ABD’NİN ORTADOĞU’DAKİ ASKERİ HAREKETLİLİĞİ
ABD’nin Ortadoğu’daki askeri yığınak, eski Pentagon yetkilileri ve güvenlik uzmanları tarafından “olağanüstü hızlı ve son derece önemli” olarak değerlendiriliyor. Strateji uzmanı Becca Wasser, yapılan hava gücü yığınının 2003 yılında Irak Savaşı öncesinde görülen durumu hatırlattığını belirtti.
“YA ANLAŞMA OLACAK YA DA ONLAR İÇİN TALİHSİZ OLACAK”
Eski Savunma Bakan Yardımcısı Dana Stroul, son dönemde Karayipler’de gerçekleştirilen ABD yığınağının “kesinlikle daha büyük” olduğunu ifade ederek, Trump yönetiminin mevcut krizde “somut bir sonuç” almak istediğini kaydetti. Trump, muhtemel bir askeri müdahalenin “travmatik” olabileceğini ve Haziran ayında İran’a düzenlenen saldırılardan daha ağır sonuçlar doğurabileceğini vurgulayarak, “Ya bir anlaşma olacak ya da onlar için talihsiz olacak.” dedi.
SALDIRININ SONUÇLARI NE OLUR?
Olası bir Amerikan saldırısının ilk aşamasında askeri ve hükümet yapılarının hedef alınacağı, ancak Tahran yönetiminin karşılık vermesi durumunda daha yıkıcı saldırıların gerçekleşebileceği öngörülüyor. Üst düzey ABD yetkilileri, İran’a yönelik bir saldırının müzakere masasında uzaklaşma riskini artıracağı konusunda da uyarıda bulunuyor. Aynı zamanda Tahran’ın olası bir yanıtının bölgedeki aktörleri geniş çaplı bir savaşa sürükleyebileceği kaydediliyor.
HAVA KÖPRÜSÜ VE FÜZE SAVUNMA SİSTEMLERİ
Son günlerde, çok sayıda yakıt ikmal ve nakliye uçağı Atlantik üzerinden bölgeye yakın noktalara konuşlandırıldı. Üç gün içerisinde, Flightradar24 verilerine göre 39 tanker uçak ve 29 ağır nakliye uçağı Avrupa’ya yönlendirildi. Uzmanlar, erken uyarı ve kontrol uçakları da dahil olmak üzere “kilit destek unsurlarının” bölgeye yerleştirilmesinin ciddi bir askeri hazırlığın göstergesi olduğunu vurguluyor.
UÇAK GEMİLERİ VE DENİZ GÜCÜ
ABD Donanması’na göre bölgede en az bir uçak gemisi ve sekiz destroyer dahil olmak üzere bir düzineden fazla savaş gemisi görev yapıyor. Üç kıyı muharebe gemisi de bölgeye konuşlandırıldı. USS Gerald R Ford ve üç destroyerin de Ortadoğu’ya doğru yola çıktığı bildirildi. Ayrıca, USS Abraham Lincoln’un Umman açıklarında bulunduğu, her iki uçak gemisinde binlerce asker ve çok sayıda savaş uçağı yer aldığı kaydedildi. Trump, gerekirse ABD-İngiltere ortak üssü Diego Garcia’nın kullanılabileceğini belirtse de, Londra’nın bu seçeneğe mesafeli durduğu ifade ediliyor.
SINIRLI SÜRE, YÜKSEK MALİYET
Uzmanlar, bu çapta bir askeri yığının süresiz olarak devam ettirilemeyeceğine dikkat çekiyor. Wasser, Karayipler’deki son yığınağın ABD’ye yaklaşık 3 milyar dolara mal olduğunu aktardı. Eski Pentagon yetkilisi Mark Cancian, olası bir harekât için geri sayımın Gerald R Ford’un operasyonel pozisyona geçmesiyle başlayabileceğini belirtti. Ancak geminin altı aydır görevde olması ve Pasifik’te Çin donanmasına karşı başka bir ABD uçak gemisi olmaması Washington üzerinde baskı yaratıyor.
DİPLOMASİ SÜRERKEN GERİLİM TIRMANIYOR
Savaş hazırlıkları sürerken, ABD ve İran’lı yetkililer Cenevre’de dolaylı görüşmelere devam etti. Taraflar “ilerleme” kaydettiklerini söylese de, temel konularda ciddi görüş ayrılıklarının sürdüğü ifade ediliyor. Bu ay ABD güçlerinin, Abraham Lincoln’e yaklaşan bir Shahed insansız hava aracını düşürdüğü, aynı gün İran Devrim Muhafızları’nın bir ABD bayraklı tankere müdahale tehdidinde bulunduğu ve bir ABD destroyerinin karşılık verdiği bildirildi.
İRAN NASIL KARŞILIK VERECEK?
İran’da daha geniş çaplı bir saldırı olasılığı merak konusuyken, 2024’te İsrail saldırısına uğrayan Parchin askeri kompleksinin çatı ve beton güçlendirme çalışmaları yaptığı bildirildi. ABD’nin geçen yıl bombaladığı Natanz ve Isfahan nükleer tesislerinde de yeniden inşaat faaliyetlerinin sürdüğü tespit edildi. İran dini lideri Ali Hamaney, “Bir uçak gemisinden daha tehlikeli olan, onu denizin dibine gönderecek silahtır.” şeklinde bir tehditte bulundu. Ayrıca, İran Devrim Muhafızları bu hafta Hürmüz Boğazı’nda bir tatbikat düzenledi, ardından İran ve Rusya güney sularda ortak deniz tatbikatı gerçekleştirdi. İran’daki konservatif Quds haber sitesi, tatbikatların “düşmanın psikolojik savaşını boşa çıkaracağını” ifade etti.