İLK GÖRÜŞME VE SONUÇSIZLAR
ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, yedi yıl aradan sonra ilk kez bir araya geldi. Bu buluşma, Ukrayna savaşında barışa yönelik önemli bir adım olarak değerlendirilse de, üç saat süren zirve ne bir ateşkesle ne de belirli sonuçlarla noktalandı. Aksine, görüşme daha fazla soru işareti bıraktı. İşte Alaska zirvesinin detayları…
KIRMIZI HALI YERİNE İZOLASYON
Putin’in Alaska’ya inişi, Batı’da alışılmadık bir karşılamaya sahne oldu. Anchorage’daki Joint Base Elmendorf-Richardson askeri üssünde kırmızı halı serildi, Trump tarafından coşkuyla karşılandı ve iki lider uzun bir tokalaşma gerçekleştirdi. Putin, kendi aracını bırakıp Trump’ın zırhlı limuzinine geçti. ABD savaş uçaklarının selamladığı ve askerlerin halı serdiği anlar, sosyal medya üzerinden geniş yankı buldu. Kremlin açısından bu sahne, son üç yıl boyunca vurgulanan “Rusya’nın izolasyonu” söylemine karşılık bir propaganda başarısı oldu. Rusya Dışişleri Sözcüsü Zaharova, “Üç yıldır izolasyondan bahsediyorlardı, bugün ABD’de kırmızı halıyla karşılanan Putin’i gördüler” diyerek durumu övdü.
Putin, Alaska’ya ayak bastığı anda alışık olmadığı sorularla karşılaştı. Bir gazetecinin, “Sivilleri öldürmeyi bırakacak mısınız?” sorusu üzerine yanıt vermekten vazgeçerek sadece gülümsedi. Zirve sonrasında düzenlenmesi beklenen basın toplantısında ise liderler çok kısa açıklamalar yaptı ve soru kabul etmedi.
BELİRSİZLİKLER VE ANLAŞMALAR
Trump, beklenenden daha kısa bir konuşma yaparak Ukrayna konusunda hiç bahsetmedi. ABD Başkanı, “Büyük ilerleme kaydettik, çok verimli geçti” diye belirtse de detay vermedi. Verimli bir toplantı olduğunu ve “birçok noktada anlaştıklarını” belirten Trump, Ukrayna’da “haftada 5-6 bin kişinin öldüğünü” söyleyerek “ateşkes için çok iyi bir şansımız var” ifadesini kullandı. Ancak “Bir anlaşmaya varılmadı ama ulaşılabilir” şeklindeki sözler belirsizliği artırdı.
TİCARET VE İŞ BİRLİĞİNE DİKKAT
Başta sadece ateşkesin tartışılacağı söylenmesine rağmen, Putin açıklamalarında teknoloji, yüksek teknoloji ürünleri, uzay araştırmaları ve özellikle Arktik bölgesinde ABD ile işbirliği imkanlarına vurgu yaptı. Uzmanlara göre, bu durum Rusya’nın daha önce gündeme getirdiği nadir toprak elementleri ve enerji kaynakları konusunu yeniden ele aldığını gösteriyor.
BİR SONRAKİ RANDEVU MOSKOVA
Zirveden somut bir barış planı çıkmadı. Ne bir ateşkes duyurusu yapıldı ne de Zelenski’nin katılacağı bir üçlü görüşme tarihi belirlendi. Ancak Trump ve Putin, bir sonraki buluşma için işaretler verdi. Putin, “Next time in Moscow” diyerek Trump’a döndü. Trump da “Bana biraz eleştiri gelir ama mümkün olabilir” cevabını verdi. Trump, zirvenin ardından yaptığı değerlendirmede görüşmeyi “10 üzerinden 10” olarak nitelendirdi.
GENEL DEĞERLENDİRME
Alaska’daki buluşma, Ukrayna için bir barış anlaşması sağlamadı. Ancak diplomatik sahnede Putin’in yeniden önemli bir figür olmasını sağladı. Trump ise süreci sürdürme mesajı vererek detayları belirsiz bırakmaya devam etti. Zirvenin en çarpıcı sonucu, ABD’de kırmızı halıyla karşılanan Putin’in yeniden “meşru” bir muhatap olarak algılanması oldu.