ABD Başkanından Gümrük Vergileri Açıklaması
ABD’nin gümrük tarifelerinin fiyatlamalar üzerindeki etkisi sürerken, ABD Başkanı Donald Trump, 1 Ekim’den itibaren ithal ilaç, mutfak ve banyo dolapları, döşemeli mobilya ve ağır kamyonlara uygulanacak gümrük vergisi oranlarını duyurdu. Federal Rezerv yetkililerinin açıklamaları da emtia piyasaları üzerinde etkili olurken, bazı üyeler iş gücü piyasasını korumak adına daha agresif faiz indirimleri yapılması gerektiğini öne sürdü. Öte yandan bazı üyeler, özellikle enflasyon konusunda temkinli olmanın önemine dikkat çekti. Fed Başkanı Jerome Powell, daha önce yaptığı bir konuşmada, tarife kaynaklı enflasyon etkilerinin kısa süreli olacağına ilişkin bilgi vererek, “Fiyat seviyesindeki bu tek seferlik artış muhtemelen birkaç çeyreğe yayılacak ve bu dönemde biraz daha yüksek bir enflasyon olarak kendini gösterecektir.” şeklinde değerlendirmede bulundu. Powell, bu tek seferlik artışın kalıcı bir enflasyon sorununa dönüşmesini engelleyeceklerine inandıklarını belirtti.
Güçlü Ekonomik Büyüme
ABD Ticaret Bakanlığı, 2025’in nisan-haziran dönemine ait gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) nihai verilerini açıkladı. Bu verilere göre, ABD ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde güçlü tüketici harcamaları ve yatırımların desteğiyle yüzde 3,8 oranında büyüyerek tahminleri aştı ve 2023’ün üçüncü çeyreğinden bu yana en hızlı yıllık büyümeyi gerçekleştirdi. İlk kez işsizlik maaşı talebinde bulunanların sayısı, 20 Eylül ile biten haftada 218 bine düşerek beklentilerin altında kaldı. Fed’in dikkatle izlediği çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi, ağustosta yıllık yüzde 2,9’luk bir artış göstererek tahminlere paralel gerçekleşti. Yeni konut satışları ise yüzde 20,5 oranında artış kaydederek beklentileri aştı. Analistler, açıklanan güçlü makro ekonomik verilerin, Fed’in daha fazla faiz indirimine ihtiyaç duymayacağı bir ekonomik durumu işaret ettiğini belirtti.
Piyasalarda Faiz İndirim Beklentileri
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, istihdama ilişkin zayıf verilere karşın, Fed’in faiz indirim beklentileri giderek zayıfladı. Geçtiğimiz hafta açıklanan güçlü büyüme verileri sonrası, Ekim ayında 25 baz puanlık bir faiz indirimine gitme olasılığı yüzde 89 olarak fiyatlandı, ancak Aralık toplantısında bu olasılık yüzde 63’e geriledi. Jeopolitik alanda, Rusya-Ukrayna hattındaki gelişmelere ilişkin haber akışları yatırımcılar üzerinde etkili olmaya devam ediyor. Bu süreçte ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,19 seviyesinde tamamlarken, dolar endeksi de yüzde 0,5 artışla 98,2’ye yükseldi.
Değerli Metallere İlgi Sürmekte
Değerli metaller, Fed’in para politikası ile ilgili artan belirsizliklere ve Powell’ın açıklamalarına rağmen, tarife adımları ve jeopolitik riskler nedeniyle haftayı olumlu tamamladı. Altının ons fiyatı, üst üste altıncı haftasında da yükselişini sürdürerek haftayı 3.759,7 dolardan kapatırken, hafta içinde 3.791,1 dolara çıkarak rekor kırdı. Gümüşün ons fiyatı ise, tamamlanan haftada altına benzer bir şekilde yükselerek 46,1 dolardan haftayı kapadı ve 46,6 dolarla 2011’den bu yana en yüksek seviyesini gördü. Platin fiyatları da sekizinci haftasında yükselişini sürdürerek 1.571,4 dolardan haftayı kapattı. Tüm bu gelişmeler ışığında, değerli metallerde ons bazında fiyatlar, paladyumda yüzde 10,5, gümüşte yüzde 6,9, platinde yüzde 3,7 ve altında yüzde 2 artış kaydetti.
Baz Metallerde Karışıklık
Baz metallerde, tamamlanan haftada açıklanan makroekonomik verilerle farklı bir seyir gözlemlenirken bakır fiyatlamaları kurumsal gelişmeler etkisiyle şekillendi. Goldman Sachs, Endonezya’daki Grasberg bakır madeninde yaşanan aksaklıklar nedeniyle, 2025 ve 2026 yılları için küresel bakır madeni arz tahminlerini aşağı yönlü güncelledi. Bu durumla birlikte, baz metallerde fiyatlar, bakırda yüzde 0,4 ve kurşunda yüzde 0,1 değer kazandı, çinkoda ise yatay bir seyir izlendi. Nikel ve alüminyumda ise yüzde 0,8 değer kaybı görüldü.
Petrol Fiyatlarında Artış
Petrol fiyatları, Ukrayna’nın Rusya’nın enerji altyapısına yönelik insansız hava aracı saldırıları ve ABD’nin ticari ham petrol stoklarındaki düşüş sebebiyle değer kazandı. Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, iç piyasada devam eden akaryakıt sıkıntıları nedeniyle benzinin ihracatına yönelik yasağın yıl sonuna dek uzatılması planlandığını açıkladı. ABD’de ise ticari ham petrol stokları, geçtiğimiz hafta yaklaşık 600 bin varil azalarak 414 milyon 800 bin varile geriledi. Piyasa beklentisi, stokların 800 bin varil artacağı yönündeydi.
Tarım Emtialarında Dalgalanma
Tarım emtia fiyatları, tamamlanan haftada Arjantin’in vergi politikaları, ABD’deki hasat süreci ve Çin’in alımları nedeniyle karışık bir seyir izledi. Arjantin hükümetinin ihracat vergilerini kaldırması, soya fasulyesi ticaretini etkilemesinin yanında, Arjantin’deki Çin alımları da hız kazandı. Ancak buğdayda küresel rekabet fiyatları baskılamaya devam etti. ABD’de mısır hasadının hız kazanması, fiyatlar üzerinde aşağı yönlü etki yarattı. Bu süreçte, Chicago Ticaret Borsası’nda pirinç fiyatları yüzde 3,3, soya fasulyesinde yüzde 1,2, buğdayda yüzde 0,7 ve mısırda yüzde 0,5 azaldı.