD’yi ise Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil ediyor. Müzakere ekibinde İran’dan Siyasi İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi, Ekonomik İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Hamid Kanberi ve Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de yer alıyor. ABD tarafında ise Witkoff’un yanında Jared Kushner de müzakerelerde bulunuyor.
SAVAŞ SONRASI DİPLOMASİ
İran ile ABD arasındaki nükleer müzakereler, 12 gün süren bir çatışmanın ardından yenilendi. Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının ardından diplomatik çabalar kesintiye uğramıştı, ancak Türkiye başta olmak üzere, bölge ülkelerinin çabalarıyla sürecin yeniden canlandırılması sağlandı. Başlayan müzakerelerde uranyum zenginleştirme ve İran’daki yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun yurtdışına çıkarılması gibi konular, taraflar arasındaki anlaşmazlığın temelini oluşturuyor. İran, nükleer programının atom bombası üretimini engelleyecek şekilde sınırlandırılması karşılığında yaptırımların kaldırılmasını talep ederken, ABD, İran’ın uranyum zenginleştirme aktivitelerinin tamamen durdurulmasını ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılmasını istiyor. ABD ayrıca, İran’ın füze programını ve bölgedeki silahlı gruplara olan desteğini müzakerelerin gündemine taşımayı planlıyor. Ancak İran, nükleer program haricindeki konular üzerinde müzakere yapmayacağını birçok kez ifade etti.
CENTCOM KOMUTANI MÜZAKEREDE
ABD basınında yer alan haberlere göre, CENTCOM Komutanı’nın müzakere sürecine dahil olacağı bildiriliyor. Wall Street Journal’ın haberine göre, CENTCOM Komutanı Cooper, İran ile müzakerelere katılacak ABD heyetine Umman’a gitmek üzere yola çıktı. Diğer yandan, Associated Press (AP) de Amerikalı yetkilileri taşıdığı düşünülen bir konvoyun Umman’ın başkenti Maskat’a geldiğini duyurdu.