2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı kapsamında finansal sistemin güçlendirilmesine yönelik çeşitli adımlar planlanıyor. Bu bağlamda, temel değer saklama aracının Türk lirası cinsinden varlıklar olması ve hanehalkı, firma ile bankacılık kesimlerinin varlık ve yükümlülüklerindeki Türk lirası kalemlerinin daha fazla ağırlık kazanması hedefleniyor. Bankacılık sektörünün yükümlülüklerinde Türk lirası mevduatın toplam mevduat içerisindeki payının artırılmasını teşvik eden yeni düzenlemelerin devreye alınmasına devam edilecek. Ayrıca, bankacılık sektöründe yabancı para kredilerinin ağır basmasını engelleyen tedbirler uygulanacak ve bu düzenlemelerin sonuçları düzenli olarak izlenecek. Basel III Final düzenlemesine uyum sağlanmasının yanı sıra, ilgili mevzuatta gerekli değişikliklere gidilecek. Mali Suçları Araştırma Kurulunun teknik altyapısının geliştirilmesi ve idari yapısının iyileştirilmesi söz konusu olacak.
DİJİTAL ALANDA YENİ DÜZENLEMELER
2026 yılı itibarıyla dijital bankacılık alanında yeni düzenlemeler gerçekleştirileceği belirtiliyor. Ödemeler alanında verimliliğin artırılması ve birlikte çalışabilirlik konularında atılacak adımlar ile sektördeki kuruluşların kurumsallık ve güvenlik seviyeleri yükselecek. Bankalar ile banka dışı ödeme hizmeti sağlayıcıları arasındaki rekabetin sağlıklı şekilde sürmesi adına engelleyici uygulamalara yönelik tedbirler alınacak. Finans sektöründe ortak dijital altyapının kullanılabilmesi ile maliyetlerin düşürülmesi hedefleniyor. Bankalar ve diğer finansal kuruluşlar, ihtiyaç duydukları altyapılara eşit şartlarda erişmeleri sağlanacak. Bu çerçevede, ödeme hizmeti sağlayıcı kuruluşların bilgi sistemlerine dair faaliyetleri, ilgili mevzuat kapsamında düzenlenecek ve denetlenecek.
SEKTÖRDE 67 BANKA FAALİYET GÖSTERİYOR
Ağustos 2025 itibarıyla bankacılık sektöründe toplam 67 banka faaliyet gösteriyor. Bunlar arasında 38 mevduat, 20 kalkınma ve yatırım ve 9 katılım bankası bulunuyor. Bu dönemde, bankacılık sektörünün toplam aktif büyüklüğü, Türk lirası bazında yıllık %41,1 artarak 41,9 trilyon lira, dolar bazında ise %16,9 artarak 1 trilyon 22 milyar dolara ulaştı. Yerli özel sermayeli bankaların sektör aktiflerindeki payı %28,7, yabancı sermayeli bankaların payı %24,6 ve kamu bankalarının payı %46,8 olarak belirlendi. Özel bankaların payında geçen yılın aynı dönemine göre bir azalış yaşanırken, kamu bankalarının payında artış gözlemlendi. Mevduat bankalarının yüzde 85,2, katılım bankalarının yüzde 8,6 ve kalkınma ile yatırım bankalarının ise yüzde 6,2 paya sahip olduğu aktarıldı.
KREDİ DAĞILIMINDA KURUMSAL KREDİLER ÖNE ÇIKIYOR
Bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi Ağustos 2025 itibarıyla, bir önceki yılın aynı dönemine göre %40,9 artarak 20,6 trilyon lira seviyesine ulaştı. Kredilerin türlerine göre dağılımında toplam hacmin %46’sını kurumsal krediler oluştururken, KOBİ kredileri %26,2, tüketici kredileri %12,2 ve kredi kartları %15,7 pay aldı. Sıkı parasal duruş ve finansal istikrarı destekleyici makro ihtiyati tedbirler çerçevesinde ticari ve tüketici kredilerine yönelik aylık büyüme sınırları uygulandı. Ağustos 2025 itibarıyla ticari kredi artışı %39,2, tüketici kredi artışı ise %39,6 seviyesinde kaydedildi. Kredilerin takibe dönüşüm oranında (TDO) bir artış gerçekleşirken, bu durum iktisadi faaliyetteki dengelenmeden kaynaklanıyor.
MEVDUAT SİGORTA SİSTEMİNE ÜYE BANKALAR
Mevduat sigorta sistemi kapsamına 38 mevduat ve 9 katılım bankasının üye olduğu belirtildi. İhraç edilen menkul kıymetlerin, kısa vadeli fonların ve diğer kredilerin payında artış yaşandı. 2025 yılı için gerçek ve tüzel kişilere ait mevduatlar ve katılım fonlarının 950 bin liraya kadar olan kısmı TMSF güvencesi altında bulunuyor. Ağustos 2025 itibarıyla, toplam sigortalı mevduat 6,7 trilyon lira seviyesine ulaşarak toplam mevduatın %28,1’ini oluşturdu. Sigorta rezervi ise 466 milyar lira seviyelerine çıkarak, rezervin sigortalı mevduatı karşılama oranı %6,9’a yükseldi. Bankacılık sektörünün likidite pozisyonuna ilişkin önemli göstergelerden olan kredi/mevduat oranı Ağustos 2025’te %86 olarak belirlendi.
SERMAYE YETERLİLİĞİ ORANI HIZLA YÜKSELDİ
Kredi/mevduat oranı Türk lirası bazında %85, yabancı para cinsinden ise %87 seviyesinde olduğu ve mevduat toplama yetkisi bulunmayan kalkınma ve yatırım bankaları hariç tutulduğunda oran %79,6 olarak gerçekleşti. Sermaye yeterliliği rasyosu (SYR) Ağustos 2025 itibarıyla %18,3 ile hedef oran olan %12’nin üstünde kalmaya devam ediyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, SYR hesaplamasında kullanılan döviz alış kuru güncellemelerinin ardından sektörde bir miktar düşüş yaşanıyor. Diğer taraftan, uzun süre nakdi ticari kredilere uygulanan %200 risk ağırlığı uygulamasına Aralık 2024’te son verilirken, bu durum sektörün SYR’sini düşürücü etki yapıyor.