İran’da 28 Aralık 2025’te Tahran Büyük Çarşı’da başlayan protestolar, riyalin değer kaybı, yüksek enflasyon ve ekonomik sıkıntılar nedeniyle hızla tüm ülkeye yayıldı ve rejime karşı sloganlar atılmaya başlandı. Ocak ayında olayların şiddetlenmesiyle güvenlik güçleri ağır silah ve canlı mermi kullanırken, internet kesintisi ve binlerce tutuklama yaşandı. Ana protestolar önemli ölçüde bastırılsa da, ülkedeki karışıklık devam ediyor.
ABD’DEN ‘TERK ET’ ÇAĞRISI
ABD, İran’daki güvenlik riskleri sebebiyle, ülkede bulunan vatandaşlarına bir kez daha ‘ülkeyi hemen terk etme’ çağrısı yaptı. Tahran Sanal Büyükelçiliği tarafından yayımlanan güvenlik uyarısında, Amerikan vatandaşlarından “Washington yönetiminin yardımına ihtiyaç duymadan İran’dan çıkış planı yapmaları” talep edildi.
İNTERNET ENGELLEMERİ SÜRÜYOR
Açıklamada, İran’da güvenlik önlemlerinin artırıldığı, yolların kapatıldığı, toplu taşımanın aksadığı ve internet erişiminde engellemelerin devam ettiği kaydedildi. İran yönetiminin mobil, sabit hat ve ulusal internet ağlarına erişimi kısıtladığı belirtilirken, hava yolu şirketlerinin de ülkeye ve İran’dan başka bölgelere uçuşları sınırlama veya iptal kararı aldığı vurgulandı.
“İRAN’I HEMEN TERK EDİN”
Açıklamada, “İran’ı hemen terk edin. İran’dan ayrılmak için ABD hükümetinin yardımına bağlı olmayan bir plan yapın.” ifadesi yer aldı. İran’dan ayrılamamaları durumunda, ABD vatandaşlarının bulundukları konut içerisinde veya güvenli bir binada sığınak olarak kullanılabilecek bir alan belirlemeleri gerektiği aktarılırken, yeterli miktarda gıda, su, ilaç ve temel ihtiyaç malzemesi bulundurmaları önerildi.
ALTERNATİF YOL ÖNERİLERİ
ABD vatandaşlarına, alternatif iletişim araçları planlaması ve güvenli bir şekilde İran’dan kara yoluyla Türkiye ya da Ermenistan’a geçmeleri önerilmiş durumda.
ÖNCEKİ ÇAĞRILARLA DEVAM EDİYOR
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD Başkanı’nın İran hususunda diplomatik görüşmeleri ilk seçenek olarak düşündüğünü ancak diplomasi dışında bir dizi alternatifin mevcut olduğunu belirtmişti. Daha önce 13 Ocak’ta, ülke genelinde devam eden protestolar ve güvenlik riskleri nedeniyle benzer bir ‘derhal ülkeyi terk etme’ çağrısı yapılmıştı.
GÖSTERİLERİN ARKA PLANI
İran’da 28 Aralık 2025’te yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve ekonomik sıkıntıların derinleşmesine bağlı olarak gösteriler başlamıştı. Başkent Tahran’daki protestoların şiddetlenmesiyle, hükümet internet erişimini engellemişti.
3 BİN 117 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ
İran Şehit ve Gaziler Vakfı, Adli Tıp Kurumu’na dayandırarak 21 Ocak’ta yaptığı açıklamada, gösterilerde güvenlik güçleri ve siviller de dahil olmak üzere toplam 3 bin 117 kişinin yaşamını yitirdiğini bildirdi. 2 bin 427’sinin ‘silahlı terör grupları’ tarafından hayatını kaybettiği belirtilirken, 690 kişi hakkında bilgi verilmediği aktarıldı. Gösteriler sona ermiş olsa bile, ölü ve gözaltı sayılarına dair güncellemeler devam ediyor.
ABD-İRAN GÖRÜŞMESİ BUGÜN YAPILACAK
ABD ile İran, Tahran’ın nükleer programına dair görüşmeler gerçekleştirmek adına bugün Umman’ın başkenti Muskat’ta bir araya gelecek. Görüşmede ABD’yi Başkan’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, İran’ı ise Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi temsil edecek.
EŞİTLİK VURGUSU
Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, “İran diplomasiye açık gözlerle ve geçen yılın acı hatırasını unutmadan giriyor. İyi niyetle hareket ediyoruz ve haklarımızı kararlılıkla savunuyoruz. Taahhütlerin yerine getirilmesi gerekiyor. Eşitlik, karşılıklı saygı ve ortak çıkarlar söylem değil, zorunluluktur ve kalıcı bir anlaşmanın temel taşlarını oluşturur.” ifadelerine yer verdi.