DÖNERİN FİYATI TEHLİKEDE
Birtat Meat World SE fabrikasında çalışan işçiler, maaş uyuşmazlığı nedeniyle yeniden greve gitti. Almanya’nın en sevilen sokak lezzetlerinden biri olan dönerin fiyatında artış ya da ülke genelinde döner kıtlığı yaşanabileceği endişeleri gündeme geliyor. Birtat fabrikasında süregelen iş durdurma eylemleri, işçilerin aylık 375 euro zam talebi doğrultusunda devam ediyor ve bu durum, üretim hattının sık sık durmasına neden oluyor. İşçiler, mevcut maaşların aynı işi yapanlar arasında büyük farklılıklar gösterdiğini ve ücretlendirme sisteminin şeffaf olmadığını ifade ediyor. Sendika desteğiyle toplu iş sözleşmesi talep eden çalışanlar, çoğunlukla Türkiye, Romanya ve Bulgaristan gibi ülkelerden gelen göçmenlerden oluşuyor. Soğuk hava koşullarının etkili olduğu fabrikada, etin tazeliği korunurken ağır çalışma şartlarında uzun saatler geçiriyorlar.
Euronews’in haberine göre, geçtiğimiz Çarşamba günü işçiler fabrikanın önüne yürüyerek iş bırakma eylemi gerçekleştirdi. Ana kapının önünde pankartlar açarak davullar çaldılar ve yüksek maaş ile sendikal haklar için sloganlar attılar. Alman medyası, Birtat yönetiminin taleplere herhangi bir karşılık vermediğini duyurdu. Şirket yöneticilerinden konuyla ilgili henüz bir açıklama yapılmadı.
BİRTAT’IN ÖNEMİ VE ÜRETİM SÜRECİ
Birtat, Stuttgart’ın 30 km kuzeyinde yer alan Murr şehrinde 30 yılı aşkın bir süredir döner üretimi yapıyor. Web sitesine göre, dana, dana eti, tavuk ve hindi etinden 120 kiloya kadar dev kebap şişleri hazırlıyor. İşçiler, eti doğrayıp marine ettikten sonra uzun metal şişlere geçirerek, şoklama yöntemiyle dondurup Almanya genelindeki restoranlara dağıtıyor. Fabrika, binlerce dönerci ve fast food restoranına aylık 13 milyondan fazla tüketiciye ulaşan ürün sağlıyor. Restoran sahipleri, uzun süreli grev durumunda döner fiyatlarının artabileceği ve ürünlerin bulunmasının zorlaşabileceği konusundaki endişelerini dile getiriyor.
DÖNER FİYATLARI NE DURUMDA?
Dönerin fiyatı yıllar içinde artış göstermiştir; 20 yıl önce yaklaşık 2,50 euroya satılan dönerin fiyatı bugün çoğu yerde 7 euro ve üzerine çıkmıştır. Berlin Friedrichstrasse tren istasyonundaki Pergamon Döner’de çalışan 68 yaşındaki Halil Duman, “Her şey zorlaşıyor. Hammadde pahalandı, artık kar etmek çok güç” derken, “Fiyatı daha da artırırsak müşteri kaybederiz” diyor.
DÖNERİN TARİHİ VE NÜFUS
Döner, 1970’lerde Türkiye’den gelen göçmenler tarafından Almanya’ya getirildi ve zamanla Almanların en çok sevdiği fast food haline geldi. İsmi, Türkçe “dönmek” fiilinden gelmektedir; et, saatlerce döner ızgarada döndürülerek pişirilmekte ve ince dilimler halinde kesilmektedir. Almanya’da yaklaşık 2,9 milyon Türk kökenli vatandaşın yaşadığı tahmin ediliyor ve döner o kadar yaygın ki, birçok yabancı turist bu lezzeti Almanya’ya özgü sanıyor. 22 yaşındaki üniversite öğrencisi Nele Langfeld, sınav sonrası Pergamon Döner’de vakit geçirdiğini ifade ederek, çalıştıkları grevden habersiz olduğunu söylüyor. Olası bir döner kıtlığı ve fiyat artışından hoşlanmadığını vurgulayan Nele, “Bütçem sınırlı. Döner hem ucuz hem de doyurucu tek yemek. Böyle kalmalı” diyor.