Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi, 27 Ekim tarihinde Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde gerçekleşen 6,1 büyüklüğündeki depreme ilişkin önemli bir gelişmeyi duyurdu. Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Nurcan Meral Özel, yeni test edilen erken uyarı sisteminin İstanbul’da sarsıntı hissedilmeden 37 saniye önce uyarıda bulunduğunu bildirdi.
ERKEN UYARI SİSTEMİ BAŞARIYLA TEST EDİLDİ Özel, Marmara ve Batı Anadolu’da geliştirdikleri erken uyarı sisteminin 3,5 aydır test aşamasında olduğunu belirtti. Sistemin devam eden test süreçlerine değinen Özel, “Kandilli Rasathanesi’nin çalıştırdığı istasyonlardan elde ettiğimiz verilerle önce Marmara Bölgesi’nde erken uyarı sistemi geliştirdik. Mevcut istasyon altyapısıyla İstanbul ve Marmara Denizi çevresindeki şehirleri test bölgesi olarak belirledik. Sistem şu an yaklaşık 2 bin kişilik sınırlı bir kullanıcı grubu ile denemeler yapıyor. Sındırgı depreminde başarılı bir şekilde çalıştı ve İstanbul, merkez üssünden yaklaşık 210 kilometre uzaklıktayken 37 saniye önce uyarı sinyali gönderildi. Şu anda belirli kullanıcı gruplarıyla sistemi test etmeye devam ediyoruz. İstasyon altyapımızı güçlendirerek erken uyarıyı daha etkili hale getirmek için çalışıyoruz. İstasyon sayısını artırıp modernizasyonları tamamladıkça sistem daha hızlı tepki verebilir, bu da vatandaşların ve kurumların önlem alabilmesi için daha fazla zaman yaratacaktır. Amacımız, istasyon ağını genişleterek ve altyapıyı yenileyerek tüm Türkiye’de etkin bir şekilde çalışır hale getirmek.” dedi.
MARMARA’DA İZLEMELER YAPILIYOR Özel, Marmara Denizi’nde, Kandilli Rasathanesi’nin Japon araştırmacılarla işbirliği içinde kurduğu dokuz deniz tabanı sismometresi sayesinde küçük depremler ve bölgedeki stres dağılımını yakından izlediklerini açıkladı. En hafif sismik hareketlerin bile izlendiğini vurgulayan Özel, “Bu sistemler henüz gerçek zamanlı çalışmıyor. Yedi ila dokuz aylık aralıklarla veri topluyoruz ve bu süreçte toplanan veriler bize geriye dönük olarak dokuz aya kadar meydana gelen mikro depremleri inceleme olanağı sağlıyor.” ifadesini kullandı.
TSUNAMİ UYARILARI DEVAM EDİYOR Türkiye’nin 8 bin 300 kilometrelik kıyı şeridinde tsunami erken uyarı çalışmalarının sürdüğünü dile getiren Özel, 2012 yılından bu yana 5,5 büyüklüğünün üzerindeki kıyıya yakın depremler sonrasında bilgi mesajları yayımladıklarını belirtti. Özellikle Marmara Denizi’nin kapalı bir havza olduğundan büyük dalgalar beklenmediğini ancak “30 santimetrelik su yükselmesi bile hasar yaratabilir.” dedi.
FAY ZONLARI ARASINDAKİ FARKLAR Özel, Ege Bölgesi’ndeki depremlerin farklı tektonik sistemler içinde oluştuğunu ifade etti. Sındırgı, Simav, Kütahya ve Balıkesir’deki fay zonlarının Marmara’dakilerle aynı sistemde olmadığını belirten Özel, “Kilometre farkı az olsa da mekanizmaları farklıdır. Gerilmenin, yani stres transferinin de kendine özgü bir mekanizması var. Sındırgı segmenti, Simav Fay Zonu’nun en kuzeybatı kesimini kapsayan ve Türkiye Fay Haritası’na göre yaklaşık 36 kilometre uzunluğunda bir segmenttir.” şeklinde bilgi verdi.
GANOS FAYI UYARISI Ganos Fayı ile ilgili değerlendirmelerde bulunan Özel, “Marmara’nın batısındaki Ganos Fayı, Kuzey Anadolu Fay Zonu’nun en batı ucu ve kritik segmentlerinden biridir. 1912 yılında büyük bir deprem üreten bu fayın kısa vadede kırılma potansiyeli düşük görünüyor; ancak Gaziköy’de 2013 yılında kurduğumuz derin kuyu ve yüzey istasyonlarıyla bölgedeki hareketleri izlemeye devam ediyoruz. Fay yeniden kırıldığında Şarköy, Mürefte, Ganos ve Gaziköy doğrudan etkilenebilir.” ifadelerini kullandı.