ABD SEÇİMLERİ VE DÜNYA ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
ABD seçimleri, tüm dünya üzerinde önemli bir etki yarattı. Özellikle savaşları sona erdirmek için göreve gelen Başkan Donald Trump’ın, Ukrayna-Rusya savaşında önceki yönetime kıyasla farklı bir tutum sergilemesi dengeleri alt üst etti. Bu durum, gergin bir ortamda bulunan Avrupa’nın, yeni bir savunma stratejisi üzerinde ortak bir görüşe ulaşmasını sağladı. Avrupa’nın bu yaklaşımı, dünya genelinde benzer bir eğilimin başlamasına yol açtı.
YENİ SAVUNMA SÜRECİ
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Brüksel’de düzenlediği basın toplantısında, AB’nin yeni savunma paketini ve yeniden silahlanma planını tanıttı. Geçilen bu kritik zaman diliminde hazırlıksız kalmanın “yıkıcı sonuçlarla” karşılaşılabileceğine dikkat çeken von der Leyen, Avrupa’nın güvenliğinin ciddi bir tehdit altında olduğunu ve bu bağlamda daha fazla sorumluluk alması gerektiğini vurguladı. Von der Leyen, Avrupa’nın kararlı ve hızlı bir şekilde harekete geçmesinin önemine dikkat çekerek, “Yeniden silahlanma çağında olduğumuz açık. Avrupa savunma harcamalarını büyük ölçüde artırmaya hazır.” ifadesini kullandı. Ayrıca, kısa vadede acil ihtiyaçları görmezden gelmemek gerektiğinin altını çizerek Ukrayna’ya desteğin devam etmesi gerektiğini belirtti.
ORTAK SAVUNMA FONUNA 150 MİLYAR EURO
Von der Leyen, üye ülkelere savunma yatırımları için 150 milyar euroluk yeni bir kredi aracı sunacaklarını açıkladı. Bu aracın, hava ve füze savunması, topçu sistemleri, füze, mühimmat, dron ve drone karşıtı sistemler gibi çeşitli kapasitelerin arttırılmasını öngördüğünü ifade etti. Bu yaklaşım, üye ülkelerin taleplerini bir araya getirip birlikte satın almalarını sağlarken, Ukrayna’ya acil askeri teçhizat teminine olanak verecek.
AB BÜTÇESİ VE SAVUNMA YATIRIMLARI
Planın bir diğer aşamasının, AB bütçesinin gücünü kullanmak olduğuna değinen von der Leyen, savunma yatırımlarına fon yönlendirmek için hızlı adımlar atılabileceğini belirtti. Ayrıca, üye ülkelerin savunma harcamalarını artırmak için gerekli uyum politikası programlarını kullanıp kullanmayacaklarına dair seçenekler sunacağını ifade etti. Von der Leyen, AB içinde tasarruf ve yatırım birliği çalışmalarını hızlandırmayı ve Avrupa Yatırım Bankası (AYB) aracılığıyla daha fazla özel sermayeyi harekete geçirmeyi hedeflediklerini dile getirdi. “Avrupa sorumluluklarını üstlenmeye hazır. Avrupa’nın yeniden silahlanması planı yaklaşık 800 milyar euroluk savunma harcamasını harekete geçirebilir.” dedi.
ALMANYA’DA YENİ HÜKÜMETTEN ÖNEMLİ ADIM
Almanya’da da bu gelişmelere paralel benzer bir gündem söz konusu. Ülkede yapılan erken genel seçimlerden sonra yeni şansölye olması beklenen CDU lideri Friedrich Merz, savunma harcamaları ve altyapıyla ilgili önemli açıklamalarda bulundu. CDU ve Hristiyan Sosyal Birliği (CSU) ile Sosyal Demokrat Partisi (SPD) arasında devam eden koalisyon görüşmeleri öncesinde, 500 milyar euroluk özel bir fon üzerinde anlaşmış olduklarını duyurdu. Merz, “Özgürlüğümüz ve kıtadaki barışa yönelik tehditler göz önüne alındığında, ne gerekiyorsa artık savunmamız için de geçerli olmalı.” ifadelerini kullandı.
EKONOMİDEKİ ETKİLER
Avrupa’daki bu silahlanma ve savunma yatırımları adımları, ekonomik durumu da etkiliyor. Art arda gelen announcements ile euro, üst üste iki işlem gününü de yükselişle kapattı. Ayrıca, Avrupa’daki bu silahlanma girişimleri paralelinde Çin hükümeti de savunma bütçesini yüzde 7,2 oranında artıracağını açıkladı. Yaklaşık 245 milyar dolara ulaşması beklenen bütçenin, Ulusal Halk Kongresi’nin yıllık toplantısında sunulması planlanıyor. Artış, ekonomideki genel yavaşlamayı yansıtsa da dünya genelinde savunma harcamalarında artış eğilimiyle uyumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor.