AB’NİN SAVUNMA İHTİYACI VE YENİ FON MEKANİZMLARI
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, önümüzdeki on yıl içinde Avrupa Birliği’nin savunma alanında yaklaşık 500 milyar euroya ihtiyaç duyacağını ifade ediyor. Von der Leyen, Avrupa’nın ABD’ye olan güvenini azaltarak kendi askeri güçlerini artırmasının önemini vurguluyor. Ayrıca, AB’nin savunma bütçesini artırmak amacıyla yeni fon mekanizmalarını devreye alma niyetinde olduğunu aktarıyor.
SAVUNMA BÜTÇESİ KAPSAMINDAKİ FIRSATLAR
Von der Leyen, “AB ülkeleri, bloğun mali kuralları kapsamında yaptırımlara maruz kalmadan ulusal savunma bütçelerini artırabilecek” açıklamasında bulunuyor. Kullanılmayan 93 milyar euro’luk Covid-19 fonlarının savunma sanayisine aktarılması, AB’nin bölgesel kalkınma fonlarının askeri projelere yönlendirilmesi ve savunma için hükümetler arası bir finansman aracı oluşturulması gibi öneriler üzerinde durulmakta. Ayrıca, İngiltere ve Norveç’in de bu plana dahil edilebileceği belirtiliyor. Ülke bazlı finansman modellerinin öne çıkması, AB içinde yeni bir kaynak oluşturma konusundaki fikir ayrılıklarına sahne oluyor.
POLİTİKALARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Almanya gibi ülkeler, AB’nin yeni bir ortak borçlanma yaratmasının siyasi olarak hassas bir durum olduğunu savunuyor. Bölgesel fonları yöneten AB’nin ilgili departmanı, “Yeni yaklaşım doğrultusunda, savunma sanayisi artık diğer sanayi kolları gibi ele alınabilir. Ar-Ge yatırımları ve askeri üretim kapasitelerini artıran projeler, bölgesel kalkınmaya katkı sağlayan sektörler arasında yer alacaktır” diyerek sürecin önemli yönlerine dikkat çekiyor.
STRATEJİK ÖZERKLİK VE GELECEK PLANLARI
Uzmanlar, AB’nin savunma stratejisindeki bu adımın oyun değiştirici olabileceğini öne sürüyor. ABD’nin küresel güvenlik politikasındaki değişiklikler, Avrupa’nın savunma konusundaki bağımsız adımlar atmasına neden olabilir. Avrupa’daki hükümetlerin yeni bütçe planlarını hızlandırmaları bekleniyor. Covid-19 döneminde kullanılamayan fonların askeri alana yönlendirilmesi, AB’nin stratejik özerkliği açısından önemli bir dönüm noktası olabiliyor.