TEREYAĞI FİYATLARINDAKİ ARTISININ SEBEPLERİ
Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) verilerine göre, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde tereyağı fiyatları şubat ayında yıllık ortalama yüzde 30 artış gösterdi. Almanya’da Federal İstatistik Ofisi (Destatis) tarafından sağlanan verilere göre ise ocak ayında tereyağının üretici fiyatı yıllık bazda yüzde 39,8 oranında bir artış yaşadı. Bu seviyelerin, Avro Bölgesi’nde ocak ayındaki enflasyonun yalnızca yüzde 2,5 olduğu dikkate alındığında oldukça yüksek olduğu göze çarpıyor. Ayrıca, Avrupa’da tereyağının 250 gramlık ambalajlarda satılması, tüketicilerin sık sık bu ürünü almak zorunda kalmasına yol açıyor ve fiyat dalgalanmalarını daha belirgin bir şekilde hissetmelerine neden oluyor. Bu durum, enflasyon beklentilerine yönelik politikaların etkisini olumsuz etkiliyor.
MARKETLERİN TEREYAĞI SATIŞ STRATEJİLERİ
Avrupa’da tüketiciler, tereyağı için tarihin en yüksek fiyatını ödemek zorunda kalırken, süpermarketler bu durumu dengelemek adına indirimli tereyağı için promosyon çalışmaları yürütüyor. Süpermarketler, panik alışverişlerini önlemek amacıyla her müşteri için en fazla 4 paket (her biri 250 gram) tereyağı satın alma limiti getiriyor. Bunun dışında, bazı süpermarketler tereyağını, havyar gibi özel ürünlerle birlikte güvenlikli raflarda saklama yoluna gidiyor.
Almanya’nın komşusu Polonya’da ise tereyağı fiyatları siyasi bir mesele haline gelmiş durumda. Ülkede tereyağı, artık lüks bir ürün olarak değerlendiriliyor ve hükümet bu duruma çözüm bulmak için acil önlemler alıyor. Mayıs 2025’teki cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde fiyatları dengelemek amacıyla Polonya hükümeti, Aralık 2024 itibarıyla stratejik tereyağı rezervinden 1.102 ton tereyağının serbest bırakılacağını duyurdu. Polonya Stratejik Rezervler Ajansı da tuzsuz dondurulmuş tereyağını işletmelere kilosu 7 dolardan satmayı planlıyor.
MALİYETLERİN ARTIŞI VE ÜRETİM DEĞİŞİKLİKLERİ
Avrupa’da çiftçiler, yüksek ham madde ve enerji maliyetleri, düşük süt fiyatları ve artan nakliye giderleri ile karşı karşıya kalıyor. Bu durumun tereyağı üretiminde sıkıntılara yol açığı ifade ediliyor. Özellikle son yıllarda Avrupa genelinde artan konsantre yem kullanımı, sütün yağ içeriğini normalden daha düşük hale getirdiği için tereyağı üretiminde azalmaya neden oluyor. Ayrıca, geçen yıl Avrupa Birliği içindeki inek sayısı 20 milyonun altına düşerken, Hollanda ve İrlanda gibi önemli süt ve tereyağı üretimi yapılan ülkelerde tarım politikaları konusundaki tartışmalar da şiddetli bir şekilde sürüyor. Hükümetlerin iklim politikaları ve yükselen maliyetler, Avrupa genelinde çiftçi protestolarını artırmayı sürdürüyor.