DEPREM SONRASI ARSA FİYATLARINDAKİ HAREKETLİLİK
23 Nisan’da meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki Marmara Depremi, Çatalca, Silivri, Arnavutköy, Tekirdağ, Çorlu ve Marmara Ereğlisi gibi bölgelerde arsa ve tarla fiyatlarının ciddi bir şekilde artmasına neden oldu. Ancak uzmanlar, imara kapalı arazilerin “imarlı” gibi satıldığına dair ciddi suistimallere karşı vatandaşları uyarıyor. Marmara Denizi’nde meydana gelen bu deprem, İstanbul ve çevresinde sadece sarsıntı yaratmakla kalmayıp, gayrimenkul piyasasında da büyük bir tıkanıklığı boşalttı. Bu nedenle, yukarıda bahsedilen bölgelerde arsa ve tarla fiyatları adeta fırladı. Ancak bu artış, dolandırıcılık ve suistimalleri de beraberinde getiriyor. Uzmanlar, imar vaadiyle kandırılan vatandaşları dikkatli olmaya çağırıyor.
FİYATLARDAKİ HIZLI ARTIŞ
Deprem öncesinde Silivri’de 450 metrekarelik imarlı bir arsa ortalama 2,5 milyon TL’ye satılırken, deprem sonrası fiyat bu rakamı 4 milyon TL’ye çıkardı. Tekirdağ Çorlu’da ise 1.000 metrekarelik imarsız bir arazi birden 1,5 milyon TL’den 2,5 milyon TL’ye yükseldi. Depremin merkez üssüne yakın alanlar, bu fiyat artışlarının da merkezi haline geldi. Emlakçılar, müstakil ev ya da “tiny house” kurmak isteyenlerden gelen taleplerle yoğun bir dönem yaşasa da piyasadaki fırsatçılık endişe yaratıyor. Silivri’de gayrimenkul danışmanı Ahmet Göyneli, “Telefonlarımız susmuyor. Kimisi imarlı arsa alıp ev yapmak, kimisi tarla alıp tiny house yerleştirmek istiyor. Ama her arazi uygun değil. Vatandaşların çok dikkatli olması lazım” diyor.
DOLANDIRICILIK ENDİŞELERİ
Deprem sonrası artan arsa talebi, dolandırıcıların iştahını kabarttı. Gayrimenkul hukukçusu Avukat Ebru Yılmaz, “İmara kapalı araziler, ‘imar var’ ya da ‘yakında imar gelecek’ diye pazarlanıyor. Belediyeler resmi bir açıklama yapmadan bu tür vaatlere inanmak, hayal kırıklığına yol açar. İmar planları yıllarca çıkmayabilir” şeklinde uyarıda bulunuyor. Tekirdağ Çeşmeli gibi yerleşime kapalı bölgelerde bazı kişilerin, “burası imara açıldı” yalanıyla yüksek fiyatlı satışlar yaptığı yönünde artan şikayetler söz konusu. Gayrimenkul değerleme uzmanı Burak Taban ise, 2005 yılında Marmara Ereğlisi’nde bir vatandaşın “imar gelecek” vaadiyle 2 dönüm arazi aldığını ve 20 yıl beklemesine rağmen imar izni çıkmadığını belirterek, “Bu, insanların umutlarıyla oynamaktır” diyor.
TINY HOUSE TRENDİ VE YASAL SORUNLAR
Son dönemde popülerleşen “tiny house” trendinin de deprem sonrası arsa talebini artırdığı dikkat çekiyor. Ancak şehir planlayıcıları, bu alanda ciddi bilgi eksikliği bulunduğunu vurguluyor. “Tiny house’un sabitlenmesi yasak, tekerlekli ve taşınabilir olmalı. Ayrıca altyapı hizmeti olmayan arazilere yerleştirilemez. Alıcılar bu detayları araştırmadan hareket etmemeli” şeklindeki uyarılar yapılıyor.
VATANDAŞLAR NEYE DİKKAT ETMELİ?
Uzmanlar, arsa ve tarla alırken vatandaşların şu noktaları göz önünde bulundurmasını öneriyor:
Tapu Kontrolü: Tapunun niteliği (arsa, tarla, bağ vb.) ve hisseli olup olmadığı kontrol edilmeli.
İmar Sorgulaması: Belediyeden resmi imar durum belgesi alınmalı.
Kadastro Bilgileri: Parselin sınırları ve konumu kadastro müdürlüğünden doğrulanmalı.
Altyapı Durumu: Yol, elektrik, su ve kanalizasyon gibi altyapı hizmetleri araştırılmalı.
Doğal Afet Riski: Deprem ve heyelan riski olan bölgeler için zemin etüdü yaptırılmalı.
Tarım Kanunu: Tarla alımlarında bölünmezlik ve kullanım kısıtlamalarına dikkat edilmeli.
Resmi Sözleşme: Noter onaylı sözleşme veya tapu devri yapılmalı, el yazısı senetlerden kaçınılmalı.
Vergi ve Haciz: Arsanın vergi borcu veya haciz durumu tapu müdürlüğünden kontrol edilmeli.
Bölgesel Gelişim: Çevrede planlanan projeler ve altyapı yatırımları araştırılmalı.